Thẩm phán Mỹ đình chỉ thực thi quy định siết thị thực cho sinh viên

Một thẩm phán liên bang Mỹ đã ra phán quyết hoãn thực thi chính sách của chính quyền về áp đặt các giới hạn nghiêm ngặt hơn đối với thời gian sinh viên và nhà báo nước ngoài được lưu trú tại Mỹ.

Mỹ hiện có 1,6 triệu sinh viên quốc tế (Ảnh minh họa: Reuters).

Thẩm phán liên bang Dennis Saylor đưa ra lệnh hoãn thực thi vào hôm 14/9, chỉ một ngày trước khi các quy định mới của Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) có hiệu lực.

Theo các quy định mới của DHS, người nước ngoài mang thị thực sinh viên sẽ được cấp phép lưu trú tối đa lên tới 4 năm, sau đó họ sẽ phải nộp đơn xin gia hạn. Trước đây, sinh viên quốc tế được phép ở lại trong suốt thời gian diễn ra khóa học của họ.

Trong khi đó, các nhà báo nước ngoài sẽ bị giới hạn thời gian lưu trú chỉ 240 ngày, tương đương khoảng 8 tháng, nhưng có thể nộp đơn xin gia hạn với thời hạn tương tự. Cho đến nay, họ có thể ở lại lên tới 5 năm.

Riêng các nhà báo Trung Quốc sẽ chỉ được cấp thời hạn 90 ngày, với mỗi lần gia hạn là 90 ngày.

Một liên minh gồm các công đoàn đại diện cho các trường đại học, giáo viên và nhà báo đã nộp đơn kiện phản đối các hạn chế thị thực này.

Thẩm phán Saylor chưa đưa ra phán quyết về nội dung bản chất của vụ kiện, nhưng ấn định một phiên phân xử khác vào ngày 2/10.

Trong một bản ghi nhớ kèm theo, thẩm phán bày tỏ sự hoài nghi về các hạn chế thị thực đối với sinh viên và nhà báo quốc tế.

Ông cho biết hệ thống hiện tại cho phép hàng chục triệu sinh viên nước ngoài đến Mỹ, mang lại “những nghiên cứu mang tính đột phá trong khoa học, y học và công nghệ, sự tăng trưởng kinh tế đáng kể cùng hàng loạt lợi ích khác”.

“Thay vì tìm cách cải thiện hệ thống đó, DHS lại chọn cách thay thế nó bằng một chương trình mới sẽ hạn chế đáng kể tổng số lượng sinh viên, nhà nghiên cứu, giáo sư và nhà báo nước ngoài”, ông nhận định.

Khi đề xuất quy định này, DHS đã đưa ra lý do an ninh quốc gia. Tuy nhiên, thẩm phán Saylor cho rằng lập luận này “gần như vô lý”. Ngược lại, thẩm phán nhận thấy, DHS đã không tuân thủ nghĩa vụ pháp lý trong việc lắng nghe và giải quyết các quan ngại về sự thay đổi chính sách, hoặc xem xét các phương án thay thế ít gánh nặng hơn.

Các hạn chế thị thực là một phần trong chiến dịch của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm siết làn sóng nhập cư, bao gồm các chiến dịch truy quét quyết liệt tại các thành phố lớn cũng như các hạn chế mới đối với các con đường nhập quốc tịch Mỹ.

Mỹ hiện có 1,6 triệu sinh viên quốc tế, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác.

Thẩm phán lưu ý, các trường đại học nghiên cứu lớn như Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và Harvard sở hữu tỷ lệ sinh viên nước ngoài rất cao, đặc biệt là ở cấp sau đại học.

Nếu quy định mới có hiệu lực, các trường đại học như vậy nhiều khả năng sẽ phải chịu thiệt hại hàng trăm triệu USD và lượng sinh viên nhập học sẽ sụt giảm.

“Thiệt hại đối với hệ thống giáo dục đại học và nền kinh tế Mỹ nhiều khả năng sẽ rất tồi tệ”, ông Saylor viết.