Hai tình huống nếu có cục m.áu đông sau tiêm vaccine Covid-19

Theo dõi VGT trên

Thừa nhận mới nhất của AstraZeneca khiến nhiều người hoang mang, đi làm xét nghiệm đông m.áu, tuy nhiên theo các chuyên gia, điều này là không cần thiết.

Hai tình huống nếu có cục m.áu đông sau tiêm vaccine Covid-19 - Hình 1

D-dimer là một xét nghiệm sinh hóa, được dùng để kiểm tra tình trạng huyết khối trong m.áu. Ảnh: Shutterstock.

AstraZeneca mới đây đã thừa nhận vaccine Covid-19 của mình có thể gây ra tác dụng phụ hiếm gặp, gây ra các cục m.áu đông. Đây là nguyên nhân gây tắc mạch m.áu, dẫn đến suy giảm trí nhớ, đau đầu, đau tim, thậm chí đột quỵ.

Tại Việt Nam, AstraZeneca là vaccine phòng Covid-19 được tiêm đầu tiên và nhiều nhất. Thừa nhận gần đây của hãng dược phẩm này khiến không ít người hoang mang vì đã tiêm từng tới 2 mũi vaccine AstraZeneca.

Thậm chí, trên mạng xã hội, một số ý kiến còn cho rằng những ai từng tiêm vaccine này nên đi xét nghiệm D-dimer hoặc các xét nghiệm đông m.áu khác để yên tâm.

D-dimer là một xét nghiệm sinh hóa, được dùng để kiểm tra tình trạng huyết khối trong m.áu.

Suy nghĩ sai lầm

Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Trung tâm Oxy cao áp Việt – Nga, Bộ Quốc phòng, việc làm này là không cần thiết, hoàn toàn sai lầm, không có cơ sở khoa học, tốn thời gian và tốn t.iền.

“Người nào đưa ra cảnh báo rằng nên đi xét nghiệm D-dimer để xem chức năng đông m.áu có bị ảnh hưởng bới việc tiêm vaccine AstraZeneca là người suy đoán vô căn cứ”, bác sĩ Hoàng nhấn mạnh.

Bác sĩ cho hay tác dụng phụ gây đông m.áu và giảm tiểu cầu ở vaccine Covid-19 của AstraZeneca chỉ xảy ra với xác suất rất thấp. Điều này đồng nghĩa với việc tỷ lệ người bị tác dụng phụ khi tiêm vaccine hãng này là rất hiếm.

Bên cạnh đó, D-dimer sinh ra trong quá trình cục m.áu đông trong cơ thể p.hân h.ủy và tan rã. Quá trình tạo và tan cục m.áu đông diễn ra liên tục, không ngừng nghỉ.

Hai tình huống nếu có huyết khối sau tiêm vaccine

Video đang HOT

Bác sĩ Hoàng cũng phân tích 2 tình huống nếu một người gặp tác dụng phụ gây đông m.áu sau khi tiêm vaccine Covid-19 của AstraZeneca.

Trường hợp đầu tiên là cục m.áu đông lớn, gây biến cố như tắc mạch chi, tắc mạch phổi, đột quỵ, nhồi m.áu cơ tim… Lúc này, người bệnh có thể biết ngay mình cótác dụng phụ của vaccine AstraZeneca.

Trường hợp 2 là cục m.áu đông nhỏ. Lúc này, cục m.áu đông sẽ tan dần, thường sau tối đa 4 tuần là không còn nữa. Khi cục m.áu đông p.hân h.ủy, nó sẽ sinh ra D-dimer trong m.áu.

“Đa số mọi người tiêm vaccine Covid-19 của AstraZeneca gần nhất cũng cách đây 2 năm rồi. Nếu không xuất hiện biến cố về cục m.áu đông ngay lúc đó, thì dù bạn có cục m.áu đông hay không, cho đến nay sẽ không còn bất cứ dấu hiệu nào nữa”, bác sĩ Hoàng nhấn mạnh.

Do đó, việc xét nghiệm D-dimer thời điểm hiện tại không có ý nghĩa gì để đ.ánh giá tác dụng gây huyết khối và giảm tiểu cầu ở người đã tiêm vaccine Covid-19 của AstraZeneca.

Việc xét nghiệm có thể có ý nghĩa nếu mọi người làm xét nghiệm trong vòng 6-8 tuần sau khi tiêm.

Ngoài ra, xét nghiệm D-dimer chỉ có chỉ số cao đối với các bệnh nhân tắc tĩnh mạch chi, tắc mạch phổi, đông m.áu rải rác động mạch hoặc đột quỵ.

Đồng quan điểm, bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Liên chi hội Truyền nhiễm TP.HCM, cũng nhấn mạnh người dân đã tiêm vaccine cách đây 2 năm không cần quan tâm về tác dụng phụ này nữa, bởi chúng chỉ xảy ra trong vòng 90 ngày sau tiêm.

Ông cũng cho hay một người bình thường vẫn có hiện tượng tăng đông, ví dụ khi bị n.hiễm t.rùng, nhiễm siêu vi, cũng gây tiểu cầu thấp. Người dân không nên khi gặp trường hợp này lại “đổ thừa” cho việc từng tiêm vaccine Covid-19 của AstraZeneca.

“Nếu quá lo sợ, bạn có thể đi tầm soát bệnh đột quỵ để theo dõi các chỉ số mỡ m.áu, huyết áp. Khi có hiện tượng tắc mạch, người dân phải khám chuyên sâu hơn”, bác sĩ Khanh chia sẻ.

Lo bị rối loạn đông m.áu do từng tiêm vaccine COVID-19 là không có cơ sở

Tình trạng đông m.áu rất hiếm gặp sau khi tiêm vaccine COVID-19 AstraZeneca, phần lớn xảy ra trong 28 ngày và có một số ít trường hợp xảy ra sau 42 ngày.

Lo bị rối loạn đông m.áu do từng tiêm vaccine COVID-19 là không có cơ sở - Hình 1

Hầu hết mọi người đã tiêm vaccine AstraZeneca nhiều năm, ngoài thời gian có thể gây đông m.áu

Không còn khả năng biến chứng sau nhiều năm tiêm

Trước sự quan tâm của nhiều người về việc vaccine COVID-19 của AstraZeneca có thể gây đông m.áu, chuyên gia cứu dịch tễ học Nguyễn Thu Anh - Giám đốc Viện Đại học Sydney Việt Nam, giáo sư Y tế công cộng tại Đại học Sydney - nhấn mạnh rằng, vaccine COVID-19 có thể gây đông m.áu, nhưng với tỷ lệ rất thấp và chỉ với vaccine được sản xuất từ Adenovirus (AstraZeneca, J&J). Theo tổng kết của Chương trình tiêm chủng mở rộng (GAVI), 250.000 người Anh mới có 1 người bị.

Đây không phải thông tin mới. Ngay từ đầu năm 2021, AstraZeneca đã thông tin về những biến chứng này.

Vậy những người đã tiêm vaccine AstraZeneca rồi có bị cục m.áu đông không? Chuyên gia Nguyễn Thu Anh khẳng định: Cục m.áu đông chỉ xảy ra trong 2 tuần sau tiêm, nhưng là tác dụng phụ rất hiếm gặp. Trong khi đợt cuối tiêm vaccine này của hầu hết người Việt Nam đều đã cách đây nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, nên không còn có thể bị đông m.áu nữa.

TS. Nguyễn Thu Anh phân tích cơ chế gây đông m.áu của vaccine:

- Tiêm vaccine vào người (chỉ loại làm từ adenovirus), vaccine kích hoạt tiểu cầu (1 loại tế bào m.áu trong cơ thể người)

- Tiểu cầu giải phóng ra PF4 (1 loại protein)

- Ở vài người, cơ thể họ có phản ứng miễn dịch bất thường. Nhiều nghiên cứu cho thấy tình trạng này liên quan tới yếu tố gen, gặp nhiều ở người châu Âu. Hầu hết mọi người khi tiêm vaccine không có kháng thể này, nhưng ở một số người, kháng thể hình thành có thể bám vào PF4 giống như keo siêu dính, tạo thành các cấu trúc lớn được gọi là "phức hợp miễn dịch", gây ra cục m.áu đông.

"Hết vaccine, tiểu cầu trở về bình thường, không có PF4, thì không bị cục m.áu đông", TS. Nguyễn Thu Anh thông tin.

Đặc biệt, chuyên gia Nguyễn Thu Anh lưu ý: Cục m.áu đông không chỉ xuất hiện sau tiêm vaccine AstraZeneca, mà những người mắc COVID-19 cũng có thể bị, thậm chí vào thời điểm 6 tháng sau khi mắc mới xảy ra. Do đó, nếu ai đó không may, thì dù không tiêm vaccine, cũng có thể bị cục m.áu đông do COVID-19.

Nhưng hiện nay, COVID-19 đã biến thể rất nhẹ và cũng không còn ai tiêm vaccine nữa nên khả năng này cũng khó xảy ra.

Về câu hỏi tại sao bây giờ nhiều người bị đột quỵ, có phải do đã từng tiêm vaccine không? TS. Nguyễn Thu Anh giải thích: Nếu do tiêm vaccine thì người tiêm phải bị đột quỵ từ lâu chứ không xuất hiện tại thời điểm này.

BS. Trương Hữu Khanh - chuyên gia về bệnh truyền nhiễm- cũng nhấn mạnh: Thông tin về vaccine COVID-19 của AstraZeneca có thể gây cục m.áu đông chỉ là tổng kết của thế giới khi sản xuất vaccine theo công nghệ đó. Người mắc COVID-19 nặng cũng hiếm xảy ra tình trạng đông m.áu, mà cũng chỉ xảy ra trong vòng 90 ngày sau tiêm.

BS. Khanh thông tin thêm: Đây chỉ là yếu tố để nhóm chống vaccine lấy làm cớ.

Lo bị rối loạn đông m.áu do từng tiêm vaccine COVID-19 là không có cơ sở - Hình 2

Vaccine AstraZeneca được tiêm cho lực lượng y tế đầu tiên ở Việt Nam

9 triệu người tiêm vaccine AstraZeneca ở TP.HCM không ai bị đông m.áu

Cũng trong hôm nay (5/5), Sở Y tế TP.HCM cũng đã lên tiếng: Tình trạng xuất hiện cục m.áu đông sau tiêm vaccine COVID-19 AstraZeneca từng được ghi nhận và có tỷ lệ rất thấp.

Tháng 4/2021, Cơ quan Quản lý dược phẩm châu Âu (EMA) đã phân tích các trường hợp có rối loạn đông m.áu sau tiêm vaccine COVID-19 tại châu Âu: Trong khoảng 25 triệu người thì có hơn 80 người có cục m.áu đông. Ủy ban An toàn của EMA đã kết luận rằng biến chứng rối loạn đông m.áu là sự cố bất lợi rất hiếm gặp sau tiêm vaccine AstraZeneca.

Một báo cáo của Bộ Y tế Australia công bố ngày 12/1/2024 cho biết tỷ lệ xuất hiện cục m.áu đông kèm theo hội chứng giảm tiểu cầu sau tiêm vaccine AstraZeneca từ 4 đến 42 ngày sau liều đầu tiên với tỷ lệ là 2/100.000 người được tiêm chủng, sau liều thứ hai là 0,3 /100.000 người được tiêm; và cũng được nhận định đây là sự cố rất hiếm gặp.

Tình trạng xuất hiện cục m.áu đông kèm theo giảm tiểu cầu sau khi tiêm vaccine COVID-19 của AstraZeneca và Johnson & Johnson được ghi nhận trong báo cáo của các cơ quan quản lý dược và tổ chức giám sát an toàn vaccine tại nhiều nước.

WHO đã yêu cầu cảnh giác, theo dõi, phát hiện sớm và xử trí kịp thời những biến cố hiếm gặp ở người sau tiêm vaccine COVID-19 nghi ngờ giảm tiểu cầu cục m.áu đông miễn dịch, đông m.áu rải rác trong lòng mạch, cục m.áu đông tĩnh mạch não.

Biểu hiện lâm sàng thường xảy ra trong khoảng từ 4 đến 42 ngày sau khi tiêm. Tỷ lệ đông m.áu sau tiêm ở người trẻ cao hơn so với người lớn t.uổi, đặc biệt là độ t.uổi 20-29. Tỷ lệ đông m.áu dường như ít xảy ra ở người trên 60 t.uổi, chỉ khoảng 0,2/1 triệu liều tiêm đầu. Biến chứng đông m.áu sau tiêm phụ thuộc vào yếu tố di truyền, bệnh nền, lối sống, thuốc đang dùng.

Do đó, EMA kết luận chuẩn y tiếp tục sử dụng vaccine AstraZeneca, cùng với xây dựng các khuyến cáo về tư vấn, phát hiện và điều trị các biến chứng có thể xảy ra.

Ngày 22/4/2021, Bộ Y tế Việt Nam đã ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hội chứng giảm tiểu cầu, cục m.áu đông sau tiêm vaccine COVID-19.

TP.HCM đã tiêm hơn 9 triệu liều vaccine AstraZeneca và không ghi nhận trường hợp nào xuất hiện cục m.áu đông sau tiêm.

"Như vậy tình trạng xuất hiện cục m.áu đông là một sự cố hiếm gặp sau khi tiêm vaccine COVID-19, phần lớn xảy ra trong 28 ngày và có một số ít trường hợp xảy ra sau 42 ngày. Tình trạng này hoàn toàn có thể điều trị. Do đó việc lo lắng bị rối loạn đông m.áu do đã từng tiêm vaccine COVID-19 là không có cơ sở", Sở Y tế TP.HCM thông tin.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Bệnh ho gà xuất hiện ở Quảng Ngãi
12:37:35 22/07/2024
6 dấu hiệu nhận biết tuyến tụy có vấn đề
07:56:00 22/07/2024
Bệnh ho gà trở lại sau hơn 3 năm 'vắng bóng'
07:53:13 22/07/2024
Lợi ích sức khỏe của củ khoai sọ
22:06:08 23/07/2024
Thời điểm không nên ăn ngô
22:17:14 23/07/2024
Điều gì xảy ra khi bạn sử dụng quá nhiều gừng?
11:34:37 22/07/2024
Bất ngờ với lợi ích sức khỏe đi bộ khi sau ăn
12:55:42 22/07/2024
Triệu chứng giai đoạn đầu khi mắc sa sút trí tuệ
14:26:59 22/07/2024

Tin đang nóng

Thanh Thảo về VN giải quyết vụ kiện 13 năm với Thuý Vinh, đối phương nói gì?
21:26:53 23/07/2024
Chồng bỏ theo nhân tình 5 năm sau quay lại đòi tái hợp, tôi nhẹ nhàng nói một câu nhưng khiến anh 'lạnh người'
19:28:26 23/07/2024
Đại tá là NSND chuyên đóng vai khổ: Ngoài đời cũng lận đận 2 lần đò, U70 gắn bó với bạn gái cùng nghề
19:59:36 23/07/2024
Thất vọng mặt mộc của "thần tiên tỷ tỷ thế mới", so với Lưu Diệc Phi đúng là chênh lệch quá nhiều
23:18:37 23/07/2024
Vợ kém 40 t.uổi của nhạc sĩ Lý Khôn Thành bỏ nhà ra đi, lang thang ngoài phố
22:56:16 23/07/2024
Mẹ chồng khinh thông gia ra mặt khi đến chơi nhà, nhưng mẹ tôi vừa nói 'Tôi mang 3 tỷ lên cho con gái mua nhà mới' thì bà toát mồ hôi lạnh
19:24:19 23/07/2024
Động thái của Lisa (Blackpink) giữa lúc vướng tin đồn là người thứ ba
20:58:39 23/07/2024
Hoa hậu Thùy Tiên tham gia 'Sao nhập ngũ'
22:21:25 23/07/2024

Tin mới nhất

Một số bệnh truyền nhiễm có chiều hướng tăng tại hải Dương

22:14:09 23/07/2024
Trạm Y tế triển khai tiêm chủng thường xuyên cho các đối tượng thuộc chương trình tiêm chủng mở rộng, tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những người chưa được tiêm vaccine phòng bệnh, chưa tiêm đủ mũi...

Nước ép cần tây có thực sự giúp giảm cân, ai không nên uống?

22:03:56 23/07/2024
Cần tây là loại rau chứa nhiều chất dinh dưỡng, tinh dầu và chất kích thích tố nên không chỉ là nguyên liệu nấu ăn mà còn trở thành vị thuốc tự nhiên cần cho sức khỏe. Bên cạnh đó, nó cũng có tác dụng hỗ trợ giảm cân.

Các loại đậu khô giúp giảm cân, ngăn ngừa ung thư

22:01:16 23/07/2024
Một nghiên cứu dịch tễ học được thực hiện ở 41 quốc gia cho thấy việc tiêu thụ các loại đậu khô làm giảm tỷ lệ mắc ung thư đại tràng, ung thư vú và ung thư tuyến t.iền liệt.

Thêm một công dụng của hoa đu đủ đực với sức khỏe

11:14:01 23/07/2024
Mặc dù mật ong thì chứa đường sẽ không tốt cho người bệnh đái tháo đường tuy nhiên nếu dùng với lượng vừa phải đúng liều lượng thì sẽ phát huy tác dụng.

Hà Nội: g.iết mổ, ăn thịt lợn ốm, người đàn ông bị nhiễm liên cầu lợn

09:12:59 23/07/2024
Trước khi khởi phát bệnh 2 ngày, nam bệnh nhân đã g.iết mổ và ăn thịt lợn ốm. Sau đó, bệnh nhân có biểu hiện sốt, đau đầu, nôn nhiều, được gia đình đưa đến Bệnh viện Bạch Mai.

Bí quyết 'vàng' giúp phụ nữ sau mãn kinh tránh xa bệnh tim

09:02:30 23/07/2024
Caffeine có thể làm tăng huyết áp tạm thời, đặc biệt ở những người nhạy cảm với caffeine hoặc có t.iền sử cao huyết áp. Huyết áp cao là một yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim.

Dấu hiệu sớm cảnh báo ung thư đại trực tràng

08:54:17 23/07/2024
Một nghiên cứu mới đã xác định được hai triệu chứng sớm đáng báo động thường xuất hiện ở gần một nửa số người mắc ung thư đại trực tràng. Đó là đau bụng và đại tiện ra m.áu hoặc có m.áu trong phân.

Bài tập cải thiện trí nhớ cho người bệnh bò điên

08:52:08 23/07/2024
Khởi động kỹ trước khi tập luyện, bắt đầu với các bài tập nhẹ nhàng và tăng dần độ khó theo thời gian. Các động tác yoga nên tập luyện theo sự hướng dẫn của giáo viên có kinh nghiệm để đảm bảo an toàn.

Dấu hiệu viêm ruột thừa không nên bỏ qua

08:41:20 23/07/2024
Viêm ruột thừa là một cấp cứu bụng ngoại khoa có tần suất hàng đầu tại các cơ sở y tế, chiếm khoảng 30%. Viêm ruột thừa gặp ở mọi lứa t.uổi, độ t.uổi hay gặp là 15-40.

Suýt c.hết vì sốc phản vệ sau khi tự đi tiêm thuốc giảm đau

08:32:40 23/07/2024
Các bác sĩ nhanh chóng xác định loại thuốc bệnh nhân tiêm trước đó và nhận định đây là trường hợp sốc phản vệ độ III thuốc Diclofenac.

4 lưu ý trong chế độ ăn giúp trẻ bị sởi nhanh hồi phục

08:28:00 23/07/2024
Đối với trẻ mắc bệnh sởi, ngoài việc tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ thì cha mẹ cần đặc biệt quan tâm đến chế độ dinh dưỡng cho trẻ để tăng cường sức đề kháng, giảm nguy cơ biến chứng.

5 thói quen mà người bệnh tiểu đường nên tránh khi ăn tối để có sức khỏe tốt hơn

08:24:47 23/07/2024
Một bữa ăn cân bằng đảm bảo rằng bạn nhận được tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết cho sức khỏe tối ưu. Thực phẩm giàu chất xơ và protein giúp kiểm soát lượng đường trong m.áu tốt hơn và cũng giúp bạn no lâu hơn.

Có thể bạn quan tâm

Chỉ một điểm thay đổi về ngoại hình, "công chúa Kpop" lại khiến dân mạng tranh cãi

Nhạc quốc tế

01:08:28 24/07/2024
Sự nữ tính được cân bằng tinh tế với tạo hình cá tính. Jang Wonyoung mang đến sự đối lập thú vị, vẻ ngoài đẹp hơn nhờ màu tóc vàng rực sáng. Nhiều người mê mẩn tạo hình lạ lẫm này của Jang Wonyoung.

Nhan sắc không son phấn của cô đào kín tiếng nhất

Nhạc việt

01:01:16 24/07/2024
Dù đã 43 t.uổi nhưng nghệ sĩ cải lương Quế Trân vẫn giữ được vẻ ngoài tươi tắn, trẻ trung. Quế Trân là con gái của NSND Thanh Tòng - nghệ sĩ được công chúng gọi bằng cái tên Anh Cả trong giới cải lương .

Lộ tin đồn các nội dung Esports xuất hiện tại ASIAD 2026

Mọt game

23:54:08 23/07/2024
Theo nguồn tin từ Subzidite, sự kiện ASIAD 2026 sẽ tiếp tục thi đấu các nội dung Esports gồm Vương Giả Vinh Diệu, FC 25, Liên Minh Huyền Thoại, Street Fighter 6, PUBG Mobile và Dota 2.

Triệu Lộ Tư lộ ảnh lên xe hoa, mặc toàn váy xinh và đeo trang sức đắt đỏ

Phong cách sao

23:37:08 23/07/2024
Tác phẩm Hãy để tôi tỏa sáng cùng vai diễn Hứa Nghiên được xem là một bước tiến lớn trong sự nghiệp của Triệu Lộ Tư khi mang đến cho cô nhiều màn hóa thân ấn tượng.

Trọng Tấn t.uổi U50 : Hôn nhân viên mãn, thích trồng cây, uống trà

Sao việt

23:13:59 23/07/2024
Ở t.uổi 48, ca sĩ Trọng Tấn có cuộc sống viên mãn bên người vợ là giảng viên và hai con ngoan ngoãn, học giỏi. Anh nói, bản thân may mắn khi có hậu phương vững chắc, yêu thương mình.

42 t.uổi, Jang Nara đẹp như thiếu nữ nhờ hôn nhân bên chồng kém t.uổi

Sao châu á

22:49:48 23/07/2024
Bộ phim truyền hình về đề tài luật sư Good Partner với sự góp mặt của Jang Nara đang thu hút sự quan tâm của khán giả.

Dưới bề mặt sao Thủy là lớp kim cương dày 15km?

Lạ vui

22:47:25 23/07/2024
Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature Communications cho thấy sao Thủy có thể có một lớp kim cương dày 15km bên dưới bề mặt.

Tại sao con gái của Brad và Angelina quyết bỏ họ "Pitt" khi tròn 18 t.uổi?

Sao âu mỹ

22:43:22 23/07/2024
Sự việc Shiloh (con gái của Angelina Jolie và Brad Pitt) thuê luật sư, làm thông cáo báo chí về việc bỏ họ cha Pitt khỏi tên đang gây xôn xao dư luận.

Xuyên rừng Cát Tiên theo tiếng gọi hoang dã của vượn đen má vàng

Du lịch

22:34:17 23/07/2024
Buổi sớm tinh mơ phủ sương trên những cánh rừng, thời khắc chuyển giao giữa từ đêm cũ sang ngày mới chứa đựng sự vận động âm thầm sục sôi của rừng già, chực chờ bình minh để dậy lên nhịp sống.

Mẹo luộc tai heo trắng giòn sần sật

Ẩm thực

22:07:20 23/07/2024
Tai heo giòn sần sật là thành phần quen thuộc trong các món gỏi. Bạn cũng có thể dùng trực tiếp với nước mắm chua ngọt như một cách đổi vị cho bữa cơm gia đình.

Trung Quốc: Tỉnh Thiểm Tây kích hoạt ứng phó khẩn cấp cứu trợ thiên tai mức cao nhất

Thế giới

21:59:16 23/07/2024
Trung Quốc có hệ thống cảnh báo thời tiết 4 cấp, được mã hóa bằng màu, trong đó màu đỏ tượng trưng cho cảnh báo nghiêm trọng nhất, tiếp theo là cam, vàng và xanh lam.