Chính sách điều quân tại châu Âu của ông Trump gây xáo trộn và tốn kém

Những quyết định thay đổi liên tiếp của Tổng thống Trump đang gây xáo trộn trong quân đội và khiến tương lai của hàng nghìn binh sĩ cùng gia đình họ trở nên bất định.

Binh sĩ Mỹ tham gia cuộc tập trận Dragon 24 ở Korzeniewo, miền Bắc Ba Lan. Ảnh: PAP/TTXVN

Những thay đổi liên tiếp trong chính sách triển khai quân đội Mỹ tại châu Âu của ông Trump đang khiến hàng nghìn binh sĩ rơi vào tình trạng chờ đợi, làm đảo lộn kế hoạch của các gia đình quân nhân và có nguy cơ khiến ngân sách quốc phòng Mỹ phát sinh thêm hàng chục triệu USD chi phí ngoài dự kiến.

Theo hãng tin AP, quân đội Mỹ hiện vẫn chưa nhận được hướng dẫn rõ ràng từ Lầu Năm Góc sau những quyết định thay đổi liên tục liên quan đến sự hiện diện quân sự của Washington tại châu Âu. Tình trạng này không chỉ gây khó khăn cho công tác điều động lực lượng mà còn khiến các đồng minh NATO bối rối trước thông điệp chiến lược mà Mỹ muốn gửi tới Nga.

Quyết định đảo chiều gây nhiều hệ lụy

Hồi đầu tháng 5, quân đội Mỹ nhận được lệnh hủy đợt luân chuyển khoảng 4.000 binh sĩ thuộc Lữ đoàn Thiết giáp số 2, Sư đoàn Kỵ binh số 1 đóng tại bang Texas tới Ba Lan. Quyết định này nằm trong kế hoạch giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu mà chính quyền Trump cho rằng đã được phối hợp từ trước với các đồng minh.

Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau, ông Trump bất ngờ tuyên bố trên mạng xã hội rằng Mỹ sẽ điều thêm 5.000 quân tới Ba Lan. Động thái này được đưa ra đúng vào ngày Lầu Năm Góc chính thức hủy kế hoạch triển khai lực lượng tới quốc gia Đông Âu nói trên.

Sự thay đổi đột ngột khiến quân đội Mỹ phải điều chỉnh kế hoạch theo hướng ngược lại. Một số binh sĩ đã chuẩn bị lên đường sang Ba Lan được thông báo dừng di chuyển ngay trước giờ khởi hành. Trong khi đó, khoảng 1.000 quân nhân đã được điều động đi trước vẫn đang chờ xác nhận liệu họ có được đưa trở về Mỹ hay không.

Các quan chức quân sự cho biết hiện nay Lầu Năm Góc vẫn chưa công bố chi tiết cách thức thực hiện chỉ đạo mới của Tổng thống Trump. Giả định được đưa ra là số quân bổ sung cho Ba Lan sẽ được điều chuyển từ các đơn vị đã có mặt tại châu Âu thay vì triển khai thêm lực lượng từ lãnh thổ Mỹ.

Hàng chục triệu USD chi phí phát sinh

Những thay đổi vào phút chót đã kéo theo các khoản chi phí đáng kể.

Bộ Tư lệnh Vận tải Mỹ trước đó đã thuê tàu vận chuyển khí tài của đơn vị từ Texas tới Ba Lan, đồng thời đưa trang thiết bị của đơn vị hoàn thành nhiệm vụ trở lại Mỹ. Riêng phần chi phí dành cho lực lượng dự kiến tới Ba Lan đã lên tới 32 triệu USD, bao gồm vận chuyển, bốc dỡ và xử lý trang thiết bị.

Các chuyên gia quốc phòng nhận định rất khó xác định chính xác tổng thiệt hại tài chính từ việc hủy bỏ đợt luân chuyển lực lượng, bởi còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chi phí vận chuyển binh sĩ, đưa khí tài quay trở lại Mỹ hay các điều khoản bồi thường trong hợp đồng với doanh nghiệp vận tải tư nhân.

Ông Joe Costa, cựu quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc và hiện là Giám đốc chương trình Phòng thủ Tiền tuyến thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, cho rằng tác động lớn nhất không nằm ở chi phí vận tải mà ở khả năng sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị. Nhiều binh sĩ đã được huấn luyện cho một nhiệm vụ cụ thể nhưng nay có thể phải chuẩn bị cho nhiệm vụ hoàn toàn khác.

Trong khi đó, chuyên gia John Deni thuộc Hội đồng Đại Tây Dương cho biết các hợp đồng vận chuyển quân sự thường có điều khoản phạt hoặc phát sinh thêm phí nếu nhiệm vụ bị hủy bỏ đột ngột. Điều này có thể khiến ngân sách quốc phòng Mỹ tiếp tục phải gánh thêm chi phí ngoài kế hoạch.

Kịch bản rút quân khỏi Đức còn tốn kém hơn

Trước khi quyết định hủy đợt luân chuyển quân tới Ba Lan được đưa ra, Lầu Năm Góc từng xem xét phương án rút khoảng 5.000 quân thuộc Trung đoàn Kỵ binh số 2 đang đồn trú thường trực tại Đức.

Theo các chuyên gia, đây sẽ là lựa chọn tốn kém hơn rất nhiều. Mỹ hiện không có đủ cơ sở hạ tầng và nơi ở để tiếp nhận toàn bộ số binh sĩ cùng gia đình nếu họ quay trở về nước.

Ông Costa ước tính chi phí cho phương án này có thể lên tới hàng tỷ USD. Một lựa chọn khác là giải thể đơn vị và phân tán binh sĩ cùng khí tài tới nhiều căn cứ khác nhau, song điều đó cũng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới khả năng phối hợp tác chiến và mức độ sẵn sàng chiến đấu của lực lượng.

Ngoài vấn đề tài chính, việc thay đổi hoặc tạm dừng các kế hoạch triển khai quân còn tác động mạnh đến tinh thần binh sĩ và gia đình họ. Nhiều quân nhân thường chuẩn bị cho các nhiệm vụ ở nước ngoài từ nhiều tháng, thậm chí nhiều năm trước. Những quyết định thay đổi vào phút chót có thể gây xáo trộn lớn đối với cuộc sống cá nhân cũng như kế hoạch của gia đình họ.

Áp lực gia tăng trong bối cảnh ngân sách eo hẹp

Những tranh cãi về điều động quân diễn ra đúng thời điểm quân đội Mỹ đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngân sách.

Tướng Christopher LaNeve, sĩ quan cấp cao nhất của Lục quân Mỹ, gần đây đã thừa nhận trước Quốc hội rằng lực lượng này đang chịu áp lực tài chính đáng kể.

Theo ABC News, một quan chức quân đội giấu tên tiết lộ ước tính thâm hụt ngân sách nằm trong khoảng từ 2 tỷ đến 6 tỷ đô la mà một trong những tác động là việc cắt giảm các khóa huấn luyện cho binh lính trên toàn quốc.

Tình trạng này đã buộc quân đội phải cắt giảm nhiều chương trình huấn luyện trên toàn quốc. Đồng thời, ngân sách còn bị bào mòn bởi các nhiệm vụ bổ sung như triển khai Vệ binh Quốc gia tại Washington, tăng cường hiện diện dọc biên giới Mỹ – Mexico và tham gia các hoạt động liên quan đến cuộc xung đột với Iran.

Các quan chức quân sự cho biết lực lượng Mỹ tại châu Âu hiện cũng đang thu hẹp các hoạt động hỗ trợ không trực tiếp phục vụ tác chiến và ưu tiên nguồn lực cho những nhiệm vụ được xem là thiết yếu nhất.

Trong bối cảnh đó, tương lai của hàng nghìn binh sĩ Mỹ tại châu Âu vẫn chưa được xác định rõ ràng. Một trong những phương án đang được xem xét là chuyển một số đơn vị hiện đóng quân tại Đức sang Ba Lan, song quá trình này có thể kéo dài nhiều năm và đòi hỏi nguồn kinh phí lớn hơn đáng kể.