Tội phạm xuyên quốc gia đang biến du lịch kỳ nghỉ thành ‘mỏ vàng’ lừa đảo

Từ những khu nghỉ dưỡng nổi tiếng ở Mexico đến các trung tâm chăm sóc khách hàng giả mạo, các băng nhóm tội phạm đã xây dựng cả một hệ sinh thái lừa đảo tinh vi, nhắm vào hàng chục nghìn du khách, đặc biệt là người cao tuổi ở Mỹ và Canada.

Các hợp đồng kỳ nghỉ đang trở thành chiêu bài lừa đảo của các băng nhóm tội phạm. Ảnh minh họa: Nguyễn An – PV TTXVN tại Algeria

Từng được xem là biểu tượng của lối sống thượng lưu và những kỳ nghỉ trong mơ bên bờ biển nhiệt đới, ngành sở hữu kỳ nghỉ (timeshare) đang trở thành mảnh đất màu mỡ cho các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia.

Từ những khu nghỉ dưỡng nổi tiếng ở Mexico, đến các trung tâm chăm sóc khách hàng giả mạo, các băng nhóm tội phạm đã xây dựng cả một hệ sinh thái lừa đảo tinh vi, nhắm vào hàng chục nghìn du khách, đặc biệt là người cao tuổi ở Mỹ và Canada. Đáng lo ngại hơn, theo cảnh báo của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), một phần lợi nhuận từ các vụ lừa đảo này đang chảy vào túi các cartel ma túy khét tiếng như Jalisco New Generation Cartel (CJNG), Sinaloa hay Gulf Cartel.

Từ khu nghỉ dưỡng trong mơ đến chiếc bẫy tài chính

Timeshare là mô hình cho phép khách hàng mua quyền sử dụng một căn hộ hoặc khu nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian cố định hằng năm. Loại hình này phát triển mạnh tại Mexico, Caribe, Florida hay Tây Ban Nha từ nhiều thập niên trước.

Tuy nhiên, sau khi mua quyền nghỉ dưỡng, nhiều chủ sở hữu bắt đầu nhận được các cuộc gọi hoặc email bất ngờ. Người gọi tự xưng là môi giới bất động sản, công ty du lịch hoặc đại diện đầu tư, khẳng định đã tìm được khách mua lại kỳ nghỉ với giá rất hấp dẫn.

Mọi thứ ban đầu đều có vẻ chuyên nghiệp: hợp đồng, giấy tờ pháp lý, tài khoản ngân hàng, trang web doanh nghiệp và thậm chí cả các luật sư có hồ sơ được dựng lên rất công phu. Nhưng trước khi giao dịch hoàn tất, nạn nhân được yêu cầu nộp một khoản “thuế”, “phí chuyển nhượng”, “phí công chứng” hoặc “phí xử lý hồ sơ”. Sau khi tiền được chuyển đi, người mua bí ẩn biến mất.

Theo FBI, đây chỉ là giai đoạn đầu của một chuỗi lừa đảo kéo dài nhiều năm.

Cỗ máy lừa đảo ba tầng

Theo FinCEN (Mạng lưới chống tội phạm tài chính thuộc Bộ Tài chính Mỹ), các nhà điều tra Mỹ mô tả mô hình hoạt động của những đường dây này như một “cỗ máy khai thác nạn nhân” nhiều tầng.

Ở giai đoạn đầu, các đối tượng giả danh môi giới hoặc công ty đầu tư để dụ nạn nhân nộp tiền, nhằm bán, cho thuê hoặc thoát khỏi hợp đồng timeshare.

Khi nạn nhân phát hiện bị lừa, một nhóm khác xuất hiện. Họ tự xưng là luật sư hoặc đại diện các hãng luật quốc tế, thông báo rằng những kẻ lừa đảo trước đó đã bị bắt hoặc bị kiện và nạn nhân sắp được hoàn tiền bồi thường. Tuy nhiên, để nhận khoản tiền này, nạn nhân phải tiếp tục nộp “phí pháp lý”, “án phí” hoặc “chi phí giải ngân”.

Nếu vẫn còn khả năng chi trả, nạn nhân tiếp tục bước vào vòng thứ ba. Lần này, những kẻ lừa đảo đóng vai quan chức chính phủ Mexico, Bộ Tài chính Mỹ hoặc thậm chí là Interpol. Chúng tuyên bố khoản tiền trước đó có liên quan đến hoạt động rửa tiền hoặc tài trợ khủng bố và yêu cầu nạn nhân nộp thêm tiền để “xóa tên khỏi cuộc điều tra”.

Không ít người đã mất hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn USD qua nhiều năm mà không nhận ra mình đang bị cùng một mạng lưới thao túng.

Cartel ma túy bước chân vào ngành du lịch

Điều khiến giới chức Mỹ đặc biệt lo ngại là các vụ lừa đảo không còn đơn thuần là tội phạm tài chính.

Theo FBI, các cartel ma túy Mexico đã tham gia trực tiếp vào lĩnh vực này hơn một thập niên qua. Dựa trên dữ liệu khiếu nại và dòng tiền, CJNG được xác định là tổ chức tham gia sâu nhất vào hoạt động lừa đảo timeshare.

Khác với buôn ma túy, buôn vũ khí hay buôn người, lừa đảo nghỉ dưỡng có chi phí thấp hơn rất nhiều. Một nhóm chỉ cần thuê văn phòng nhỏ, thiết lập hệ thống viễn thông, tuyển nhân viên nói tiếng Anh và tiếp cận cơ sở dữ liệu khách hàng.

Đổi lại, dòng tiền thu được lại rất lớn và tương đối an toàn.

FBI ước tính các vụ lừa đảo liên quan đến timeshare đã gây thiệt hại hơn 300 triệu USD cho nạn nhân. Con số thực tế có thể còn cao hơn nhiều do nhiều người xấu hổ hoặc không biết cách trình báo.

Các chuyên gia an ninh nhận định đây là xu hướng đáng chú ý của tội phạm có tổ chức hiện đại: chuyển từ các hoạt động bất hợp pháp truyền thống sang những lĩnh vực ít rủi ro hơn nhưng lợi nhuận không hề nhỏ.

Năm 2025, Bộ Tài chính Mỹ đã trừng phạt bốn cá nhân và 13 công ty Mexico có liên quan đến vụ lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ do băng đảng CJNG cầm đầu.

Binh sĩ và lực lượng an ninh được tăng cường triển khai trên toàn quốc nhằm ngăn chặn nguy cơ bạo lực sau khi lực lượng chức năng Mexico bắt giữ đối tượng nghi thủ lĩnh mới của băng ma túy khét tiếng CJNG. Ảnh: Phương Lan – PVTTXVN tại Mexico

Khi dữ liệu du lịch trở thành “mỏ vàng”

Một trong những bí ẩn lớn nhất là làm sao các đối tượng có thể nắm được thông tin rất chi tiết về nạn nhân.

Theo FBI, nhiều băng nhóm tiếp cận được dữ liệu từ chính ngành công nghiệp nghỉ dưỡng, bao gồm thông tin chủ sở hữu, giá trị hợp đồng, thời gian sử dụng và lịch sử giao dịch. Điều này giúp chúng tạo ra các kịch bản cực kỳ thuyết phục.

Những kẻ lừa đảo thường biết chính xác tên khu nghỉ dưỡng, số hợp đồng, thời điểm mua và thậm chí cả khoản tiền mà nạn nhân từng bỏ ra.

Trong thời đại số, dữ liệu du lịch đã trở thành loại tài sản có giá trị không kém tiền mặt. Một khi bị rò rỉ hoặc đánh cắp, nó có thể được sử dụng để thực hiện các chiến dịch lừa đảo quy mô lớn.

Công nghệ giúp tội phạm mở rộng quy mô

Nếu như trước đây các vụ lừa đảo phụ thuộc vào điện thoại và thư tín, thì nay chúng đã bước vào kỷ nguyên số.

Các băng nhóm xây dựng website giả mạo, sử dụng email có tên miền gần giống doanh nghiệp thật, tạo hồ sơ luật sư, môi giới hoặc quan chức nhà nước trên mạng xã hội. Một số mạng lưới còn vận hành các trung tâm cuộc gọi chuyên nghiệp với nhân viên nói tiếng Anh lưu loát.

Giới chuyên gia cảnh báo rằng AI tạo sinh có thể khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn. Công nghệ này cho phép tạo tài liệu, hình ảnh, giọng nói và video giả với chi phí rất thấp, giúp những kẻ lừa đảo nâng cấp đáng kể khả năng thao túng tâm lý nạn nhân.

Từ một cuộc gọi đáng ngờ, các vụ lừa đảo đang tiến hóa thành những chiến dịch “chăm sóc khách hàng” hoàn chỉnh, kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Không chỉ là câu chuyện của Mexico

Dù các vụ việc nổi bật hiện nay tập trung ở Mexico, mô hình này đang phản ánh xu hướng rộng hơn của tội phạm xuyên quốc gia.

Các tổ chức tội phạm ngày càng ít phụ thuộc vào những hoạt động truyền thống có mức độ rủi ro cao. Thay vào đó, chúng tìm kiếm các lĩnh vực hợp pháp nhưng có lượng tiền lớn lưu chuyển, dữ liệu khách hàng phong phú và khả năng kiểm soát lỏng lẻo.

Du lịch, nghỉ dưỡng, bất động sản, thương mại điện tử và tài chính số đều trở thành mục tiêu hấp dẫn.

Trong bối cảnh ngành du lịch toàn cầu đang phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch, lượng giao dịch trực tuyến gia tăng và khách hàng ngày càng phụ thuộc vào nền tảng số, nguy cơ bị khai thác cũng lớn hơn bao giờ hết.

Sự bùng nổ của lừa đảo timeshare cho thấy ranh giới giữa tội phạm mạng, tội phạm tài chính và tội phạm có tổ chức đang ngày càng mờ nhạt.

Một kỳ nghỉ tưởng chừng vô hại có thể trở thành mắt xích trong chuỗi hoạt động của các cartel xuyên quốc gia. Một cuộc gọi về việc bán lại căn hộ nghỉ dưỡng cũng có thể là khởi đầu cho hành trình mất sạch tiền tiết kiệm hay bào mòn tài sản của người dân.

FBI hiện phối hợp với Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA), Bộ Tài chính Mỹ, chính quyền địa phương và các tổ chức tài chính để truy vết các mạng lưới lừa đảo này. Tuy nhiên, giới chức thừa nhận cuộc chiến sẽ còn kéo dài bởi mô hình hoạt động của chúng linh hoạt, chi phí thấp và lợi nhuận rất cao.

Trong khi đó, bài học lớn nhất đối với ngành du lịch toàn cầu hiện nay là: tài sản quý giá nhất không còn là những khu nghỉ dưỡng ven biển hay khách sạn sang trọng, mà là dữ liệu khách hàng. Nếu không được bảo vệ đúng mức, nguồn dữ liệu này sẽ tiếp tục nuôi dưỡng một trong những loại hình lừa đảo sinh lợi nhất của tội phạm xuyên quốc gia hiện nay.