Nga liên tục “tiến hóa” UAV, Ukraine khó bắt kịp trước thay đổi bất ngờ

Nga đang tiến hành một cách có hệ thống việc hiện đại hóa các UAV tấn công trên mọi phương diện có thể và trong nhiều trường hợp khiến Ukraine không thể lường trước.

Một UAV của Nga (Ảnh: Reuters).

Cố vấn công nghệ quốc phòng của Tổng thống Volodymyr Zelensky, ông Serhii “Flash” Beskrestnov, cho biết các UAV của Nga dự kiến trong tháng này sẽ mang theo ăng-ten chống nhiễu gồm 20 phần tử, thay cho loại 16 phần tử. Điều này khiến cho hệ thống tác chiến điện tử của Ukraine ngày càng khó đối phó với những vũ khí này hơn.

Khả năng mở rộng quy mô và nâng cấp vũ khí của Nga là điều mà các chuyên gia Ukraine liên tục cảnh báo trong thời gian qua. Serhii Bratchuk, người phát ngôn của Quân đoàn Tình nguyện Ukraine, gần đây thừa nhận: “Phải ghi nhận rằng Nga biết cách mở rộng quy mô hệ thống vũ khí”.

Trong khi đó, nhà phân tích quân sự Oleksandr Kovalenko thuộc nhóm Information Resistance cho rằng Nga lên kế hoạch cho các chiến dịch tập kích trước nhiều năm và điều chỉnh gần như hàng tháng, một khả năng nhìn xa mà Ukraine gặp khó khăn trong việc bắt kịp và ứng phó với tình hình mới.

Việc Nga nâng cấp ăng-ten chống tác chiến điện tử là một ví dụ điển hình. Chuyên gia Ukraine dự đoán quá trình này sẽ không dừng lại ở loại trang bị 20 phần tử chống gây nhiễu. Nhà cung cấp chính là VNIIR “Progress” dự kiến phát triển các mảng ăng-ten 24 phần tử vào năm 2027, cho thấy tốc độ nâng cấp vũ khí của Nga đang diễn ra nhanh chóng, tính theo tháng.

Ông Beskrestnov cho biết không phải mọi UAV động cơ phản lực bay tới Kiev đều do một người điều khiển trực tiếp. Một tỷ lệ lớn sử dụng hệ thống định vị vệ tinh thông thường. Vài tuần trước, Nga đã nâng cấp hệ thống định vị quán tính của các UAV, tức hệ thống dự phòng giúp chúng duy trì hướng bay khi tín hiệu vệ tinh bị gián đoạn.

Sự khác biệt này làm thay đổi cách Ukraine đối phó với vũ khí Nga. Một UAV được điều khiển trực tiếp có thể bị ngăn chặn bằng cách gây nhiễu đường truyền liên lạc mà nó sử dụng, chẳng hạn mạng di động hoặc internet vệ tinh, qua đó cắt kết nối giữa UAV và người điều khiển.

Một UAV bay bằng định vị quán tính thì không có đường truyền như vậy để gây nhiễu. Trong trường hợp đó, Ukraine phải gây nhiễu tín hiệu định vị GPS hoặc GLONASS mà UAV dựa vào.

Logic tương tự cũng áp dụng với các loại vũ khí hành trình mới hơn của Nga. Ông Beskrestnov cho biết các UAV lai tên lửa Banderol và Dan-T, những loại vũ khí mà Nga đang đặt nhiều kỳ vọng, hoàn toàn không có đường truyền kết nối với người điều khiển mà chỉ sử dụng định vị vệ tinh và định vị quán tính.

Dan-T là một trường hợp khá đặc biệt. Ban đầu nó có tên Dan-M, là một UAV mục tiêu sử dụng động cơ phản lực do Cục thiết kế Sokol của Nga chế tạo vào đầu những năm 1990 nhằm mô phỏng tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ để phục vụ huấn luyện phòng không. Hiện nay, loại UAV này được trang bị đầu đạn và sử dụng để tấn công mục tiêu của Ukraine.

Do các vũ khí này tự định vị thay vì được điều khiển, tác chiến điện tử của Ukraine là một trong số ít công cụ có thể làm chúng chệch hướng, ngay cả khi Nga đang chạy đua để tăng khả năng chống chịu của các hệ thống định vị mà chúng phụ thuộc vào.