Chuyên gia cảnh báo biến chứng nguy hiểm của cúm ở người cao tuổi

Người cao tuổi là nhóm có nguy cơ cao trước bệnh cúm, chiếm tới 85% số ca tử vong liên quan đến cúm theo thống kê được trích dẫn.

Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, cùng với Tháng hành động vì người cao tuổi, công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người cao tuổi tiếp tục được xác định là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của các cấp, ngành, chính quyền địa phương và cơ sở y tế.

Thực hiện định hướng này, vừa qua, tại Hà Nội và Tp.HCM, chuỗi hội thảo trao đổi và cập nhật thông tin về gánh nặng của cúm, những biến chứng của cúm ở người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên) và giải pháp dự phòng chuyên biệt dành cho người cao tuổi đã được tổ chức, thu hút sự tham gia của hơn 1.000 chuyên gia y tế. Chuỗi sự kiện được tổ chức bởi Viện nghiên cứu Tâm Anh với sự tài trợ của Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam.

PGS.TS.BS. Vũ Thị Thanh Huyền – Tổng thư ký Hội Lão khoa Việt Nam – chia sẻ tại hội nghị.

Cúm thường bị nhầm lẫn với tình trạng cảm thông thường và bị xem nhẹ là một bệnh nhiễm trùng hô hấp đơn giản có thể sớm tự khỏi. Tuy nhiên, thực tế không như vậy.

Trình bày tại hội thảo, PGS.TS.BS. Vũ Thị Thanh Huyền – Tổng thư ký Hội Lão khoa Việt Nam – cho biết, ngoài những triệu chứng dễ nhận thấy của cúm như: sốt, đau đầu, đau cơ, ho… mức độ nguy hiểm của cúm nằm ở nguy cơ dẫn đến nhiều biến chứng làm trầm trọng các bệnh nền mạn tính. Cụ thể, cúm có thể làm tăng 10 lần nguy cơ nhồi máu cơ tim, 8 lần nguy cơ đột quỵ, tăng 24% khả năng nhập viện do suy tim, tăng 74% biến cố rối loạn đường huyết ở người bệnh đái tháo đường.

Theo các thống kê được công bố gần đây, 4 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tại Việt Nam là: đột quỵ, bệnh tim thiếu máu cục bộ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và đái tháo đường, và cả 4 căn bệnh này đều có nguy cơ bị trầm trọng thêm chỉ sau một đợt nhiễm cúm.

Người cao tuổi là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất do cúm khi có đến 85% ca tử vong do cúm là người cao tuổi. Người cao tuổi cũng chiếm đến 2/3 số ca COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) và hơn một nửa số ca bệnh tim mạch, đột quỵ. Xu hướng này sẽ còn gia tăng gánh nặng y tế, kinh tế và xã hội trong tương lai khi chỉ trong 10 năm nữa, cứ trong 5 người tại Việt Nam sẽ có hơn 1 người thuộc nhóm người cao tuổi.

Trong thời gian gần đây, sự gia tăng các ca bệnh hô hấp ở nhiều nơi đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn lực chăm sóc y tế, khi cúm không chỉ làm tăng nguy cơ nhập viện và các biến chứng trong giai đoạn cấp tính, mà còn có thể để lại những ảnh hưởng kéo dài sau nhiễm, làm suy giảm sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Vì thế, việc dự phòng bằng vắc-xin để ngừa cúm và giảm thiểu các biến chứng do cúm đã được khuyến cáo bởi Bộ Y tế, các hội y khoa, tổ chức y tế hàng đầu trong và ngoài nước. Đặc biệt, với người cao tuổi, hệ miễn dịch từng bước lão hóa khi bước vào độ tuổi 60, làm giảm khả năng tạo đáp ứng bảo vệ sau tiêm, dẫn đến hiệu quả của vắc-xin cúm thông thường ở người cao tuổi thấp hơn so với các nhóm tuổi trẻ hơn.

Do đó, Hội Y học Dự phòng Việt Nam và Hội Tim mạch Việt Nam đã khuyến cáo sử dụng vắc xin liều cao cho người cao tuổi.

“Có 2 lựa chọn vắc-xin phòng cúm cho người cao tuổi: vắc-xin thông thường và vắc-xin cúm liều cao. Vì sự lão hóa hệ miễn dịch làm suy giảm đáp ứng với vắc xin cúm thông thường nên vắc-xin cúm liều cao (vắc-xin cúm chuyên biệt dành cho người cao tuổi) cung cấp lượng kháng nguyên cao hơn nhằm tối ưu đáp ứng miễn dịch ở người cao tuổi”, PGS.TS.BS. Trần Quang Bính – Giám đốc chuyên môn, BV Tâm Anh Tp.HCM – giải thích.

PGS.TS.BS. Trần Quang Bính – Giám đốc chuyên môn, BV Tâm Anh Tp.HCM.

Trong phiên tọa đàm, các chuyên gia từ nhiều lĩnh vực cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phối hợp liên chuyên khoa nhằm hướng tới việc nâng cao tiêu chuẩn phòng vệ cúm ở người cao tuổi.

Đặc biệt, khi nhiều nghiên cứu đã chứng minh tiêm phòng cúm là một bước quan trọng trong chiến lược phòng chống và giảm thiểu biến chứng của bệnh tim mạch và đái tháo đường.

Khép lại hội thảo, các chuyên gia thống nhất rằng trong bối cảnh dân số Việt Nam đang già hóa nhanh chóng, việc bảo vệ người cao tuổi trước cúm cần được xem là một ưu tiên của y tế dự phòng. Bên cạnh duy trì tiêm chủng cúm hằng năm, các giải pháp giúp tăng cường đáp ứng miễn dịch và tối ưu hóa hiệu quả bảo vệ cho người từ 60 tuổi trở lên đang ngày càng nhận được sự quan tâm từ giới chuyên môn.

Sự xuất hiện của các lựa chọn như vắc-xin cúm liều cao không chỉ mở rộng thêm công cụ dự phòng cho nhân viên y tế, mà còn đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược bảo vệ người cao tuổi trước cúm, hướng tới mục tiêu giảm nhập viện, biến chứng nghiêm trọng và nâng cao chất lượng sống cho nhóm dân số nguy cơ cao này.