Tiến sĩ dinh dưỡng chỉ ra sai lầm khi ăn nấm thay thịt, rau

Nấm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất nhưng hàm lượng đạm không cao, thiếu nhiều vi chất, khó thay thế hoàn toàn thịt cá và rau xanh trong bữa ăn.

Những năm gần đây, nấm ngày càng được ưa chuộng trong các chế độ ăn lành mạnh, giảm cân. Không ít người xem đây là nguồn đạm thực vật thay thế thịt, thậm chí dùng nấm thay cả rau xanh. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, thói quen này có thể khiến khẩu phần ăn mất cân đối nếu kéo dài.

Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết nấm chứa khoảng 85-90% nước, phù hợp với người thừa cân hoặc cần kiểm soát năng lượng. Trung bình 100 g nấm cung cấp khoảng 2-4 g protein, cùng các vitamin nhóm B như B2, B3, B5 và khoáng chất như kali, selen.

Nấm còn chứa beta-glucan, một dạng chất xơ có vai trò hỗ trợ điều hòa miễn dịch. Nhờ hàm lượng năng lượng thấp cùng các thành phần dinh dưỡng có lợi, thực phẩm này có thể góp phần xây dựng chế độ ăn lành mạnh, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và sức khỏe tim mạch.

Tuy vậy, nấm không phải nguồn đạm hoàn chỉnh để thay thế mọi thực phẩm khác. Hàm lượng protein trong nấm tương đối thấp, không đủ đáp ứng nhu cầu nếu người ăn loại bỏ hoàn toàn thịt, cá, trứng và các nguồn đạm khác mà không có phương án thay thế phù hợp.

Nấm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất. (Ảnh minh hoạ)

Nấm cũng không thể thay rau xanh. Theo tiến sĩ Giang, thực phẩm này thiếu nhiều vi chất quan trọng như vitamin C, beta-caroten và folate, vốn có nhiều trong rau củ. Thành phần chất xơ của nấm cũng không thể thay thế sự đa dạng của chất xơ từ các loại rau, quả và ngũ cốc.

“Nếu chỉ ăn nấm thay rau hoặc thay hoàn toàn các nguồn đạm khác, cơ thể có thể thiếu hụt những chất dinh dưỡng thiết yếu“, Tiến sĩ Giang cảnh báo.

Ngoài nguy cơ mất cân đối dinh dưỡng, người tiêu dùng cũng cần chú ý đến nguồn gốc và cách bảo quản nấm. Quan niệm nấm ít nguy cơ tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hơn rau xanh không đồng nghĩa thực phẩm này luôn an toàn.

Nấm có khả năng hấp thu các chất từ môi trường nuôi trồng. Nếu nguyên liệu như rơm, mùn cưa bị nhiễm hóa chất hoặc kim loại nặng, nấm có thể tích lũy những chất này. Môi trường trồng ẩm cũng tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển nếu quy trình sản xuất, thu hoạch và sơ chế không bảo đảm vệ sinh.

Sau thu hoạch, nấm dễ hư hỏng nếu để lâu ở nhiệt độ phòng hoặc bảo quản không đúng cách. Người dùng nên chọn nấm có nguồn gốc rõ ràng, giữ lạnh theo hướng dẫn và không sử dụng sản phẩm đã nhớt, đổi màu bất thường hoặc có mùi lạ.

Để tận dụng lợi ích của nấm mà không làm mất cân đối khẩu phần, tiến sĩ Giang khuyến nghị người trưởng thành có thể ăn nấm khoảng 3-4 lần mỗi tuần, mỗi lần 100-150 g, tùy nhu cầu dinh dưỡng và tình trạng sức khỏe. Nấm nên được kết hợp với rau xanh, các nguồn đạm như thịt, cá, trứng hoặc đậu đỗ để bảo đảm đa dạng dưỡng chất.

Nấm cần được nấu chín kỹ, hạn chế ăn sống. Người mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch hoặc ung thư cũng cần xây dựng khẩu phần phù hợp với tình trạng bệnh, thay vì coi một loại thực phẩm là giải pháp dinh dưỡng chủ đạo.

Một chế độ ăn lành mạnh không phụ thuộc vào việc ăn thật nhiều một thực phẩm được cho là tốt, mà nằm ở sự đa dạng và cân bằng giữa các nhóm chất. Nấm có thể góp mặt thường xuyên trong bữa ăn, nhưng không nên trở thành lựa chọn thay thế hoàn toàn thịt cá hay rau xanh.