Lý do Ba Lan từng suýt bắn vào tiêm kích Ukraine bay gần biên giới

Tướng cấp cao Ba Lan đã kể lại về vụ việc diễn ra vào cuối tháng 7 và cách mà Warsaw và Ukraine đã thống nhất lại quy trình sau đó nhằm tránh lặp lại những sự việc như vậy.

Một tiêm kích MiG-29 của Ukraine (Ảnh: Army Inform).

Lực lượng Ba Lan suýt bắn vào một tiêm kích MiG-29 của Kiev trong lúc Nga tiến hành cuộc tập kích nhằm vào Ukraine ngày 30/7. Máy bay Ukraine khi đó hoạt động gần biên giới với Ba Lan, Trung tướng Ireneusz Nowak, Tư lệnh Tác chiến các lực lượng vũ trang Ba Lan, cho biết, theo Rzeczpospolita.

Theo ông Nowak, một biên đội gồm 2 tiêm kích F-16 của Ba Lan thực hiện nhiệm vụ tuần tra trên không vào đêm hôm đó. Một chiếc vừa hoàn tất tiếp nhiên liệu trên không, trong khi chiếc còn lại đang bay gần biên giới Ba Lan – Ukraine.

Vào khoảng 4h, cả phi công F-16 lẫn bộ chỉ huy mặt đất đều không thể xác định một vật thể không rõ đang di chuyển gần biên giới Ba Lan. Các hệ thống phòng không trên mặt đất của Ba Lan cũng theo dõi vật thể này.

Sau đó, vật thể được xác định là một tiêm kích MiG-29 của Ukraine. Tư lệnh Ba Lan nhấn mạnh rằng nếu phi công Ukraine mất nhận thức tình huống và vô tình xâm phạm không phận nước láng giềng, sự việc có thể dẫn đến một vụ bắn nhầm vào phi cơ của đồng minh.

Vị tướng này cũng giải thích lý do giới chức Ba Lan trong thời gian dài không có thông tin về hoạt động của máy bay Ukraine gần biên giới.

Ông cho biết hệ thống chỉ huy và kiểm soát phòng không Virazh của Ukraine trước sự cố trên chỉ cung cấp cho Ba Lan thông tin về tên lửa và UAV Nga bay gần không phận Ba Lan.

Virazh là nền tảng phối hợp phát hiện mối đe dọa dựa trên mạng lưới cảm biến âm thanh, trong đó có các điện thoại thông minh gắn micro được đặt trên các cột khắp đất nước.

Theo ông Nowak, Ukraine không cung cấp thông tin về máy bay của chính mình vì dữ liệu về hoạt động hàng không quân sự Ukraine có tính nhạy cảm cao. Ông cho biết lực lượng Nga có thể dễ dàng tấn công máy bay Ukraine khi chúng đang ở mặt đất, vì vậy việc che giấu hoạt động di chuyển của máy bay là điều cần thiết.

Sau sự việc, Bộ Tư lệnh Tác chiến Ba Lan đã gửi công văn chính thức tới lãnh đạo Bộ Tổng tham mưu và Không quân Ukraine, đề nghị Kiev thông báo trước về mọi hoạt động di chuyển của máy bay quân sự Ukraine gần biên giới.

Trước đó, hệ thống Virazh của Ukraine chỉ cung cấp cho Ba Lan thông tin về tên lửa và UAV của Nga gần biên giới.

Sau sự việc ngày 30/7, Ukraine bắt đầu chia sẻ thêm thông tin về các máy bay quân sự của nước này hoạt động tại khu vực biên giới.

Hồi đầu tháng 8, Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk cho biết, một phi công Ukraine đã bám theo một quả tên lửa hành trình rơi xuống lãnh thổ Ba Lan hôm 30/7 cho đến những giây cuối cùng.

Tuy nhiên, phi công này không thể bắn hạ và buộc phải quay đầu khi chỉ còn cách biên giới Ba Lan khoảng 20 giây thời gian bay.

Ông Tomczyk giải thích rằng máy bay Ukraine không được phép xâm nhập không phận Ba Lan. Ngoài ra, còn có nguy cơ chiếc máy bay này có thể bị tiêm kích F-16 của Ba Lan bắn nhầm. Đó là lý do mà phi công Ukraine quyết định quay đầu vào phút chót.