Đặc tính độc đáo của chim cánh cụt Chinstrap

Luyến Viên19:29 01/12/2023

Đối với con người, ngủ gật vài giây là dấu hiệu của thiếu ngủ và có thể khiến chúng ta gặp nguy hiểm trong một số tình huống như đang lái xe.

Tuy nhiên, cách ngủ này lại là đặc tính có lợi của loài chim cánh cụt Chinstrap (chim cánh cụt quai nón) ở Nam Cực.

Chim cánh cụt Chinstrap trên đảo King George. Ảnh: theguardian.com

Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science ngày 30/11, các nhà khoa học phát hiện chim cánh cụt Chinstrap ngủ hàng nghìn lần mỗi ngày, mỗi lần trung bình 4 giây và tổng thời gian ngủ là hơn 11 giờ/ngày. Theo các nhà khoa học, loài chim cánh cụt Chinstrap có đặc điểm tiến hóa này vì chúng thường xuyên phải cảnh giác.

Chim cánh cụt Chinstrap (quai mũ) – tên khoa học Pygoscelis antarcticus – được đặt tên theo dải lông màu đen mỏng kéo dài từ tai này sang tai khác. Đây là loài chim cánh cụt có số lượng lớn nhất, hiện chúng có gần 8 triệu cặp sinh sản. Loài này chủ yếu sống ở Nam Cực và các đảo Nam Đại Tây Dương.

Khi làm tổ, một trong đôi chim cánh cụt phải trông chừng bảo vệ trứng của chúng khỏi những kẻ săn mồi là loài chim biển skua (còn gọi là chim cướp biển) trong khi bạn tình đi kiếm ăn trong nhiều ngày.

Phát hiện bất ngờ về ngoại hành tinh khổng lồ nặng gấp 13 lần Trái Đất

Các nhà thiên văn học đang đặt câu hỏi về các lý thuyết hình thành hành tinh sau khi phát hiện ra một ngoại hành tinh lẽ ra không thể tồn tại.

Hành tinh này, nặng gấp Trái Đất 13 lần và tương đương với sao Hải Vương, được phát hiện quay quanh một sao lùn M siêu lạnh có tên là LHS 3154 - nhẹ hơn Mặt trời của chúng ta 9 lần. Sao lùn M là loại sao nhỏ nhất và lạnh nhất trong vũ trụ.

Hành tinh trên có tên là LHS 3154b quay quanh ngôi sao chủ của nó mỗi vòng mất khoảng 3,7 ngày trên Trái Đất. Điều đó khiến nó trở thành ngôi sao nặng nhất từng được biết tới quay gần một ngôi sao lạnh nhất và có khối lượng thấp trong vũ trụ, nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science ngày 30/11 cho hay. Phát hiện này cũng đảo ngược hiểu biết của các nhà khoa học về sự hình thành các hệ hành tinh.

Ảnh minh họa: Đại học bang Pennsylvania

"Phát hiện trên thực sự cho thấy chúng ta hiểu biết ít ỏi như thế nào về vũ trụ", đồng tác giả nghiên cứu Suvrath Mahadevan cho hay. Theo ông: "Chúng tôi không nghĩ có một hành tinh nặng như vậy quay quanh một ngôi sao có khối lượng thấp lại tồn tại".

Các ngôi sao hình thành từ những đám mây khí và bụi lớn cũng như vật chất còn lại tạo nên một đĩa quanh ngôi sao - nơi các hành tinh sau đó ra đời. Lượng vật chất xuất hiện trong những đĩa quanh các ngôi sao này quyết định hành tinh nặng như thế nào. Vật chất ở đĩa chủ yếu phụ thuộc vào khối lượng của ngôi sao.

Chẳng hạn, các ngôi sao lùn M nhỏ là những vật thể phổ biến nhất trong Dải Ngân hà và chúng có các hành tinh đá nhỏ quay quanh thay vì các hành tinh khí khổng lồ,

"Đĩa hình thành hành tinh quanh ngôi sao LHS 3154 có khối lượng thấp được cho là không có đủ khối lượng rắn để tạo thành hành tinh này. Những nó đang tồn tại ngoài kia, vì thế, chúng ta cần xem lại hiểu biết của mình về cách thức các hành tinh và ngôi sao hình thành", ông Suvrath Mahadevan nhận định.

Hành tinh quay quanh ngôi sao này cách Mặt trời 51 năm ánh sáng và được phát hiện nhờ Thiết bị tìm Hành tinh trong Khu vực có thể sinh sống được (HPF), được lắp đặt trên Kính thiên văn Hobby-Eberly tại Đài quan sát McDonald ở Texas.

Một đội ngũ các nhà khoa học, dẫn đầu là Mahadevan đã chế tạo HPF, được thiết kế để phát hiện các hành tinh quay trong khu vực có thể sinh sống được của các ngôi sao lạnh và nhỏ. Khu vực có thể sinh sống được là khoảng cách phù hợp từ ngôi sao chủ tới hành tinh mà hành tinh đó đủ ấm áp để nước tồn tại ở thể lỏng trên bề mặt và có tiềm năng hỗ trợ sự sống.

Nhiệt độ bề mặt thấp hơn của các ngôi sao nhỏ đồng nghĩa với việc các hành tinh có thể quay quanh chúng gần hơn và vẫn duy trì được các yếu tố dễ biến động như nước trên bề mặt. Khi các hành tinh quay quanh ngôi sao của chúng, co kéo trọng lực giữa hai thực thể có thể tạo nên sự rung lắc đáng chú ý mà HPF phát hiện được trong ánh sáng hồng ngoại.

"Hãy tưởng tượng ngôi sao này giống như một đống lửa trại. Lửa càng nguội thì bạn sẽ càng tiến gần nó để giữ ấm. Điều tương tự cũng diễn ra với các hành tinh. Nếu các ngôi sao lạnh hơn thì hành tinh sẽ cần tiến gần ngôi sao hơn nếu nó muốn đủ ấm áp để nước tồn tại ở thể lỏng. Nếu một hành tinh có quỹ đạo đủ gần ngôi sao siêu lạnh của nó, chúng ta có thể phát hiện ra nó bằng cách quan sát những thay đổi rất nhỏ về màu sắc quang phổ của ngôi sao hoặc ánh sáng khi nó bị kéo bởi một hành tinh đang quay", ông Mahadevan nói.

Dựa trên các mô hình và phân tích, đội ngũ nghiên cứu tin rằng hành tinh trên có một lõi nặng đòi hỏi lượng vật chất trong đĩa hình thành hành tinh nhiều hơn lượng vật chất hiện có quanh ngôi sao chủ, đồng tác giả nghiên cứu Megan Delamer nói.

Các nhà nghiên cứu ước tính lượng bụi trong đĩa vật chất sẽ cần nhiều hơn ít nhất 10 lần so với những gì có trong các đĩa quanh ngôi sao có khối lượng thấp.

"Các lý thuyết hình thành hành tinh hiện nay gặp vấn đề trong việc lý giải những gì chúng ta quan sát được. Dựa trên nghiên cứu hiện nay với HPF và các công cụ khác, một vật thể giống như thứ chúng ta đã phát hiện ra cực kỳ hiếm, vì thế việc phát hiện ra nó thực sự thú vị".

Một số hành tinh có khối lượng lớn được phát hiện quay quanh các ngôi sao có khối lượng thấp như GJ 3512 b từng được phát hiện vào năm 2019 nhưng vòng quay của nó dài hơn và các hành tinh không quay quá gần ngôi sao chủ.

Tảng băng trôi lớn nhất thế giới di chuyển, đe dọa động vật hoang dãTảng băng trôi lớn nhất thế giới đang di chuyển lần đầu tiên sau hơn ba thập kỷ. Với diện tích gần 4.000 km vuông, tảng băng trôi ở Nam Cực có tên A23a có kích thước gần gấp ba lần New York. Hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy tảng băng trôi lớn nhất thế giới A23a nặng gần một nghìn...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Giải bóng đá "độc lạ": Ai đời cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu lại được tặng trứng, cà rốt và củi khô thế này!

17:39:34 28/02/2026

Trong kỷ nguyên bóng đá bị chi phối bởi những bản hợp đồng triệu đô và những chiếc cúp pha lê bóng bẩy, giải Vô địch quốc gia Na Uy (Eliteserien) lại chọn cho mình một lối đi riêng đầy bản sắc

Hình ảnh chi tiết đáng kinh ngạc về 'trái tim' Dải Ngân hà

15:16:03 28/02/2026

Bức ảnh lớn nhất từng được chụp bằng một kính viễn vọng chuyên dụng tại Chile vừa mang lại bước tiến đáng kể cả về khoa học lẫn giá trị thẩm mỹ, khi tái hiện trung tâm Dải Ngân hà với độ chi tiết chưa từng có.

Một người đàn ông và một người phụ nữ tự buộc dây vào nhau suốt một năm nhưng không được phép chạm: Kết quả sau đó thế nào?

14:13:08 28/02/2026

Một người đàn ông và một người phụ nữ từng buộc chặt vào nhau trong suốt một năm ròng đã trải lòng về những gì họ khám phá được trong suốt quá trình hợp tác kỳ lạ này.

"Trái Đất thứ hai" có thể là 2 mặt trăng ghép lại

14:10:42 28/02/2026

Một sự kiện khốc liệt trong quá khứ xảy ra giữa 2 thiên thể này đã tạo nên vành đai nổi tiếng của Sao Thổ cũng như góp phần định hình Trái Đất thứ hai Titan.

Vừa đoạt giải Nobel năm ngoái, vị Giáo sư đã có ngay một phát minh có thể thay đổi nhân loại

14:04:55 28/02/2026

Không ngủ quên trên chiến thắng với giải Nobel Hóa học năm 2025, Giáo sư Omar Yaghi đã ngay lập tức ra sức cống hiến cho nhân loại.

Cách xem hiện tượng nguyệt thực "trăng máu" vào ngày 3/3

08:19:52 28/02/2026

Hiện tượng nguyệt thực toàn phần trăng máu sắp sửa xảy ra vào thứ Ba, ngày 3/3. Phải đến năm 2029, hiện tượng này mới lặp lại.

Thái Lan đang đi trước thế giới 543 năm

18:58:30 25/02/2026

Sự chênh lệch kỳ lạ này đôi khi khiến những người lần đầu đến đây có cảm giác như vừa bước qua một cánh cổng thời gian để đến với tương lai xa xôi.

Trúng độc đắc 45 tỷ đồng và cú "quay xe" khó tin của chàng trai bán bánh mỳ

16:06:56 25/02/2026

Trúng độc đắc 45 tỷ đồng, chàng trai bán bánh mì bỗng chốc đổi đời trong ánh hào quang và kỳ vọng. Nhưng chỉ sau thời gian ngắn, anh lặng lẽ trở lại McDonald s, khép lại giấc mơ đổi đời bằng một cú quay xe khó tin.

Người đàn ông lập kỷ lục thế giới khi làm điều tưởng như không thể trong vòng 24 giờ

15:42:08 25/02/2026

Từ 5h sáng ngày này đến 5h sáng hôm sau, Tony Piraino đã liên tục thực hiện 26.100 lần squat, chính thức làm nên lịch sử khi thiết lập kỷ lục thế giới mới về số lần squat nhiều nhất trong vòng 24 giờ.

Phía sau khung cảnh New York trắng xóa như cổ tích những ngày này

11:36:00 25/02/2026

Một trận bão mùa đông dữ dội bao trùm vùng Đông Bắc Mỹ đã khiến giao thông tê liệt và hàng triệu người mắc kẹt trong biển tuyết trắng khắc nghiệt.

Được 'vỗ béo' quá đà dịp Tết, gần 200 con hổ Trung Quốc phải ăn kiêng

09:00:49 25/02/2026

Gần 200 cá thể hổ Siberia tại Công viên hổ Siberia ở tỉnh Hắc Long Giang (Đông Bắc Trung Quốc) đang được áp dụng chế độ nhịn ăn luân phiên sau đợt cho ăn ồ ạt dịp Tết Nguyên đán.

Ngày 28/2 này, một sự kiện đặc biệt sẽ xảy ra

19:39:08 12/02/2026

Một hiện tượng thiên văn kỳ thú, thường được gọi nhầm là hàng thẳng hàng nhưng chính xác hơn là diễu hành hành tinh, dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tuần này và kéo dài cho đến hết tháng 2 năm 2026.