Điều gì xảy ra khi rã đông thực phẩm không đúng cách?

Rã đông thịt, cá, hải sản ở nhiệt độ phòng hoặc dùng nước nóng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Rã đông đúng cách giúp hạn chế nguy cơ thực phẩm bị nhiễm khuẩn và mất an toàn.

Rã đông thực phẩm sai cách làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn

Khi thực phẩm đang đông lạnh, nhiệt độ thấp làm chậm hoặc ngăn cản sự phát triển của phần lớn vi sinh vật. Tuy nhiên, khi bắt đầu rã đông, bề mặt thực phẩm ấm lên trước và vi khuẩn có thể bắt đầu sinh sôi nếu thực phẩm được giữ ở nhiệt độ không an toàn trong thời gian dài.

Đây là lý do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo không rã đông thực phẩm đông lạnh ở nhiệt độ phòng. WHO lưu ý vi sinh vật có thể phát triển nhanh khi thực phẩm được giữ ở nhiệt độ môi trường; bảo quản dưới 5 độ C giúp làm chậm sự phát triển của chúng.

Một điểm đáng lưu ý là thực phẩm không phải lúc nào cũng có biểu hiện bất thường khi đã bị nhiễm vi khuẩn. Mùi, màu sắc hoặc hình thức bên ngoài không phải là căn cứ đáng tin cậy để xác định thực phẩm có an toàn hay không.

Rã đông trên bàn bếp là sai lầm thường gặp

Thực phẩm cần rã đông nếu để ở nhiệt độ phòng có thể khiến vi khuẩn phát triển.

Nhiều người lấy thịt, cá hoặc hải sản từ ngăn đá rồi để trên bàn bếp vài giờ cho nhanh mềm. Cách này không được khuyến cáo vì phần bên ngoài có thể đạt nhiệt độ thuận lợi cho vi khuẩn phát triển trong khi bên trong vẫn còn đông đá.

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo không rã đông thực phẩm ở nhiệt độ phòng. Cơ quan này cho biết vi khuẩn có thể phát triển nhanh trong thực phẩm không được giữ lạnh; trong một số trường hợp, vi sinh vật còn có thể tạo độc tố chịu được quá trình nấu.

Vì vậy, không nên nghĩ rằng “rã đông ngoài một lúc rồi nấu thật chín” luôn giải quyết được nguy cơ. Cách xử lý an toàn cần bắt đầu ngay từ khâu rã đông.

Không nên dùng nước nóng để rã đông

Nước nóng giúp thực phẩm mềm nhanh nhưng không phải là phương pháp rã đông an toàn. Nhiệt độ ở bề mặt thực phẩm có thể tăng nhanh trong khi phần bên trong vẫn đông lạnh, tạo điều kiện để vi khuẩn phát triển ở lớp ngoài.

Nếu cần rã đông nhanh bằng nước, nên sử dụng nước lạnh và giữ thực phẩm trong túi hoặc bao bì kín để tránh nước tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. FDA khuyến cáo thay nước khoảng 30 phút một lần để duy trì nhiệt độ lạnh. Sau khi rã đông bằng phương pháp này, thực phẩm nên được nấu ngay.

Rã đông đúng cách như thế nào?

Rã đông trong ngăn mát tủ lạnh: Đây là phương pháp chậm hơn nhưng giúp thực phẩm duy trì nhiệt độ lạnh trong suốt quá trình rã đông. Thực phẩm nên được đặt trong hộp hoặc khay để nước từ thịt, cá sống không chảy sang những thực phẩm khác.

Rã đông bằng nước lạnh: Cho thực phẩm vào bao bì kín hoặc túi không bị rò rỉ, ngâm trong nước lạnh và thay nước mỗi 30 phút. Sau khi rã đông, cần nấu ngay.

Rã đông bằng lò vi sóng: Phù hợp khi cần chế biến ngay. Một số vị trí của thực phẩm có thể nóng lên trong quá trình rã đông, vì vậy thực phẩm đã rã đông bằng lò vi sóng cần được nấu ngay sau đó.

Rã đông rồi cấp đông lại có được không?

Rã đông đúng cách giúp hạn chế nguy cơ thực phẩm bị nhiễm khuẩn và mất an toàn.

Không phải trường hợp nào rã đông rồi cấp đông lại cũng giống nhau.

Nếu thực phẩm được rã đông trong ngăn mát tủ lạnh, có thể cấp đông lại mà không cần nấu trước, mặc dù chất lượng như độ mềm, độ mọng nước có thể giảm sau nhiều lần đông – rã đông.

Ngược lại, nếu thực phẩm được rã đông bằng nước lạnh hoặc lò vi sóng, nên nấu trước khi cấp đông lại. Với thực phẩm đã được rã đông ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, không nên chỉ dựa vào việc cấp đông lại để “khôi phục” độ an toàn.

Không nên rã đông xong rồi để lâu mới nấu

Rã đông chỉ là bước chuẩn bị trước khi chế biến, không phải thời điểm để thực phẩm tiếp tục nằm ngoài tủ lạnh.

Sau khi rã đông bằng nước lạnh hoặc lò vi sóng, thực phẩm nên được nấu ngay. Với phương pháp rã đông trong ngăn mát, thực phẩm vẫn cần được bảo quản lạnh và sử dụng trong thời gian phù hợp.

Trong quá trình chế biến, cần tách thực phẩm sống khỏi thực phẩm đã nấu chín để tránh lây nhiễm chéo. Đây là một trong 5 nguyên tắc an toàn thực phẩm của WHO, bên cạnh giữ sạch, nấu chín kỹ, giữ thực phẩm ở nhiệt độ an toàn và sử dụng nước, nguyên liệu an toàn.

Rã đông đúng cách không chỉ giúp thực phẩm giữ được chất lượng mà còn là một bước quan trọng để hạn chế nguy cơ bệnh do thực phẩm. Thay vì để thịt, cá trên bàn bếp hoặc dùng nước nóng cho nhanh, nên ưu tiên rã đông trong ngăn mát; khi cần nhanh hơn, dùng nước lạnh hoặc lò vi sóng và chế biến ngay sau đó.