Lý do quốc đảo Thái Bình Dương cân nhắc thay đổi tên gọi quốc gia

Quốc đảo tại Thái Bình Dương Nauru có thể sắp thực hiện thay đổi lớn: chuyển tên thành “Naoero”.

Hình minh họa. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Trong bài phát biểu trước Quốc hội hồi tháng 1, Tổng thống David Adeang cho biết việc đổi tên sẽ giúp Nauru “tôn vinh trung thực hơn di sản dân tộc, ngôn ngữ và bản sắc của chúng ta”.

Sau khi Quốc hội Nauru thông qua đề xuất mà không gặp bất kỳ phản đối nào, quốc đảo với khoảng 13.000 dân này sẽ tổ chức cuộc trưng cầu ý dân để quyết định liệu việc đổi tên có được chính thức thông qua hay không.

“Naoero” là tên gọi mà người dân Nauru sử dụng trong ngôn ngữ bản địa. Trong khi đó, “Nauru” trở thành tên chính thức của quốc đảo này bởi tên gọi bản địa được cho là “không thể được người nước ngoài phát âm một cách chính xác”.

Nauru nằm cách Australia khoảng 3.000 km về phía Đông Bắc, có diện tích chỉ 21 km và đã trải qua nhiều lần thay đổi tên gọi trong lịch sử.

Năm 1798, một thủy thủ người Anh đã đặt tên cho hòn đảo là “Pleasant Island” sau khi bị cuốn hút bởi vẻ đẹp thiên nhiên và sự hiếu khách của người dân địa phương. Sau khi Đức sáp nhập hòn đảo vào năm 1888, tên gọi “Nauru” bắt đầu xuất hiện trong các văn bản chính thức, dù những biến thể như “Nawodo” hay “Navoda Onawero” cũng từng được sử dụng.

Khi Australia tiếp quản việc quản lý chính hòn đảo này vào năm 1919 theo ủy trị của Hội quốc liên, nước này vẫn giữ cách viết tên đảo là “Nauru”. Cách gọi đó tiếp tục duy trì sau khi quốc đảo giành độc lập vào năm 1968.

Để lý giải cho việc sử dụng tên “Naoero”, Chính phủ Nauru cho rằng nhiều quốc gia trên thế giới đã từng điều chỉnh tên chính thức nhằm phản ánh đúng hơn ngôn ngữ và cách gọi bản địa. Những ví dụ điển hình là Trkiye của Thổ Nhĩ Kỳ, hay Eswatini thay cho Swaziland. Tại Ấn Độ, nhiều thành phố và bang cũng được đổi sang các tên gọi gần gũi hơn với ngôn ngữ bản địa kể từ khi đất nước giành độc lập.

Tuy nhiên, việc thay đổi tên gọi của địa danh không phải lúc nào cũng đơn giản. Kiến nghị đề xuất đổi tên New Zealand sang Aotearoa theo tiếng Maori đã thu hút hơn 70.000 chữ ký ủng hộ, nhưng việc sử dụng tên này trong các văn bản và hoạt động chính thức vẫn gây ra những cuộc tranh cãi gay gắt tại quốc hội. Trong khi đó, Quần đảo Cook từ lâu cũng phải vật lộn với câu hỏi liệu có nên loại bỏ tên của nhà thám hiểm người Anh James Cook hay không.

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) hiện xếp ngôn ngữ bản địa của Nauru – tiếng Nauru – vào nhóm “ngôn ngữ đang bị đe dọa nghiêm trọng”.