Ba Lan đạt bước tiến lớn trong quan hệ quân sự với Mỹ sau chiến dịch nhiều năm

Mỹ đã mở đường cho việc sản xuất tên lửa sử dụng cho phòng không Patriot tại Ba Lan khi hai nước chuyển từ triển khai lực lượng sang hội nhập công nghiệp quốc phòng.

Hệ thống tên lửa phòng không Patriot. Ảnh: AFP/TTXVN

Động thái này có thể củng cố vai trò của Vácsava (Warsaw) trong chuỗi cung ứng quốc phòng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào thời điểm Washington đang chịu áp lực phải bổ sung kho dự trữ và trấn an các đồng minh về cam kết quân sự lâu dài của Mỹ tại châu Âu.

Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 26/5 dẫn lời Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk cho biết nước này đã nhận được sự chấp thuận sơ bộ từ Bộ Ngoại giao Mỹ để bắt đầu sản xuất trong nước các tên lửa PAC-3 MSE được sử dụng trong hệ thống phòng không Patriot.

Điều này cho thấy khả năng tạo ra bước đột phá trong chiến dịch kéo dài nhiều năm của Vácsava nhằm nội địa hóa hoạt động sản xuất vũ khí tiên tiến.

Ông Tomczyk nói với kênh TVN24 rằng các quan chức Mỹ đã thay đổi lập trường sau các cuộc đàm phán tại Washington.

“Ban đầu, người Mỹ hoài nghi về khả năng người Ba Lan có thể sản xuất tên lửa PAC-3 cho hệ thống Patriot… nhưng giờ đây mọi thứ đã được mở ra và chúng tôi đã nhận được sự chấp thuận sơ bộ”, ông Tomczyk cho biết.

Động thái này sẽ củng cố vai trò của Ba Lan trong chuỗi cung ứng quốc phòng của NATO trong bối cảnh Washington đang chịu áp lực phải bổ sung kho dự trữ và trấn an các đồng minh về cam kết quân sự lâu dài của Mỹ tại châu Âu.

Nếu được triển khai, đây cũng sẽ là sự thay đổi đáng kể so với sự miễn cưỡng trước đây của Mỹ trong việc chuyển giao năng lực sản xuất đối với một trong những công nghệ phòng không nhạy cảm nhất của nước này.

Diễn biến này xuất hiện vào một thời điểm đặc biệt trong quan hệ Mỹ – Ba Lan. Sau nhiều tuần tranh luận về việc triển khai quân đội Mỹ tại châu Âu và các cuộc thảo luận mới tại Vácsava về sự phụ thuộc chiến lược vào Washington, thông báo của Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan cho thấy hợp tác quân sự có thể đang dần vượt ra ngoài việc hiện diện quân sự và mua sắm vũ khí để chuyển sang hội nhập công nghiệp quốc phòng.

Ba Lan đã trở thành một trong những quốc gia châu Âu mua nhiều thiết bị quốc phòng Mỹ nhất, bao gồm hệ thống Patriot, xe tăng Abrams, trực thăng Apache và bệ phóng HIMARS, nhưng các chính phủ Ba Lan thuộc nhiều xu hướng chính trị khác nhau ngày càng cho rằng các thương vụ mua sắm này cần tạo ra năng lực trong nước và tri thức công nghiệp thay vì dẫn tới sự phụ thuộc lâu dài.

Ông Tomczyk cho biết các cuộc thảo luận không chỉ giới hạn ở tên lửa Patriot khi các quan chức Mỹ cũng bày tỏ quan tâm tới các kịch bản trong đó Ba Lan có thể sản xuất đạn dược tầm xa cho hệ thống HIMARS và tên lửa Hellfire sử dụng trên trực thăng Apache.

Đối với Washington, tính toán hiện nay dường như ngày càng bị chi phối bởi những hạn chế về nguồn cung. Hoạt động sản xuất các tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE hiện vẫn còn hạn chế, trong khi nhu cầu đã tăng mạnh sau các gói viện trợ quân sự cho Ukraine, hoạt động mua sắm ngày càng tăng của các đồng minh châu Âu và những nỗ lực tái bổ sung kho dự trữ của Mỹ sau các chiến dịch gần đây tại Trung Đông.

Kênh Defence24 đưa tin sản lượng hàng năm hiện vào khoảng 700 tên lửa, trong khi Mỹ đặt mục tiêu tăng đáng kể sản lượng vào cuối thập niên này.

Những quốc gia từng chủ yếu được xem là khách hàng hiện ngày càng tự định vị mình là đối tác sản xuất. Đức cũng đã tìm kiếm vai trò trong hoạt động sản xuất tên lửa Patriot, trong khi các chính phủ châu Âu nói chung đang thúc đẩy việc nội địa hóa hoạt động sản xuất chiến lược sau những bài học rút ra từ cuộc xung đột tại Ukraine.

Ngành công nghiệp quốc phòng Ba Lan đã mở rộng trong những năm gần đây, và Vácsava nhiều lần lập luận rằng vị trí địa lý của nước này, gần Ukraine và sườn phía Đông của NATO, càng củng cố lý do đặt các cơ sở sản xuất tại Ba Lan.

Vấn đề hiện nay là liệu đề xuất này có phát triển thành năng lực sản xuất hoàn chỉnh hay sẽ chỉ dừng lại ở việc sản xuất một số bộ phận và dịch vụ bảo dưỡng nhất định.