Ukraine đẩy nhanh nỗ lực sản xuất tên lửa đạn đạo

Ukraine đang tăng tốc trong nỗ lực sản xuất tên lửa đạn đạo nội địa, vũ khí được Kiev kỳ vọng có thể tập kích mục tiêu trong khoảng cách 800km với tốc độ cao.

Tên lửa Ukraine rời bệ phóng (Ảnh: Kyiv Independent).

Nhanh và có sức công phá mạnh mẽ, tên lửa đạn đạo đã trở thành một trong những vũ khí chủ lực trong chiến dịch tập kích tầm xa của Nga nhằm vào các thành phố ở Ukraine.

Trong khi Kiev đã xây dựng được công nghệ UAV quy mô lớn, Ukraine vẫn tụt hậu đáng kể so với Nga về sản xuất tên lửa đạn đạo, một năng lực then chốt trong tác chiến hiện đại.

Ukraine đang nỗ lực để thu hẹp khoảng cách này bằng việc sản xuất hàng loạt tên lửa đạn đạo của riêng mình. Hai loại trong số đó dự kiến được đưa vào biên chế trong những tháng tới.

Theo CEO Iryna Terekh của nhà sản xuất Fire Point phát biểu tại một hội nghị quốc phòng ở Ba Lan ngày 10/9, tên lửa đạn đạo tầm ngắn FP-7 mới của Fire Point sẽ được đưa vào biên chế quân đội Ukraine trong vòng “vài tuần”, trong khi FP-9 có tầm bắn tới 800km và tốc độ 2.200m/s “đang được thử nghiệm bay”.

“Nếu được đưa vào biên chế với số lượng đáng kể, các tên lửa đạn đạo mới của Ukraine có thể tác động đáng kể đến kết quả cuộc chiến”, Fabian Hoffmann, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Na Uy, nói với Kyiv Independent.

Về cơ bản, tên lửa đạn đạo bay theo quỹ đạo cao, tốc độ nhanh và chỉ một số ít hệ thống phòng không có khả năng đánh chặn chúng. Tên lửa hành trình bay chậm hơn đáng kể và ở độ cao thấp hơn, do đó thường dễ bị đánh chặn hơn.

Ukraine hiện dựa vào các hệ thống phòng không Patriot PAC-3 do Mỹ sản xuất để chống tên lửa đạn đạo. Tình trạng thiếu hụt kéo dài tên lửa đánh chặn Patriot đã khiến các thành phố ở Ukraine đặc biệt dễ bị tổn thương khi mùa đông đến.

Ưu thế của Nga

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại một cuộc họp Hội đồng NATO-Ukraine ở Kiev ngày 3/6 rằng Nga hiện sản xuất khoảng “120 tên lửa đạn đạo mỗi tháng”. Tốc độ này cho phép Moscow duy trì các đợt tập kích tên lửa quy mô lớn và gây tổn thất nặng nề cho các thành phố của Ukraine.

Con số này vượt xa năng lực sản xuất tên lửa đánh chặn đạn đạo Patriot của phương Tây, vào khoảng 50 quả mỗi tháng.

Khi xung đột nổ ra vào năm 2022, Ukraine sở hữu khoảng 500 tên lửa đạn đạo tầm ngắn OTR-21 Tochka dành cho khoảng 90 bệ phóng, theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS). Ukraine không có khả năng sản xuất thêm loại tên lửa này.

Trong khi đó, Nga có khoảng 900 tên lửa đạn đạo Iskander-M hiện đại, tầm bắn xa hơn vào tháng 2/2022, theo IISS. Nga cũng sở hữu số lượng đáng kể tên lửa hàng không đạn đạo Kh-47M2 Kinzhal, tên lửa cận đạn đạo 3M22 Zircon cùng số lượng lớn tên lửa đất đối không S-300 và S-400 có khả năng đảm nhiệm vai trò tấn công mặt đất.

Bằng cách tăng cường sản xuất trong nước, Nga đã duy trì được kho tên lửa đạn đạo trong khi thường xuyên tiến hành các đợt tập kích quy mô lớn nhằm vào Ukraine.

Ngược lại, Ukraine hiện hầu như chưa có năng lực sản xuất hàng loạt tên lửa đạn đạo trong nước. Mặc dù Tổng thống Zelensky tuyên bố Ukraine đã “bắt đầu sử dụng” tên lửa đạn đạo tầm ngắn 1KR1 Sapsan vào ngày 9/12/2025, chưa có nhiều bằng chứng cho thấy loại vũ khí này được sản xuất trên diện rộng.

Với năng lực sản xuất trong nước hạn chế như vậy, Ukraine phải dựa vào các đồng minh nước ngoài để có được nguồn bổ sung tên lửa đạn đạo rất ít ỏi, cụ thể là ATACMS do Mỹ sản xuất.

Việc phụ thuộc vào nguồn cung từ các đối tác nước ngoài đã tạo ra một điểm yếu chiến lược mà Ukraine tìm cách khắc phục bằng việc tự sản xuất tên lửa đạn đạo.

Ukraine tìm cách tăng tốc

Trong khuôn khổ nỗ lực này, công ty quốc phòng hàng đầu Ukraine Fire Point đã chi 150 triệu euro để xây dựng một nhà máy sản xuất nhiên liệu rắn cho tên lửa tại Đan Mạch, phục vụ phát triển FP-7 và FP-9.

Fire Point đã trở thành một nhà sản xuất quốc phòng quan trọng của Ukraine kể từ khi thành lập năm 2022, với một loạt UAV tầm xa có hiệu quả cao.

Tên lửa đạn đạo FP-7 mới được thiết kế với tầm bắn được công bố là 200km, tốc độ tối đa 1.500m/s và đầu đạn nặng 150kg.

Tên lửa này dựa trên tên lửa đánh chặn 48N6 từ thời Liên Xô, vốn được sử dụng trong các hệ thống phòng không S-300 và S-400, nhưng sử dụng các linh kiện và kỹ thuật sản xuất hiện đại.

FP-7 được thiết kế để tấn công các mục tiêu ở tiền tuyến và khu vực hậu phương ngay phía sau, như sở chỉ huy và trung tâm chỉ huy, kho vũ khí, khí tài quân sự gồm trạm radar, hệ thống tác chiến điện tử, hệ thống phòng không và bệ phóng tên lửa, các địa điểm phóng UAV và cơ sở hạ tầng quân sự, trong đó có các sân bay nằm trong tầm bắn của tên lửa.

Trong khi đó, FP-9 lớn hơn và phức tạp hơn dự kiến được đưa vào biên chế “vào cuối năm”.

FP-9 là tên lửa lớn hơn đáng kể, nhanh hơn và có tầm bắn xa hơn, với tầm bắn 855km, tốc độ tối đa 2.200m/s và khả năng mang đầu đạn nặng 800kg.

Ngoài khả năng cho phép Ukraine tập kích một số lượng lớn cơ sở quân sự và các cơ sở công nghiệp quan trọng, tên lửa này còn có khả năng đưa nhiều thành phố khác của Nga vào tầm bắn.

Theo giới quan sát, các mục tiêu có thể rất đa dạng, nhưng nhiều khả năng ưu tiên sẽ dành cho các cơ sở công nghiệp – quốc phòng, kho vũ khí được bảo vệ kiên cố, các đầu mối liên lạc quan trọng, trong đó có liên lạc vệ tinh, các cơ sở quân sự và sân bay nơi máy bay chiến thuật Nga cất cánh để tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào Ukraine.