Phát hiện mới về công dụng của vitamin D đối với sức khỏe não bộ người già

Nghiên cứu từ Đại học Emory đã phát hiện công dụng mới của vitamin D đối với sức khỏe não bộ của người cao tuổi.

Sa sút trí tuệ và hội chứng Alzheimer đang trở thành thách thức y tế toàn cầu. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính có hơn 57 triệu người đang sống chung với chứng sa sút trí tuệ trên thế giới và con số này dự kiến sẽ tiếp tục tăng nhanh do tốc độ già hóa dân số toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, một nghiên cứu mới do các nhà khoa học thuộc Đại học Emory (Mỹ) thực hiện đã mang lại tín hiệu khả quan về khả năng nâng cao sức khỏe nhận thức nhờ một loại vi chất rất phổ biến.

Công trình được công bố trên tạp chí chuyên ngành Sleep Medicine đã tiến hành khảo sát trên 54 người lớn tuổi gặp phải tình trạng rối loạn giấc ngủ và suy giảm nhận thức nhẹ, 2 dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh sa sút trí tuệ. Các tình nguyện viên được đánh giá năng lực tư duy và ghi nhớ thông qua bài kiểm tra nhận thức Montreal kéo dài khoảng 10 phút.

Nghiên cứu mới phát hiện bổ sung vitamin D liều cao giúp cải thiện chức năng nhận thức ở người cao tuổi có nguy cơ mắc bệnh sa sút trí tuệ. Hình minh họa: WH Illustration.

Kết quả phân tích dữ liệu cho thấy, những người sử dụng từ 5.000 đơn vị quốc tế vitamin D trở lên mỗi ngày đạt điểm kiểm tra nhận thức cao hơn 13% so với nhóm không sử dụng. Sự chênh lệch này vẫn giữ nguyên ngay cả khi nhóm tác giả đã điều chỉnh các chỉ số liên quan đến độ tuổi, trình độ học vấn hay chỉ số khối cơ thể.

Đáng chú ý, việc sử dụng vitamin D ở liều lượng thấp hơn không mang lại sự cải thiện rõ rệt, đồng thời hiệu quả ghi nhận được cũng không phụ thuộc vào dạng bổ sung D2 hay D3.

Phó giáo sư Victoria Pak tại Trường Điều dưỡng Nell Hodgson Woodruff thuộc Đại học Emory, đồng tác giả nghiên cứu, nhận định giai đoạn suy giảm nhận thức nhẹ kết hợp với rối loạn giấc ngủ chính là thời điểm vàng để can thiệp.

“Việc xác định các yếu tố dễ tiếp cận và có thể điều chỉnh được, chẳng hạn như thói quen bổ sung vitamin D trong giai đoạn đầu của suy giảm nhận thức, có thể ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt khi tỷ lệ mắc bệnh Alzheimer tiếp tục gia tăng”, bà Pak cho hay.

Đây không phải lần đầu tiên mối liên hệ giữa vi chất này và trí não được chứng minh. Một báo cáo phân tích trên gần 12.500 người lớn tuổi được xuất bản năm 2023 từng ghi nhận, nhóm người bổ sung vitamin D có nguy cơ mắc bệnh sa sút trí tuệ thấp hơn 40% so với nhóm không dùng, riêng ở nữ giới mức giảm này lên tới 49%.

Các nhà khoa học lý giải rằng thụ thể vitamin D hiện diện ở nhiều vùng trong não bộ, tham gia trực tiếp vào việc bảo vệ tế bào thần kinh và kiểm soát phản ứng viêm vốn gia tăng theo tuổi tác. Bên cạnh đó, vi chất này cũng góp phần điều hòa chu kỳ thức ngủ, giải quyết tình trạng mất ngủ thường gặp ở bệnh nhân sa sút trí tuệ.

Dù kết quả mang lại nhiều triển vọng, các chuyên gia y tế vẫn đưa ra lời khuyên thận trọng. Chuyên gia Sandra Zhang từ Trung tâm Dinh dưỡng Frances Stern thuộc Bệnh viện Tufts (Mỹ) lưu ý rằng, liều 5.000 đơn vị quốc tế mỗi ngày là mức tương đối cao so với nhu cầu khuyến nghị thông thường từ 600 đến 800 đơn vị.

Bên cạnh đó, chuyên gia Jessica Cording, tác giả sách The Little Book of Game Changers, nhấn mạnh mọi người tuyệt đối không nên tự ý sử dụng vitamin D liều cao mà cần thực hiện xét nghiệm máu và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn lộ trình phù hợp với thể trạng.