6 loại thực phẩm quen thuộc tốt cho người tăng huyết áp
Tuân theo một chế độ ăn uống lành mạnh rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể và giúp kiểm soát huyết áp.
Người bệnh tăng huyết áp nên thường xuyên ăn các loại thực phẩm dưới đây.
1. Chế độ ăn cho người bệnh tăng huyết áp
Theo một điều tra của Viện Tim mạch Việt Nam tại 8 tỉnh/thành phố của nước ta, tỷ lệ tăng huyết áp của những người từ 25 t.uổi trở lên là 25,1%, nghĩa là cứ 4 người trưởng thành thì có 1 người bị tăng huyết áp.
Tăng huyết áp là nguyên nhân gây t.ử v.ong sớm trên toàn cầu. Các biến chứng do tăng huyết áp gây ra đều có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
Khi được chẩn đoán tăng huyết áp, người bệnh cần nghiêm túc tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ và thay đổi lối sống lành mạnh kết hợp giữa tập luyện phù hợp và ăn uống khoa học, bỏ t.huốc l.á, rượu bia, tránh các chất có hại cho mạch m.áu.
Về chế độ ăn uống, Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) khuyến cáo người bị tăng huyết áp nên ăn chủ yếu các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật, sữa ít béo, thịt gia cầm không da, cá và dầu thực vật không phải nhiệt đới. AHA cũng đề xuất hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, rượu, natri, thịt béo và đường bổ sung.
Đối với bệnh nhân tăng huyết áp, chế độ ăn uống, lối sống lành mạnh và tập luyện… rất quan trọng giúp kiểm soát huyết áp.
Theo BSCKII. Lê Xuân Bách, Bệnh viện Quân y 7, một phần quan trọng trong kế hoạch điều trị tăng huyết áp là tuân thủ chế độ ăn uống lành mạnh, bao gồm hạn chế lượng natri ăn vào. Hằng ngày nên chọn thực phẩm và gia vị ít natri, không thêm muối, đồng thời đọc kỹ nhãn thông tin dinh dưỡng để xác định lượng natri được thêm vào thực phẩm đóng gói và chế biến.
Các chuyên gia khuyến khích người bệnh tăng huyết áp nên ăn đồ ăn nhiều chất xơ, thực phẩm chứa nhiều acid béo omega-3. Hạn chế đồ ăn chế biến sẵn, đồ nhiều dầu mỡ. Bên cạnh đó cần tăng cường vận động, bỏ các chất kích thích, rượu, bia, t.huốc l.á…
Người bệnh tăng huyết áp nên giảm lượng muối dung nạp, ăn ít thực phẩm chế biến sẵn. Chọn chế độ ăn nhiều trái cây và rau quả, thịt nạc, nhiều chất xơ và ngũ cốc nguyên hạt…
2. Một số loại thực phẩm tốt cho người tăng huyết áp
2.1 Cá hồi và các loại cá béo
Các loại cá béo như cá hồi, cá mòi, cá trích, cá cơm,… là nguồn cung cấp chất béo omega-3 tuyệt vời, có lợi ích đáng kể cho tim. Những chất béo này có thể giúp giảm mức huyết áp bằng cách giảm viêm.
Một nghiên cứu năm 2022 đã xem xét 71 nghiên cứu và thông tin sức khỏe từ 4.973 người để xác định mối quan hệ giữa chất béo omega-3 từ chế độ ăn uống hoặc chất bổ sung và huyết áp. Lợi ích lớn nhất trong việc giảm huyết áp xảy ra với lượng hàng ngày từ 2-3g chất béo omega-3 (khoảng 100g cá hồi).
Nghiên cứu cũng cho thấy, mức chất béo omega-3 cao hơn trong chế độ ăn cũng làm giảm nguy cơ tăng huyết áp ở thanh niên không có t.iền sử bệnh tim hoặc đái tháo đường. Theo khuyến nghị từ Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ thì chúng ta nên tiêu thụ ít nhất 2 khẩu phần (khoảng 200 g) cá béo mỗi tuần.
Video đang HOT
Cá béo thường chứa nhiều omega 3, vitamin A và vitamin D mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
2.2 Các loại đậu
Đậu không chỉ là nguồn cung cấp protein thực vật dồi dào mà còn là một “vũ khí” hữu hiệu trong việc kiểm soát huyết áp. Các loại đậu rất giàu magie và kali giúp điều hòa huyết áp. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, kali làm giảm tác dụng của natri và làm giảm căng thẳng trên thành mạch m.áu.
Nhiều nghiên cứu quan sát cho thấy các loại đậu có thể giúp giảm mức huyết áp nhờ chứa nhiều chất xơ, kali và ít natri. Chất xơ giúp giảm cholesterol xấu, điều hòa đường huyết và làm giảm huyết áp. Kali giúp cân bằng lượng natri trong cơ thể, từ đó giúp giảm huyết áp. Đậu thường chứa ít natri, giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả.
Đậu cũng là một nguồn protein thực vật phong phú.Protein giúp cơ thể no lâu hơn, giảm cảm giác thèm ăn và hỗ trợ giảm cân, một yếu tố quan trọng trong việc kiểm soát huyết áp.
2.3 Sữa chua giúp điều hòa huyết áp
Sữa chua chứa hỗn hợp các khoáng chất giúp điều hòa huyết áp như canxi, magie và kali. Các khoáng chất này đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý lưu lượng m.áu đi khắp cơ thể.
Một nghiên cứu cho thấy rằng tiêu thụ 3 phần sữa mỗi ngày có thể làm giảm 13% nguy cơ tăng huyết áp, đồng thời tăng 200g lượng sữa ăn mỗi ngày có tác dụng giảm 13% nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng tác dụng ổn định huyết áp của sữa chua nằm ở hàm lượng canxi trong đó. Khoáng chất này có khả năng làm vững các mạch m.áu, giúp huyết áp ổn định.
Ăn sữa chua tốt cho người tăng huyết áp.
2.4 Dầu ô liu
Dầu ô liu có nhiều lợi ích cho sức khỏe, bao gồm hạ huyết áp và ngăn ngừa các yếu tố nguy cơ khác đối với bệnh tim. Các chất dinh dưỡng và hợp chất có nguồn gốc thực vật trong dầu ô liu, chẳng hạn như acid oleic (chất béo omega-9) và polyphenol chống oxy hóa, nên nó có thể là một phần có lợi trong chế độ ăn kiêng nhằm giảm huyết áp.
2.5 Trứng là một phần trong chế độ ăn cân bằng
Trứng không chỉ giàu chất dinh dưỡng mà nghiên cứu còn cho thấy trứng còn là một phần trong chế độ ăn uống cân bằng để kiểm soát huyết áp.
Nghiên cứu năm 2023 được công bố trên tạp chí khoa học Nutrients đã phát hiện ăn từ 5 quả trứng mỗi tuần có liên quan đến mức huyết áp tâm thu thấp hơn 2,5mmHg so với những người ăn ít hơn nửa quả trứng mỗi tuần. Những người ăn trứng cũng có nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp trong thời gian dài thấp hơn đáng kể.
2.6 Cà chua và các sản phẩm từ cà chua
Tiêu thụ cà chua và các sản phẩm từ cà chua giúp cải thiện huyết áp cũng như giảm nguy cơ mắc bệnh tim.
Cà chua là một trong những thực phẩm hàng đầu được Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyên dùng để giúp kiểm soát huyết áp, đặc biệt là vì loại quả này rất giàu kali – được chứng minh là có tác dụng làm giảm huyết áp. Một đ.ánh giá của 21 nghiên cứu đã kết luận rằng tiêu thụ cà chua và các sản phẩm từ cà chua giúp cải thiện huyết áp cũng như giảm nguy cơ mắc bệnh tim và t.ử v.ong vì bệnh tim.
Cà chua và các sản phẩm từ cà chua rất giàu chất dinh dưỡng, bao gồm kali và sắc tố carotenoid lycopene. Lycopene có liên quan đáng kể đến những tác dụng có lợi đối với sức khỏe tim mạch và ăn thực phẩm giàu chất dinh dưỡng này có thể giúp giảm các yếu tố nguy cơ mắc bệnh tim như tăng huyết áp.
Kết quả một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Tim mạch Dự phòng châu Âu cho thấy cà chua và các sản phẩm làm từ cà chua đóng vai trò giúp ngăn ngừa, kiểm soát tăng huyết áp. Theo nghiên cứu, tiêu thụ cà chua nhiều hơn sẽ làm giảm nguy cơ tăng huyết áp tới 36% và thậm chí tiêu thụ vừa phải cũng có tác dụng hạ huyết áp.
Tăng huyết áp, mối đe dọa sức khỏe mọi lứa t.uổi
Là một trong những nguyên nhân gây nên các bệnh lý nguy hiểm, tăng huyết áp đang là mối đe dọa đến sức khỏe của nhiều người ở mọi độ t.uổi khác nhau.
Căn bệnh được mệnh danh là "kẻ g.iết n.gười thầm lặng"
Tăng huyết áp là một bệnh lý nguy hiểm nhưng diễn biến âm thầm, không rõ triệu chứng đã dần trở thành mối lo cho rất nhiều người. Đặc biệt, tăng huyết áp chính là nguyên nhân hàng đầu gây nên các bệnh nguy hiểm c.hết người như tai biến, nhồi m.áu cơ tim, đột quỵ.
Tăng huyết áp là căn bệnh được mệnh danh là "kẻ g.iết n.gười thầm lặng". (Ảnh minh họa).
Theo bác sĩ Nguyễn Bình Chiêu, Khoa Tim Mạch, Bệnh viện An Bình (thành phố Hồ Chí Minh), tăng huyết áp là cái áp lực lên cái mạch m.áu mình. Trong m.áu có áp suất cao lên, thì gọi là bệnh tăng huyết áp.
Người ta gọi tăng huyết áp là "bệnh thầm lặng" vì hầu như tăng huyết áp không có triệu chứng.
Có người nghĩ, đôi khi có các biểu hiện như chóng mặt, nóng bừng mặt, đỏ mặt nhưng thật ra mấy triệu chứng đó không có đặc trưng cho cái bệnh tăng huyết áp. Đa phần tăng huyết áp sẽ không có triệu chứng mà hầu hết bệnh nhân đi khám bệnh mới phát hiện ra tình cờ.
Tăng huyết áp thường sẽ diễn tiến từ từ, cho nên cơ thể con người sẽ quen với điều đó, có người nhạy cảm người ta sẽ thấy khó chịu, có người sẽ quen dần.
Tuy vậy, tăng huyết áp lại rất nguy hiểm, khi tăng huyết áp kéo dài sẽ gây thương tổn cho nhiều cơ quan, đặc biệt là mạch m.áu não, mạch m.áu tim, mạch m.áu thận,...gây ra những biến chứng như là tai biến mạch m.áu não, suy tim, suy thận,...
Bác sĩ Chiêu cũng chia sẻ thêm, nghiên cứu cho thấy rằng cứ 20mm huyết áp tâm thu hoặc 10mm huyết áp tâm trương tăng thì sẽ làm tăng gấp đôi nguy cơ tai biến, nhồi m.áu cơ tim và đột quỵ.
Theo Hội Tim mạch thành phố Hồ Chí Minh, có đến 1/3 trường hợp không biết bản thân bị tăng huyết áp; 1/3 trường hợp mắc bệnh, nhưng không điều trị, số trường hợp điều trị và kiểm soát huyết áp còn chưa cao. Trong số đó, không ít người trẻ bị tăng huyết áp.
Tăng huyết áp có thể xảy ra ở bất kỳ độ t.uổi nào nhưng đặc biệt là những người trung niên, người già có sức khỏe yếu. Tuy vậy, theo ghi nhận của nhiều cơ sở y tế, chuyên gia, bệnh lý tăng huyết áp đang dần trẻ hóa khi lượng bệnh nhân ở độ t.uổi từ 20 đến dưới 35 cũng gặp phải rất nhiều.
Theo Giáo sư, bác sĩ Nguyễn Lân Việt, nhóm đối tượng dễ có khả năng mắc tăng huyết áp bao gồm:
Gia đình có người t.iền sử mắc tăng huyết áp: Bệnh tăng huyết áp có quan hệ mật thiết với nhân tố di truyền trong gia đình. Trong gia đình nếu bố mẹ đều mắc tăng huyết áp thì tỷ lệ mắc bệnh của con cái là 20 - 45%, còn nếu bố hoặc mẹ mắc bệnh tăng huyết áp thì tỷ lệ mắc bệnh ở con là 15 - 28%. Nếu bố mẹ có huyết áp bình thường thì tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp ở con chỉ là 3%.
Vấn đề t.uổi tác: Đây là nhóm đối tượng rất dễ mắc bệnh, đặc biệt là người trung niên và cao t.uổi. Khi t.uổi tác càng tăng thì tỷ lệ mắc bệnh về huyết áp cũng tăng theo.
Người thừa cân, béo phì: Người thừa cân nặng, béo phì cũng rất dễ mắc bệnh về huyết áp và tim mạch. Nguy cơ mắc bệnh ở người béo phì cao hơn gấp 2 - 6 lần so với người bình thường.
Người mắc các bệnh lý nền như thận, tim, tiểu đường; Người dễ bị stress
Người có thói quen ăn uống không hợp lý, ăn quá mặn, nhiều dầu mỡ, ăn quá niều đường.
Người ít hoạt động, rèn luyện thể lực hoặc phải làm việc thường xuyên ngồi một chỗ trong thời gian dài, dẫn tới quá trình trao đổi chất, bài tiết trong cơ thể giảm, tuần hoàn m.áu chậm, chức năng tiêu hóa và hấp thụ của dạ dày giảm dẫn tới thể lực giảm sút theo đó thì tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp, béo phì, tiểu đường cũng tăng lên.
Người nghiện các chất kích thích như rượu bia, t.huốc l.á.
Các chất kích thích như rượu bia, t.huốc l.á là nguyên nhân dễ gây tăng huyết áp.
Làm sao để biết bản thân mắc tăng huyết áp?
Bác sĩ Nguyễn Bình Chiêu cũng chia sẻ, nhiều trường hợp bệnh nhân thắc mắc bản thân có mắc tăng huyết áp hay không.
Tăng huyết áp phải được đo, xét nghiệm trong trường hợp bệnh nhân tỉnh táo, không uống cà phê trước đó hay đang xúc động, tập thể dục, vận động mạnh trước khi đo. Và để khẳng định có các bệnh lý về huyết áp hay không cần phải đo huyết áp nhiều lần, thăm khám kỹ như đo điện tim, siêu âm tim, xét nghiệm m.áu và nước tiểu.
Bà Nguyễn Ngọc Thùy Dương, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hồ Chí Minh cho biết, hiện nay, các cơ sở y tế đang triển khai cập nhật thông tin trên điện tử.
Việc này giúp tìm hiểu xem người bệnh có được quản lý, điều trị liên tục hay không. Vì bệnh lý không lây, cần quản lý điều trị liên tục. Bởi chúng ta biết, với những bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, huyết áp, tim mạch... phải được theo dõi và điều trị liên tục mới giúp giảm ngừa các biến chứng.
Nếu như phát hiện các trường hợp không được quản lý điều trị liên tục hoặc điều trị không hiệu quả thì cơ sở y tế sẽ tư vấn, hướng dẫn cho người bệnh để hiểu thêm về việc tuân thủ điều trị.
Theo báo cáo Điều tra quốc gia, các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam (STEP) năm 2021, tỷ lệ mắc tăng huyết áp ở người trưởng thành từ 18 t.uổi trở lên là 26,2%. Trong đó, nhóm t.uổi từ 50 đến 69 t.uổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất với 51,9%.
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, người trưởng thành từ 40 t.uổi trở lên và người có nguy cơ cao mắc bệnh, do vậy nên sàng lọc bằng cách đo huyết áp ít nhất mỗi năm một lần. Tăng huyết áp là bệnh có thể phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả thông qua việc tích cực thay đổi lối sống và tuân thủ điều trị, không tự ý bỏ thuốc hoặc giảm liều khi không có chỉ định của bác sĩ.
Kiểm soát huyết áp giúp cải thiện các bệnh lý tim mạch Bệnh tăng huyết áp là nguyên nhân chính gây tai biến mạch m.áu não, nhồi m.áu cơ tim, suy tim... có thể gây t.ử v.ong hoặc tàn phế suốt đời. Kiểm soát tốt huyết áp, giúp phòng và cải thiện các bệnh lý về tim mạch. Huyết áp là áp lực của dòng m.áu lên thành mạch. Theo khuyến cáo hiện nay của...