Ukraine sắp được Mỹ “bật đèn xanh” với tên lửa Patriot?

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/9 cho biết Washington đang thảo luận về việc cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn cho hệ thống Patriot, nhưng là phiên bản ít tiên tiến hơn.

Hệ thống Patriot (Ảnh: AFP).

Theo Nhà Trắng, ông Trump đưa ra phát biểu trên khi trả lời các phóng viên trên Không Lực Một trên đường tới Căn cứ Liên hợp Andrews.

“Chúng tôi đang thảo luận về việc đó… một phiên bản ít tinh vi hơn”, ông Trump nói khi được hỏi liệu Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có được cung cấp thêm các hệ thống Patriot và giấy phép sản xuất hay không.

Ông Trump không nói rõ Washington có thể cho phép Ukraine sản xuất mẫu tên lửa đánh chặn Patriot nào, cũng như liệu đề xuất này đã nhận được sự chấp thuận của các nhà thầu quốc phòng Mỹ hay chưa.

Trước đó, Mỹ từng “bật đèn xanh” cho Ukraine tự sản xuất tên lửa Patriot nhưng rút lại vài tuần sau đó. Việc ông Trump có phát biểu đổi ý có thể là tín hiệu đồng thuận cho Ukraine có thể tự chủ động sản xuất tên lửa cho Patriot trong tương lai.

Tổng thống Mỹ cũng cho biết Washington đang sản xuất tên lửa Patriot với sản lượng lớn hơn bao giờ hết và nhanh chóng bổ sung kho dự trữ các vũ khí tiên tiến từng cung cấp cho Ukraine.

Những phát biểu mới nhất của ông Trump chưa xác nhận rằng một thỏa thuận cuối cùng đã được đạt được.

Trong cuộc gặp với ông Zelensky bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara ngày 8/7, ông Trump nói Mỹ sẽ cho phép Ukraine sản xuất các hệ thống phòng không Patriot.

“Chúng tôi sẽ trao cho họ quyền sản xuất Patriot. Chúng tôi sẽ chỉ cho họ cách thực hiện. Tôi nghĩ họ có thể sản xuất chúng khá nhanh”, ông Trump nói vào thời điểm đó.

Tuy nhiên, sau đó ông Trump đã rút lại cam kết này. Phát biểu tại cuộc họp Nội các ngày 31/7, ông nói Mỹ chưa đồng ý chuyển giao công nghệ và các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn.

Ông Trump cho rằng Washington phải thận trọng khi chia sẻ công nghệ quân sự nhạy cảm, bởi có chúng có thể có nguy cơ rơi vào tay các bên đối lập để sử dụng chống lại Mỹ.

Ukraine đã đề nghị được phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot trong nước trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình của Nga khiến nguồn tên lửa phòng không vốn hạn chế của Kiev và các đối tác ngày càng cạn kiệt.

Hệ thống Patriot là phương tiện phòng thủ quan trọng nhất của Ukraine trước tên lửa đạn đạo, loại vũ khí mà nhiều hệ thống khác do phương Tây cung cấp không thể đánh chặn một cách đáng tin cậy.

Ngay cả khi Washington cấp phép, việc thiết lập dây chuyền sản xuất tại Ukraine khó có thể lập tức giải quyết tình trạng thiếu hụt.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hồi đầu tháng 9 cho biết việc xây dựng nhà máy, tổ chức chuỗi cung ứng và tăng sản lượng sẽ mất nhiều năm. Các linh kiện nhạy cảm cũng có thể tiếp tục chịu các hạn chế xuất khẩu của Mỹ.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Yevhenii Khmara ngày 8/9 cho biết Ukraine đang tìm cách đảm bảo khoảng 1.000 tên lửa Patriot với sự hỗ trợ của các đồng minh và một khoản vay từ EU. Tuy nhiên, phần lớn số tên lửa đánh chặn này dự kiến sẽ được chuyển giao trong vài năm thay vì ngay lập tức.

Do đó, Kiev đã kêu gọi các đối tác cung cấp thêm tên lửa từ kho dự trữ hiện có trong khi các cuộc đàm phán về việc sản xuất theo giấy phép vẫn tiếp diễn.