Thành phố cổ xưa dưới rừng rậm Amazon

Theo dõi VGT trên

Lâu nay người ta đã có quan niệm Amazon cho đến thế kỷ XXI vẫn bất khả xâm phạm, nhưng cuối năm 2023, một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã đến miền Đông Ecuador thuộc lưu vực sông Amazon xa xưa, để nghiên cứu “ vùng đất tối Amazon”, được gọi là “vàng đen” (không phải dầu) và đưa ra những kết luận quan trọng.

Thành phố cổ dưới thảm thực vật

“Đất tối Amazon” lần đầu tiên thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu vào cuối thế kỷ XIX, khi một số nhà khoa học độc lập với nhau nhận thấy các lớp đất màu đen tương phản với lớp đất đỏ bao quanh chúng. Một nhà thám hiểm đầu tiên đã mô tả loại đất này là “đất mùn đen mịn” và lưu ý rằng “nó chứa các mảnh gốm của người bản địa cổ xưa ở khắp mọi nơi, nhiều đến mức ở một số nơi, chúng gần như phủ kín mặt đất”.

Bằng chứng sớm nhất về việc định cư thời t.iền hiện đại ở vùng Thung lũng Upano được tìm thấy vào thập niên 1970. Stéphen Rostain, một nhà khảo cổ học thuộc Trung tâm Nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp, đã bắt đầu khai quật trong khu vực vào thập niên 1990. Năm 2015, việc thăm dò được tăng tốc sau khi Chính phủ Ecuador tài trợ cho cuộc khảo sát thung lũng Upano bằng LIDAR, phương pháp khảo sát đo khoảng cách tới mục tiêu bằng cách chiếu sáng xung quanh mục tiêu đó bằng một tia laser và đo các xung phản xạ bằng một cảm biến.

Thành phố cổ xưa dưới rừng rậm Amazon - Hình 1
Ở lưu vực sông Amazon, đất đen vẫn được sử dụng để trồng trọt. Ảnh: bbc.com.

Trên một khu rừng hẻo lánh ở thung lũng Upano đã tìm thấy dấu vết một thành phố cổ bị mất tích ẩn dưới thảm thực vật tươi tốt trong nhiều thiên niên kỷ. Thành phố này lâu đời hơn bất kỳ thành phố nào khác tồn tại ở Amazon trong các thế kỷ trước, nó đã có ít nhất khoảng 2.500 năm t.uổi và việc phát hiện đã thay đổi hiểu biết về các nền văn hóa cổ đại của người Amazon.

Các khu vực được tìm thấy trên khắp lưu vực sông Amazon là loại đất đen như than và cực kỳ màu mỡ, độ dày của lớp đất này có thể đạt tới 3 mét trở lên. Không giống như đất cát nghèo đặc trưng của rừng nhiệt đới, loại đất này rất giàu chất hữu cơ p.hân h.ủy và các chất dinh dưỡng như nitơ, kali và phốt pho, có lợi cho sản xuất cây trồng. Ngoài ra nó còn chứa nhiều hợp chất vô cơ như tro, gốm, xương và đá vỏ sò rất được quan tâm.

Nhưng những gì được phát hiện trong chuyến thám hiểm mới nhất đã khiến ta có cái nhìn khác về “vùng đất tối Amazon”. Các nhà khoa học đã kết luận rằng những vùng đất này không được hình thành một cách tự nhiên – chúng là kết quả lao động của người cổ đại từ thời xa xưa, khi người dân bản địa từ năm 500 TCN đã hình thành một mạng lưới định cư thịnh vượng trong các khu rừng nhiệt đới ở Nam Mỹ.

Vào tháng 1/2024, các nhà khoa học đã công bố những phát hiện của họ từ cuộc khảo sát LIDAR trên tạp chí Science.

Video đang HOT

Nhà khảo cổ học Antoine Dorison, đồng tác giả nghiên cứu này tại Trung tâm Nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp, cho biết: địa điểm này ước tính là nơi sinh sống của ít nhất 10.000 cư dân. Ở thời kỳ đỉnh cao, nơi này có khả năng là nơi sinh sống của 15.000 hoặc 30.000 cư dân, có thể sánh ngang với dân số ước tính của thành phố lớn nhất nước Anh London thời La Mã.

Về quy mô của thành phố cổ, nhà khảo cổ học Michael Heckenberger của Đại học Florida (Mỹ), nhận định: “Điều này cho thấy mật độ dân số dày đặc và một xã hội cực kỳ phức tạp”.

Nhà khảo cổ học José Iriarte của Đại học Exeter (Anh) cũng có nhận xét tương đồng khi cho biết thành phố phải cần một hệ thống lao động có tổ chức và phức tạp để xây dựng những con đường và hàng nghìn gò đất: “Người Inca và Maya xây dựng bằng đá, nhưng người dân ở vùng Amazon thường không có sẵn đá để xây dựng – họ xây dựng bằng bùn”. Do đó, số lượng lao động cần có để xây dựng các công trình này là rất lớn.

Thành phố cổ xưa dưới rừng rậm Amazon - Hình 2
“Vùng đất tối Amazon” được mệnh danh là “vàng đen” Ảnh: bbc.com.

“Vùng đất tối” tiết lộ bí mật của Amazon

Bản chất của “Đất tối Amazon” vẫn còn là một bí ẩn. Khi đoàn thám hiểm tiến sâu hơn vào rừng nhiệt đới, rời xa Amazon, mọi người đều có ấn tượng rằng đây là một vùng đất rất hoang sơ. Càng quan sát họ càng thấy rõ rằng đây không phải là một khu rừng nguyên sinh: dấu vết về sự tồn tại của một nền văn minh trước đây được tìm thấy ở khắp mọi nơi. Một số loài cây trồng mọc ở những nơi này thường xuyên hơn nhiều so với cây dại. Hơn nữa, càng đi sâu vào rừng thì càng có nhiều người ở đó.

Sử dụng cảm biến laser gắn trên máy bay, quy mô của khu định cư cổ xưa được xác định dưới những tán cây rậm rạp, nơi từng là một trung tâm đô thị lớn với những ngôi nhà, đường phố và quảng trường nghi lễ được xây dựng bằng cách cắt vào những ngọn đồi và tạo ra một nền đất ở phía trên.

Dấu tích của lò sưởi cũng như những bình lọ, những hòn đá dùng để nghiền cây cối và hạt bị cháy được tìm thấy trên nền tảng. Những người sống ở đó có lẽ chủ yếu làm nghề nông, họ ăn ngô, khoai lang và uống chicha, một loại bia ngọt. Cả mạng lưới đường thẳng và đường mòn được đặt giữa các tòa nhà riêng lẻ, một trong số đó dài tới 25 km. Những con đường thẳng, một số nằm vuông góc với nhau, đã gây ấn tượng đặc biệt, vì việc xây dựng một con đường thẳng khó hơn nhiều so với một con đường phù hợp với cảnh quan. Các nhà khoa học cũng phát hiện ra những con đ.ập có hào mà họ tin là những kênh giúp quản lý nguồn nước dồi dào của khu vực.

Mặc dù nhiều cư dân cổ xưa của Amazon đã biến mất từ lâu nhưng di sản của họ dưới dạng “vùng đất tối” vẫn còn cho đến ngày nay. Điều thú vị là không phải tất cả “vùng đất tối” đều có thành phần giống nhau. Trên thực tế, chúng rất khác nhau tùy thuộc vào thành phần cụ thể được sử dụng ở các vùng khác nhau, nhưng thành phần cơ bản của chất thải thực phẩm khi có thêm phân và than củi, cũng như cơ chế hình thành và làm giàu của chúng, là tương tự nhau và được các nhà nghiên cứu rất quan tâm.

Hóa ra, “vùng đất tối Amazon” không chỉ cực kỳ giàu chất dinh dưỡng mà còn là một bể chứa carbon rất mạnh – nó chứa lượng carbon gấp 7,5 lần so với các loại đất xung quanh. Khi “đất tối” tích tụ, carbon sẽ bị giữ dưới lòng đất, làm trì hoãn quá trình giải phóng nó vào khí quyển, nơi nó vẫn được bảo tồn và ổn định trong hàng trăm năm.

Vẫn chưa rõ tại sao carbon trong “đất tối” lại hoạt động theo cách này, nhưng các nhà khoa học nghi ngờ nó có liên quan đến carbon đen, còn được gọi là than sinh học. Thành phần quan trọng này bao gồm vật liệu hữu cơ, ở nhiệt độ cao và khi có một lượng nhỏ oxy, sẽ được chuyển hóa thành carbon gần như tinh khiết. Quá trình này không thải ra nhiều carbon dioxide như sản xuất than củi, nhưng tạo ra một sản phẩm vụn, mịn, màu đen có thể tìm thấy ở các “vùng đất tối” trên khắp Amazon. Ngoài việc giữ lại carbon, than sinh học còn cải thiện cấu trúc đất, sục khí, khả năng giữ nước và thúc đẩy việc lưu giữ chất dinh dưỡng để cây phát triển khỏe mạnh.

Người ta tin rằng việc rút kinh nghiệm của người dân bản địa cổ xưa ở Amazon sẽ rất quan trọng đối với các thế hệ tương lai khi khí hậu trái đất tiếp tục thay đổi và không thể bỏ qua những dự đoán về ngày tận thế…

Tại sao khí hậu trên trái đất lại thay đổi?

Sau chuyến thám hiểm năm 2023, một nhóm nhà khoa học quốc tế quyết định làm rõ tình hình. Kết hợp phân tích cấu trúc và thành phần đất với các quan sát và phỏng vấn người dân bản địa ở Cuicuro, phía Đông Nam Amazon, các nhà nghiên cứu kết luận rằng những lớp đất này thực sự là do con người tạo ra.

Độ t.uổi và sự phân bố của các trầm tích đất này cung cấp bằng chứng về sự thăng trầm của các nền văn minh bản địa cổ đại trên khắp Amazon. Mặc dù các lớp cổ nhất của các vùng đất tối này có niên đại khoảng 5.000 năm, nhưng những thay đổi văn hóa lớn nhất lại bắt đầu ở những lớp đất có t.uổi được xác định cách đây khoảng 2.000 năm. Đây là độ t.uổi trung bình của trầm tích đen được tìm thấy trên diện tích rộng của lưu vực sông Amazon. Ở giai đoạn này, các cộng đồng bản địa của vùng đất này đã hình thành các khu định cư lớn hơn. Nhưng khoảng 500 năm trước, rõ ràng đã có điều gì đó không ổn khiến việc sản xuất ở vùng “đất tối Amazon” bắt đầu suy giảm và sau đó chấm dứt hoàn toàn.

Bây giờ các nhà khoa học chắc chắn rằng đây là hậu quả của việc Christopher Columbus đến Nam Mỹ vào năm 1498. Khi ông cắm lá cờ đỏ và vàng của Tây Ban Nha tại đây, nó đ.ánh dấu sự khởi đầu cho sự “đại tuyệt chủng” của các dân tộc bản địa ở châu Mỹ. Đến năm 1600, 56 triệu người bản địa đã b.ị g.iết trên khắp châu Mỹ. Đây là một con số khổng lồ, theo các nhà khoa học, đã dẫn đến tác động của con người toàn cầu đến hệ sinh thái Trái Đất và làm gián đoạn khí hậu của nó.

của nó.

Học sinh phát hiện chiếc đèn dầu được binh lính La Mã dùng cách đây 1.600 năm

Chiếc đèn được những binh lính sử dụng vào ban đêm khi đóng quân tại pháo đài Mezad Tzafir có từ cuối thời kỳ La Mã trên đèo Scorpions Ascent, phía Đông sa mạc Negev.

Học sinh phát hiện chiếc đèn dầu được binh lính La Mã dùng cách đây 1.600 năm - Hình 1

Hiện vật này được một học sinh phát hiện tại pháo đài cổ trên trong chuyến tham quan cùng lớp. (Nguồn: ynetnews)

Ngày 27/3, Cơ quan Khảo cổ Israel (IAA) cho biết các nhà khảo cổ đã tìm thấy một chiếc đèn dầu quý hiếm được các binh lính La Mã sử dụng cách đây khoảng 1.600 năm tại sa mạc Negev, miền Nam nước này.

Theo IAA, chiếc đèn này được những binh lính sử dụng vào ban đêm khi đóng quân tại pháo đài Mezad Tzafir có từ cuối thời kỳ La Mã trên đèo Scorpions Ascent, phía Đông sa mạc Negev.

Hiện vật này được một học sinh phát hiện tại pháo đài cổ trên trong chuyến tham quan cùng lớp.

Theo các nhà khảo cổ học của IAA, Mezad Tzafir là một trong số nhiều pháo đài được người La Mã xây dựng tại khu vực trên để bảo vệ các lô hàng được vận chuyển từ các khu mỏ ở thung lũng Arava, phía Đông Negev.

Chiếc đèn dầu trên, chỉ có một phần còn nguyên vẹn, được sản xuất tại thành phố cổ Petra (Jordan).

Cách đây 90 năm, một chiếc đèn dầu tương tự cũng đã được khai quật tại cùng một địa điểm./.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Những loài hải cẩu quý hiếm và thú vị nhất trên thế giới
12:21:48 28/05/2024
Phát hiện "sát thủ không tay" - loài quái thú mới ở Nam Mỹ
10:51:21 29/05/2024
Yên Bái phát hiện hóa thạch hơn 5 triệu năm
09:12:21 28/05/2024
Phát hiện cá heo cổ đại khổng lồ ở Amazon
23:04:43 29/05/2024
Hàng trăm ngôi sao vụt biến thành lỗ đen trên bầu trời?
12:43:04 28/05/2024
Phát hiện 16 siêu lỗ đen cổ đại đang b.ắn phá vũ trụ
15:02:27 28/05/2024
Số phận đàn cá tương đồng gene với con người, được Trung Quốc đưa lên trạm vũ trụ sau 1 tháng ra sao?
23:00:08 29/05/2024
Lộ diện 3 vật thể ra đời từ "vùng hỗn mang" hậu Big Bang
12:36:07 28/05/2024

Tin đang nóng

Gia đình Quốc Cơ trải qua những ngày căng thẳng sau vụ O Sen Ngọc Mai
21:45:28 29/05/2024
Thái Bình họp khẩn về vụ cháu bé t.ử v.ong do bị bỏ quên trên xe ô tô
22:45:43 29/05/2024
Một trẻ mầm non c.hết vì bị bỏ quên trên xe đưa đón2
21:37:15 29/05/2024
N.óng b.ỏng tay: Park Seo Joon đưa tình mới kém 10 t.uổi ra mắt ở tiệc sinh nhật, màn tương tác ngọt ngào bùng nổ MXH
19:37:53 29/05/2024
Meghan Markle bị tố ăn vận "ngứa mắt", chê kém tinh tế, thua xa BLACKPINK
21:33:00 29/05/2024
Phim mới của Dương Mịch mắc sai lầm nghiêm trọng, thất bại ê chề cũng không oan
20:11:14 29/05/2024
Trương Lương Dĩnh: "Công chúa cá heo" bị mẹ từ mặt vì cưới người đã có vợ con
18:51:52 29/05/2024
Nhân con gái ra MV, Duy Mạnh kể chuyện nghệ sĩ quyên từ thiện được 100 triệu, ăn tiêu hết 95 triệu
18:14:14 29/05/2024

Tin mới nhất

Người Homo sapiens lai với loài khác 47.000 năm trước

22:50:42 29/05/2024
Một phân tích gien mới đã tiết lộ cách mà DNA của một loài đã tuyệt chủng len lỏi vào dòng m.áu người Homo sapiens chúng ta.

Cải tạo hầm rượu, sốc vì 300 khúc xương quái thú khổng lồ

21:23:37 27/05/2024
Số xương khủng khiếp dưới nền một hầm rượu ở Áo thuộc về những con quái thú sống vào khoảng 40.000 năm trước, nay đã tuyệt chủng.

Vì sao cá voi có khả năng lặn sâu hơn tàu ngầm hạt nhân?

20:50:06 27/05/2024
Điều này cũng khiến các chuyên gia nghiên cứu sinh vật biển ngạc nhiên. Họ cho rằng khả năng lặn của cá voi đơn giản là mạnh hơn so với tàu ngầm hạt nhân.

Hé lộ về "Biển C.hết" trong lòng sao Diêm Vương dưới lớp băng lạnh âm 220 độ

07:35:24 27/05/2024
Vì thế, cho đến khi các tàu vũ trụ kế nhiệm New Horizons cho phép chúng ta quay lại thăm sao Diêm Vương, những gì nằm dưới bề mặt hành tinh này vẫn là bí ẩn.

Ảnh vui 26-5: Lương thấp là không được ăn sầu riêng sao?!

23:20:38 26/05/2024
Ăn được miếng sầu riêng mà bị xài xể quá. Vậy là thương dữ chưa?! , một người bênh vực chị Vân.Những hìnhảnh giúp các bạn giảm căng thẳng sau ngày làm việc vất vả.

Siêu tưởng về giọt nước quý hiếm trên hành tinh xanh

20:15:41 26/05/2024
Nhưng mưa lai rai rồi lại... nóng, và nếu cứ ầu ơ theo kiểu sấm nhiều mưa ít như mới đây, ắt khó tránh được nạn hạn hán cho khắp vùng, và cho cảhành tinh xanhchứ sao nữa...

Loài chim nguy hiểm nhất thế giới: Sở hữu 'dao găm' 12 cm, tung một cước gây vết rách chí mạng

15:25:47 26/05/2024
Vì đà điểu đầu mào là loài chim làm tổ trên mặt đất nên màu xanh của trứng để ngụy trang, hòa cùng màu của thảm thực vật xung quanh trong các khu rừng nhiệt đới, nhằm bảo vệ trứng khỏi những kẻ săn mồi tiềm năng.

Những loài động vật có khả năng sinh tồn mạnh mẽ trên sa mạc

07:30:04 26/05/2024
Sa mạc rộng lớn và khắc nghiệt, tuy nhiên ở đây các loài động vật phát triển theo một cách riêng của chúng để thích nghi với môi trường này...

Loài chim được mệnh danh "sát thủ rừng xanh" của Việt Nam: Có tên trong Sách Đỏ, rắn độc thấy là sợ

21:30:14 25/05/2024
Tại Việt Nam, có một loài chim được mệnh danh là sát thủ rừng xanh có tên gọi là Diều hoa Miến Điện. Chúng là loài chim săn mồi thuộc họ Ưng (Accipitridae), tên gọi khác là Ó hoa Miến Điện (danh pháp hai phần: Spilornis cheela).

"Công chúa" linh dương đầu bò ngủ quên trong rừng và cơn ác mộng về "hoàng tử" sư tử

17:27:55 25/05/2024
Một buổi sáng bình minh tại Khu bảo tồn động vật thiên nhiên Maswa, Tanzania, đã chứng kiến một cuộc chạm trán đầy kịch tính giữa sư tử đực và một con linh dương đầu bò.

Bầu trời Trái Đất sắp xuất hiện vật thể mới sáng như Sao Mai

10:34:13 25/05/2024
Ban đầu TsuchinshanATLAS được cho là một tiểu hành tinh nhưng quá trình phân tích những bức ảnh chi tiết hơn từ Đài thiên văn Núi Tím (Tsuchinshan) ở phía Đông TP Nam Kinh - Trung Quốc chụp được trước đó đã tiết lộ nó là một sao chổi.

Phát hiện hành tinh ôn đới bằng Trái Đất, có thể sống được

10:13:09 25/05/2024
Các tính toán cũng cho thấy hành tinh này có kích cỡ bằng với địa cầu hoặc nhỏ hơn một chút, cỡ Sao Kim, thêm một yếu tố nữa ủng hộ khả năng sống được của hành tinh.

Có thể bạn quan tâm

Sự kiện Daesung (BIGBANG) sang Việt Nam: Mức giá, quyền lợi được lòng fan Việt

Nhạc quốc tế

01:24:59 30/05/2024
Không lâu nữa, fan Việt sẽ chính thức được gặp gỡ quý bà Smell Daesung trong sự kiện fanday solo đầu tiên được tổ chức ở TP.HCM.

LCK lại dành sự ưu ái đặc biệt cho T1

Mọt game

23:55:16 29/05/2024
Mới đây, đội tuyển T1 thông báo sẽ thử nghiệm cơ chế sân nhà - sân khách tại LCK Mùa Hè 2024. Cụ thể, trận đấu giữa T1 vs KT vào ngày 29/06 sẽ được diễn ra trên sân nhà của T1, Goyang Sono Arena.

Công thức nấu sườn xào chua ngọt đậm đà đưa cơm, chồng con mê tít

Ẩm thực

23:27:06 29/05/2024
Công thức sườn xào chua ngọt hoàn hảo, cân bằng giữa vị chua, ngọt, mặn. Bí quyết từ chuyên gia giúp bạn chế biến món ăn ngon đúng điệu, hấp dẫn cả nhà.

"Nữ hoàng gợi cảm" Lee Hyori từ bỏ ước mơ làm mẹ

Sao châu á

22:42:00 29/05/2024
Chia sẻ trong một chương trình truyền hình thực tế mới đây, Lee Hyori thừa nhận đã từ bỏ dự định mang thai tự nhiên hay thụ tinh nhân tạo để có con.

Truy tìm 2 đối tượng trong vụ vận chuyển điện thoại Iphone lậu qua Sân bay Tân Sơn Nhất

Pháp luật

22:41:18 29/05/2024
Ngày 16/5, Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh đã ra thông báo (lần 2) tìm người có liên quan đến vụ án vận chuyển trái phép điện thoại qua biên giới.

'Queen of Tears' phá kỷ lục dù kết thúc được hơn một tháng

Hậu trường phim

22:34:57 29/05/2024
Sự nổi tiếng của bộ phim truyền hình Hàn Quốc Queen of Tears vẫn đang tăng cao dù cho phim đã kết thúc từ một tháng trước.

'Câu chuyện hoa hồng' của Lưu Diệc Phi tung trailer, dự kiến tổ chức họp báo ngày 6/6

Phim châu á

22:31:08 29/05/2024
Bộ phim Câu chuyện hoa hồng do Lưu Diệc Phi đóng chính được trang chủ Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc đăng tải trailer giới thiệu và sẽ tổ chức họp báo công chiếu vào ngày 6/6 tại Bắc Kinh.

Mê mẩn sắc vàng mùa rong mơ trên Ghềnh Bàng

Du lịch

22:13:26 29/05/2024
Từ tháng 5 đến tháng 7 ở Ghềnh Bàng thuộc khu vực Bán đảo Sơn Trà, rong mơ vào mùa. Vẻ đẹp hoang sơ cùng với màu vàng óng ánh của rong mơ trên mặt biển trở thành địa điểm check-in độc đáo thu hút người dân

Hồng Nhung mặc áo mưa đạp xe, Đỗ Thị Hà 'cười tỏa nắng khiến lòng ai ngẩn ngơ'

Sao việt

22:10:03 29/05/2024
Ca sĩ Hồng Nhung vi vu trời Tây bằng xe đạp vì cảm thấy yêu đời, yêu người sau khi xem xong phim của Trần Anh Hùng. Hoa hậu Đỗ Thị Hà khoe ảnh nụ cười tỏa nắng khiến lòng ai ngẩn ngơ .

Trang Pháp mang trăn lên sân khấu, Chi Pu lần đầu hát ca khúc mới trước 40.000 sinh viên

Nhạc việt

21:31:07 29/05/2024
Ngay sau đó, Đỗ Hoàng Dương tiếp nối đêm nhạc với bản hit thanh xuân gây bão Không yêu cũng chẳng cô đơn cùng Ngược chiều yêu , bất ngờ khi thấy hàng vạn khán giả đều thuộc nằm lòng giai điệu và hòa ca cùng anh chàng.

Collagen có thực sự trẻ hóa và giúp chống lão hóa?

Làm đẹp

21:26:54 29/05/2024
Sức hấp dẫn của việc uống một viên thuốc - hoặc một đồ uống - và có những thần dược kỳ diệu này là không thể phủ nhận: Bạn có thể trẻ hóa chỉ bằng collagen?