Áp dụng chế độ thuần chay quá lâu khiến nam diễn viên nổi tiếng Liam Hemsworth bị sỏi thận: Đây là những khuyến cáo quan trọng trong ăn uống để tránh căn bệnh này
Ăn rau xanh hay ăn thịt quá nhiều sẽ gây ra sỏi thận? Câu trả lời còn phụ thuộc vào cách ăn, liều lượng như thế nào. Dù bạn đang theo chế độ ăn gì đi chăng nữa, việc quan trọng là biết cách cân bằng để tránh gây ra tình trạng sỏi thận.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ Menshealth, nam diễn viên người Úc Liam Hemsworth cho biết anh vừa mới phẫu thuật sỏi thận. Nguyên nhân gây ra tình trạng này được cho là do lượng rau khổng lồ trong chế độ thuần chay anh đang áp dụng.
Liam Hemsworth cho biết bữa sáng của anh bao gồm sữa hạnh nhân, protein từ thực vật và 5 nắm rau cải bó xôi.
“ Đó là những gì tôi nghĩ là tốt cho sức khỏe. Sau khi bị sỏi thận, tôi cần phải suy nghĩ lại loại thức ăn mình đang nạp vào cơ thể. Một khi bị sỏi thận, nếu cứ tiếp tục cách ăn như hiện tại thì sẽ làm tăng 50% việc hình thành những viên sỏi thận khác“, anh nói.
Liam Hemsworth và Miley Cyrus.
“ Nhưng tiêu thụ nhiều rau không phải là lời giải thích duy nhất gây ra sỏi thận. Rất nhiều yếu tố trong chế độ ăn uống có liên quan tới sỏi thận, bao gồm việc uống bao nhiêu nước, hay các khoáng chất có trong thực phẩm“, theo tiến sĩ Caroline Apovian, giáo sư y khoa về nội tiết, tiểu đường, dinh dưỡng và quản lý cân nặng tại Đại học Y Boston, Mỹ.
Hầu hết sỏi thận là do sự tích tụ canxi oxalate
“ Sỏi thận là sự lắng đọng các chất khoáng, muối khác nhau hình thành bên trong thận. Chúng có thể gây đau đớn, nhưng thường không gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho cơ thể“, theo trang Mayo Clinic.
Sỏi thận có thể được gây ra bởi nhiều yếu tố, nhưng phổ biến nhất là khi có sự tích tụ canxi oxalate trong cơ thể. Khoảng 8 trong số 10 viên sỏi thận thuộc loại này, như trong trường hợp của Liam Hemsworth mắc phải.
Oxalate là một hợp chất được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm, bao gồm một số loại rau như cải bó xôi, củ cải, khoai tây, socola, hạnh nhân.
Sỏi thận có thể được gây ra bởi nhiều yếu tố, nhưng phổ biến nhất là khi có sự tích tụ canxi oxalate trong cơ thể. Ảnh: Helloyishi
Trong quá trình tiêu hóa, oxalate sẽ liên kết với canxi có sẵn trong cơ thể, sau đó bị đào thải cùng với những chất dư thừa có trong thực phẩm. Trong trường hợp oxalate bị mất cân bằng, nó sẽ bị tích tụ lại trong cơ thể gây ra sỏi thận.
Mặc dù nguyên nhân hình thành sỏi canxi oxalate là do trong nước tiểu chứa nhiều canxi, nhưng thực tế không phải hoàn toàn do chế độ ăn uống. Canxi có trong thực phẩm có thể liên kết với oxalate, nó còn giúp làm giảm nguy cơ lắng đọng các khoáng chất khác gây ra sỏi thận.
“ Nếu có quá nhiều canxi oxalate trong nước tiểu, nó sẽ tạo ra các tinh thể. Khi các tinh thể bắt đầu tăng số lượng, chúng dính vào nhau để tạo thành một tinh thể lớn hơn được gọi là sỏi thận“, tiến sĩ Apovian nói với trang Insider qua email.
Rau quả không phải là thực phẩm duy nhất chứa canxi oxalate, hay làm tăng nguy cơ sỏi thận
Mặc dù Liam Hemsworth nói rằng rau quả anh ăn mỗi ngày có khả năng là thủ phạm gây sỏi thận, nhưng điều đó không đúng trong mọi trường hợp. Nhiều loại thực phẩm khác cũng có liên quan đến nguy cơ sỏi thận.
Quá nhiều natri hoặc muối ăn có thể là một yếu tố nguy cơ cao gây sỏi thận. Bởi vì nó có thể làm tăng lượng canxi trong nước tiểu, tạo ra các tinh thể hình thành sỏi thận.
Có một nghiên cứu cho thấy trong nước tiểu của người ăn chay có nguy cơ bị sỏi thận chứa nhiều axit uric. Axit uric là một trong những yếu tố gây ra sỏi thận. Ngoài ra, nghiên cứu khác chỉ ra một vài loại rau nếu ăn với số lượng lớn có thể làm tăng nồng độ canxi oxalate và nguy cơ sỏi thận, đó là cải bó xôi, rau răm, củ cải đường và cà chua.
Video đang HOT
Nhưng các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng chế độ ăn giàu protein, đặc biệt là có nhiều protein từ các nguồn động vật cũng có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận.
“ Hóa ra người ăn chay bị sỏi thận ít hơn người ăn thịt, mặc dù lượng canxi và oxalate của họ cao hơn người ăn thịt“, tiến sĩ Apovian nói.
Để tránh sỏi thận hãy uống đủ nước, bổ sung đủ canxi và cắt giảm muối
Nếu bạn là người thuần chay, hoặc chỉ là một người thích ăn rau xanh, bạn không cần phải hoảng sợ.
“ Cải bó xôi rất lành mạnh. Có nhiều cách tốt hơn để tránh sỏi thận hơn là tránh xa các thực phẩm chứa nhiều oxalate“, tiến sĩ Apovian nói.
Uống đủ nước giúp thận đảo thải độc tố và lưu thông các chất dinh dưỡng tốt hơn
Uống nhiều nước rất quan trọng đối với sức khỏe nói chung và thận nói riêng. Uống đủ nước giúp thận đảo thải độc tố và lưu thông các chất dinh dưỡng tốt hơn, theo trang National Kidney Foundation.
Tuy nhiên, ăn quá nhiều muối có thể làm cơ thể mất nước và làm tăng canxi trong nước tiểu. Điều này làm tăng nguy cơ sỏi thận, vì vậy hãy điều chỉnh lượng muối trong chế độ ăn uống hằng ngày.
Cuối cùng, sỏi thận canxi oxalate thực sự có thể được tạo ra do thiếu hụt canxi. Hãy chắc chắn bữa ăn của bạn bao gồm các loại thực phẩm giàu canxi như sữa, sữa chua, bông cải xanh, bắp cải, đậu và hạt (như vừng và chia).
Phan Hằng
Những cách phòng ngừa sỏi thận bạn nên biết
Sỏi thận xảy ra khi các chất như canxi oxalate, a xít uric và cystine hình thành nhiều trong nước tiểu và không bị hòa tan.
Khi canxi trong nước tiểu liên kết với phốt pho, sẽ tạo thành sỏi thận canxi phốt phát - Ảnh minh họa: Shutterstock
Một số loại thực phẩm chúng ta nên hạn chế, không nên ăn quá nhiều, vì chúng có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận như sau, theo Boldsky.
1. Sỏi thận canxi oxalate
Oxalate dư thừa có thể liên kết với canxi và tạo thành tinh thể trong nước tiểu, dẫn đến sự phát triển của sỏi thận oxalate canxi. Những thực phẩm nên hạn chế vì có thể gây sỏi oxalate canxi là:
Rau bó xôi
Rau bó xôi chứa một lượng vừa phải oxalate. Theo một nghiên cứu, 100 g rau bó xôi đông lạnh có khoảng 90 mg canxi và 76,7% lượng canxi này liên kết với oxalate dưới dạng oxalate không hòa tan. Giới hạn chén rau bó xôi nấu chín hoặc chén rau sống, theo Boldsky.
Củ dền
Củ dền có hàm lượng oxalate cao và có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Do đó, những người có xu hướng phát triển sỏi thận hoặc sỏi mật nên giảm tiêu thụ củ dền.
Hạn chế chén củ dền nấu chín, tránh uống nước ép củ dền.
Xà lách
Xà lách giàu oxalate, nếu tiêu thụ quá mức có thể gây sỏi thận. Vì vậy, những người dễ bị sỏi thận không nên ăn nhiều xà lách. Giới hạn chén xà lách.
Khoai lang
Khoai lang chứa một lượng oxalate vừa phải, do đó, những người có vấn đề về thận nên nên hạn chế, không nên ăn quá nhiều khoai lang, theo Boldsky.
Đậu phộng
Đậu phộng chứa hàm lượng cao oxalate. 100 g đậu phộng rang cung cấp khoảng 187 mg oxalate và các nghiên cứu đã chỉ ra rằng đậu phộng có thể gây ra sỏi thận oxalate.
Sỏi thận oxalate được gây ra khi kết tụ tinh thể oxalate được hình thành trong thận dẫn đến viêm và tổn thương tế bào biểu mô thận.
Khế
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tiêu thụ quá nhiều khế dẫn đến sự phát triển sỏi thận oxalate ở bệnh nhân bệnh thận.
Bột ca cao
Ca cao và các sản phẩm từ ca cao có xu hướng có hàm lượng oxalate cao, do đó những người bị sỏi thận nên hạn chế tiêu thụ.
Hạnh nhân
Những người bị các vấn đề về thận nên tránh tiêu thụ quá nhiều hạnh nhân vì các loại hạt này cũng có nhiều oxalate. Giới hạn ở 2 muỗng hạnh nhân rang.
Hạt điều
Hạt điều cũng có hàm lượng cao oxalate. Tiêu thụ quá nhiều hạt điều sẽ làm tăng hàm lượng oxalate trong cơ thể. Giới hạn ở 2 muỗng hạt điều rang, theo Boldsky.
Phúc bồn tử
Phúc bồn tử rất giàu oxalate có thể dẫn đến sự phát triển sỏi thận. Giới hạn chén phúc bồn tử tươi.
Đậu đen
Đậu đen có hàm lượng oxalate cao. Nấu đậu đen có thể làm giảm mức độ oxalate vì oxalate tan vào nước khi đun sôi. Giới hạn ở chén đậu đen nấu chín.
2. Sỏi thận canxi phosphate
Khi canxi trong nước tiểu liên kết với phốt pho, sẽ tạo thành sỏi thận canxi phốt phát.
Những thực phẩm nên hạn chế để tránh nguy cơ sỏi thận canxi phốt phát, theo Boldsky, gồm:
Sản phẩm từ sữa
Sữa, phô mai và các sản phẩm từ sữa khác nên giới hạn ở 1 khẩu phần sữa mỗi ngày là tốt nhất, theo Boldsky.
Trứng
Trứng là nguồn protein động vật rất tốt, tuy nhiên không nên ăn quá nhiều, nên giới hạn 1 - 2 quả trứng mỗi ngày, theo Boldsky.
Hải sản
Hải sản là nguồn protein phong phú có thể gây sỏi thận canxi phốt phát. Vì vậy, hãy hạn chế tiêu thụ hải sản nếu bạn đang bị các vấn đề về thận.
3. Sỏi thận a xít uric
Ăn nhiều thực phẩm giàu purine dẫn đến tăng sản xuất a xít uric, từ đó làm cho nước tiểu của bạn có tính a xít, và gây sỏi thận.
Những thực phẩm nên hạn chế vì có thể gây nguy cơ sỏi a xít uric gồm:
Thịt đỏ
Tiêu thụ thịt đỏ quá mức làm tăng mức a xít uric có thể dẫn đến sự phát triển sỏi thận. Nguyên nhân là vì thịt đỏ chứa lượng lớn purin. Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ xuống 1- 2 phần mỗi tuần.
Động vật có vỏ
Động vật có vỏ cũng chứa lượng lớn purin dẫn đến sự gia tăng nồng độ a xít uric và tạo ra lượng lớn a xít, dẫn đến sự phát triển của sỏi thận. Giới hạn 1 - 2 phần mỗi tuần.
4. Sỏi thận Cystine
Thực phẩm mặn như khoai tây chiên, súp đóng hộp và thịt chế biến rất giàu natri, có thể kích hoạt sự hình thành một loại sỏi thận gọi là cystine.
Hãy giảm lượng muối khi nấu ăn.
Hạn chế lượng natri đến 2,3 g mỗi ngày, tương đương với muỗng cà phê, theo Boldsky.
Thiên Lan
Những thực phẩm làm tăng nguy cơ phát triển bệnh sỏi thận Củ cải đường, rau bina, khoai lang, khế, bột ca cao... và hầu hết các loại hạt đều giàu chất oxalate, chất này có thể góp phần tăng nguy cơ phát triển sỏi thận. Theo Boldsky, sỏi thận xảy ra khi các chất như canxi oxalate, acid uric và cystine bắt đầu hình thành với lượng lớn trong nước tiểu và không bị...