Nga – Ukraine đồng ý ngừng bắn cục bộ tránh rủi ro hạt nhân

Nga và Ukraine đồng ý ngừng bắn cục bộ quanh khu vực nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia (Ảnh: AFP).

Một lệnh ngừng bắn cục bộ đã có hiệu lực trên tiền tuyến gần nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia vào sáng 5/6 nhằm tạo điều kiện sửa chữa các đường dây điện và ngăn ngừa nguy cơ xảy ra rủi ro hạt nhân, theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).

Theo thông báo, dưới sự giám sát của các chuyên gia IAEA, các kỹ thuật viên từ cả 2 phía sẽ bắt đầu sửa chữa những hư hại do chiến sự gây ra đối với đường dây điện Dniprovska 750kV trong những ngày tới, sau khi khu vực được rà phá bom mìn quy mô lớn.

Đường dây điện này đã bị ngắt kết nối hơn 2 tháng trước, khiến nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu hoàn toàn phụ thuộc vào một đường dây 330kV duy nhất để cung cấp điện phục vụ việc làm mát 6 lò phản ứng đang ngừng hoạt động.

Trong những tuần gần đây, nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia cũng đã nhiều lần mất kết nối với đường dây này, buộc phải khởi động các máy phát điện diesel khẩn cấp như biện pháp cuối cùng.

Đây đã là lệnh ngừng bắn tạm thời thứ 6 kể từ khi Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi bắt đầu các cuộc đàm phán với Nga và Ukraine nhằm bảo đảm nguồn điện bên ngoài cho nhà máy cũng như duy trì an toàn hạt nhân.

Lần này, công tác chuẩn bị sửa chữa gặp nhiều khó khăn do vị trí hư hỏng nằm trên đỉnh các cột truyền tải điện cao thế dọc theo ranh giới kiểm soát hai bên trên sông Dnipro.

Ông Grossi cho biết Nga và Ukraine đã hợp tác mang tính xây dựng với IAEA trong nhiều tuần đàm phán nhạy cảm và phức tạp, đồng thời cả hai bên đã đồng ý ngừng bắn vì mục tiêu bảo đảm an toàn hạt nhân.

“IAEA sẽ tiếp tục làm mọi điều có thể để giúp bảo vệ con người và môi trường trước nguy cơ xảy ra một tai nạn hạt nhân điều sẽ không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai mà chỉ làm gia tăng thêm sự tàn phá và đau khổ do chiến sự gây ra”, người đứng đầu cơ quan này nhấn mạnh.

Ngày 3/6, nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia do Nga kiểm soát đã mất nguồn điện bên ngoài lần thứ 17 sau khi một UAV tấn công vào một trạm biến áp ở bờ đối diện sông Dnipro.

Các máy phát điện diesel khẩn cấp đã được sử dụng để cung cấp điện, nhưng an toàn hạt nhân một lần nữa bị đặt vào tình trạng rủi ro.

Ngoài ra, vào sáng 4/6, nhà máy nhiệt điện Zaporizhia đã hứng chịu một cuộc tấn công dữ dội. Điều này tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với nguồn cung điện của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia.

Trước đó, các thanh sát viên của IAEA đã tới kiểm tra nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia sau khi phía Nga tuyên bố cơ sở này bị hư hại và xác nhận mức phóng xạ vẫn ở ngưỡng bình thường. Trong quá trình thanh sát, phái bộ IAEA đã phải tạm ngừng công việc và tìm nơi trú ẩn do nghe thấy tiếng UAV và tiếng súng nổ gần khu vực nhà máy.

Trong thời gian qua, Nga và Ukraine nhiều lần cáo buộc lẫn nhau tấn công vào nhà máy hạt nhân lớn nhất châu Âu, gây ra nguy cơ xảy ra khủng hoảng hạt nhân.