Ăn gỏi cá, cá nấu chưa chín dễ bị nhiễm sán lá gan nhỏ bạn đã biết chưa?
Nhiều người thường có thói quen thích ăn gỏi cá, cá nấu tái chưa chín, điều này sẽ dễ dẫn đến bị nhiễm sán lá gan nhỏ.
Khi nhiễm sán lá gan nhỏ sẽ có biểu hiện như thế nào, đường lây truyền ra sao?
Nguồn lây nhiễm sán lá gan nhỏ
Sán lá gan nhỏ trưởng thành ký sinh ở đường mật đẻ trứng, trứng theo mật xuống ruột rồi theo phân ra ngoài. Trứng được rơi vào môi trường nước. Ấu trùng đuôi xâm nhập vào cá nước ngọt, rụng đuôi phát triển thành ấu trùng nang ký sinh ở trong thịt của cá.
Khi người hoặc động vật ăn phải cá có ấu trùng nang chưa được nấu chín thì ấu trùng này sẽ vào dạ dày, xuống tá tràng rồi ngược theo đường mật lên gan, phát triển thành sán lá gan trưởng thành ký sinh và gây bệnh ở đường mật. Thời gian ủ bệnh của sán lá gan nhỏ không rõ ràng và phụ thuộc vào cường độ nhiễm sán, thường nhiễm trên 100 sán thì triệu chứng mới rõ rệt.
Sau khi xâm nhập vào nhu mô gan, sán non sẽ phát triển thành sán trưởng thành và đẻ trứng trong các đường dẫn mật, trứng được bài xuất ra ngoài theo phân và xuống nước phát triển theo chu kỳ khép kín rồi lây truyền qua đường ăn cá sống có nang trùng.
Người bị nhiễm sán lá gan nhỏ khi ăn các thức ăn từ cá chưa được nấu chín có ấu trùng sán.
Video đang HOT
Biểu hiện khi bị nhiễm sán lá gan nhỏ
Triệu chứng nhiễm sán lá gan nhỏ thường thấy là biểu hiện đau tức vùng gan. Người bệnh có biểu hiện rối loạn tiêu hóa (kém ăn, bụng ậm ạch khó tiêu); đôi khi có biểu hiện sạm da, vàng da và dấu hiệu gan to hay xơ gan tùy theo mức độ của bệnh. Tùy thuộc vào từng giai đoạn mà nhiễm sán lá gan nhỏ có các biểu hiện sau.
Nhiễm sán lá gan ở thể nhẹ: Giai đoạn đầu đa số không có triệu chứng điển hình, đôi khi có rối loạn tiêu hóa.
Thể trung bình tương ứng giai đoạn toàn phát thì người bệnh xuất hiện các triệu chứng sau: Toàn thân mệt mỏi, buồn nôn, chán ăn, giảm cân.
Đau bụng thường đau ở vùng thượng vị, hạ sườn phải hoặc cả hai, đau tăng lên khi lao động nặng, đi lại, có thể có cơn đau kèm theo tiêu chảy.
Rối loạn tiêu hóa phân sống, đầy bụng, khó tiêu, ậm ạch.
Vàng da, nước tiểu vàng, xuất hiện từng đợt, một số trường hợp có sạm da. Khám gan to dưới bờ sườn, ấn mềm, lúc này có thể có biểu hiện đau túi mật
Ở thể nặng bệnh nhân sẽ ăn kém, gầy yếu, sụt cân, giảm sức lao động.
Phần lớn người bị bệnh sán lá gan có xơ gan ở nhiều mức độ khác nhau, do sán kích thích tăng sinh tố chức xơ lan tỏa, có thể bị tắc. Những trường hợp không điều trị có thể dẫn đến xơ gan cổ trướng và bệnh có liên quan đến ung thư đường mật gây t.ử v.ong.
Để xác định sán lá gan thì các bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm để tìm thấy trứng sán trong phân hoặc dịch tá tràng.
Siêu âm gan có hình ảnh gan tăng sáng, ống mật có thể bị giãn, thành ống mật và thành túi mật dày. Các xét nghiệm khác còn giúp phân biệt với một số bệnh tương tự như: Viêm gan siêu vi, áp xe gan do các loại ký sinh trùng khác (amíp, giun đũa, toxocara…) hoặc do vi khuẩn (áp xe đường mật), ung thư gan (u gan), cơn đau dạ dày…
Tóm lại: Bệnh sán lá gan nhỏ là bệnh ký sinh trùng do sán lá gan nhỏ ký sinh ở đường mật trong gan, gây nên tổn thương đường mật, túi mật và các cơ quan khác với các bệnh lý tùy theo mức độ nhiễm, thời gian nhiễm.
Người nhiễm sán lá gan nhỏ khi ăn các thức ăn từ cá chưa được nấu chín có ấu trùng sán lá gan nhỏ còn hoạt động như gỏi cá, lẩu cá, cá muối, cá ngâm giấm, cá khô, cá hun khói…
Để phòng ngừa bệnh sán lá gan nhỏ, chúng ta không ăn gỏi cá, cá rán hoặc nấu chưa chín dưới mọi hình thức, không ăn rau sống mọc dưới nước, không uống nước lã, không ăn gan sống.
Cần ăn chín, uống chín, không dùng phân người để nuôi cá, không phóng uế bừa bãi xuống các nguồn nước.
Khi nghi ngờ nhiễm bệnh phải đến cơ sở khám chữa bệnh để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, chủ động phát hiện và điều trị sớm bệnh sán lá gan nhỏ tại vùng có dịch.
Một nam giới bị nhiễm ấu trùng sán dây chó ký sinh ở phổi rất hiếm gặp
Trước khi khởi phát bệnh, người đàn ông này đã ăn các thực phẩm tái và sống nhiều lần, như: thịt cừu nướng, tiết canh dê, rau sống và gỏi cá mai.
Sau đó, bệnh nhân phát hiện bệnh với tình trạng mệt mỏi, đau vùng ngực phải âm ỉ, thỉnh thoảng khó thở.
Ngày 21-1, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (BV 108) cho biết, các bác sĩ của đơn vừa thực hiện phẫu thuật thành công thành công cho một nam giới (sinh năm 1986, ở Hà Nội) bị nhiễm ấu trùng sán dây chó ký sinh tại phổi, rất hiếm gặp tại Việt Nam.
Trước khi khởi phát bệnh, người đàn ông này đã ăn các thực phẩm tái và sống nhiều lần, như: thịt cừu nướng, tiết canh dê, rau sống và gỏi cá mai. Bệnh nhân phát hiện bệnh với tình trạng mệt mỏi, đau vùng ngực phải âm ỉ, thỉnh thoảng khó thở, không sốt, không ho, không mẩn ngứa, không sút cân. Sau khi tới BV 108 khám, bệnh nhân đã được chỉ định chụp phim lồng ngực với kết quả cho thấy có tổn thương dạng nang thùy dưới phổi phải kích thước 12x9x8cm. Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cắt nang dịch.
Ngay sau đó, các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật nội soi lồng ngực cắt nang dịch cho nam bệnh nhân này. Sau ca phẫu thuật, các bác sĩ đã lấy ra được một nang dịch kích thước lớn, thành dày, dịch nang trong, bên trong có chứa các đầu sán nằm ở thùy dưới phổi phải và bệnh phẩm này đã được gửi soi tươi xác định là ấu trùng sán dây chó. Sau ca phẫu thuật, nam bệnh nhân diễn biến ổn định, hồi phục tốt.
Hình ảnh soi tươi ấu trùng sán dây chó
Theo bác sĩ Nguyễn Văn Hoàng, Khoa Ngoại lồng ngực, BV 108, bệnh sán dây chó là bệnh gây ra bởi các loài sán thuộc giống Echinococcus. Bệnh có đặc điểm là phát triển chậm, trong một thời gian dài có thể hoàn toàn không có triệu chứng. Các nang sán hay gặp ở gan, sau đó là phổi và các cơ quan khác như: thận, tim, tổ chức thần kinh hoặc xương... Tất cả mọi người đều có khả năng nhiễm ấu trùng sán dây chó và có thể bị nhiễm nếu ăn phải trứng sán dây chó. Người mắc bệnh do nuốt phải trứng sán dây chó khi ăn uống các loại thực phẩm bị nhiễm trứng sán dây chó hoặc người sau khi có tiếp xúc trực tiếp với chó, cáo, chồn nhiễm bệnh.
Món 'đặc sản' khiến một người bị sán ký sinh khắp cơ thể Thói quen ăn đồ tái sống, đặc biệt là các món 'đặc sản' như gỏi cá, tiết canh... khiến nhiều người bị nhiễm giun sán mức độ nặng. Gỏi cá sống là món ăn ưa thích của nhiều người Việt. Ảnh minh họa: Popolulu.vietnam. Thời gian gần đây, nhiều người nhập viện vì ngứa, đau bụng, đầy hơi, chướng bụng, mệt mỏi... Qua...