Vì sao chúng ta có thể ngửi thấy mọi thứ?
Chúng ta có thể ngửi mọi thứ vì mũi chứa các tế bào thần kinh thụ thể khứu giác, có khả năng nhận biết được mùi.
Bệnh nhân khỏi Covid-19: Ngửi thấy mùi hôi thối, không thể hôn chồng
Một năm sau khi mắc Covid-19, Sophia (Anh) luôn ngửi thấy mùi khó chịu như mùi của rác thải. Chuyên gia cho rằng, tình trạng này của cô có thể kéo dài đến 3 năm.
Ngửi đâu cũng thấy mùi hôi thối
Tháng 3/2020, sau khi được chẩn đoán dương tính với nCoV, Sophia Ankel (Anh) bắt đầu mất khứu giác và cả vị giác.
"Đó là một trải nghiệm kỳ quái vì vào thời điểm đó, mất khứu giác hoặc vị giác - vẫn chưa được chính thức công nhận là một triệu chứng Covid-19".
Vì vậy, khi mũi bắt đầu nhận ra một số mùi hương vào ba tháng sau, cô đã rất phấn chấn. Nhưng cô không biết rằng, đây là lúc mình gặp một vấn đề nghiêm trọng khác.
"Hơn một năm nay, mũi của tôi luôn ngửi thấy một mùi mà tôi gọi là "mùi Covid-19". "Mùi Covid-19" không giống như tôi đã từng ngửi thấy trước đây. Nhưng khi tôi cố gắng mô tả nó với bạn bè, tôi giải thích đó là mùi hôi thối của rác thải, hành sống và mồ hôi nách", cô nói.
Thuật ngữ khoa học để chỉ sự biến dạng khứu giác này là Parosmia, gây ra do tổn thương các tế bào khứu giác ở trung tâm thần kinh.
Sophia Ankel gặp vấn đề về khứu giác sau khi khỏi Covid-19.
Tình trạng này gây sự khó chịu và đã ảnh hưởng lớn đến cuộc sống hàng ngày của Sophia. Mùi hành, tỏi được chiên trong dầu ô liu ngập tràn căn bếp đã từng là mùi hương yêu thích của cô nhưng giờ đã biến thành "mùi Covid".
Một tách cà phê bốc khói nghi ngút vào buổi sáng - nghe thật hấp dẫn nhưng giờ cũng biến thành "mùi Covid".
Một bụi hoa hồng khổng lồ, đẹp rực rỡ trong công viên gần nhà nhưng cũng biến thành "mùi Covid". Mùi hương của chồng khi anh ấy ôm Sophia cũng trở thành "mùi Covid".
"Nó đã làm ảnh hưởng đến cuộc sống của tôi. Mặc dù tôi thấy mình may mắn khi không có các triệu chứng nặng nề về sức khỏe sau khi hết bệnh như hơn 2 triệu người trưởng thành ở Anh nhưng cuộc sống của tôi cũng không hề dễ dàng", cô chia sẻ.
Nhưng Sophia tìm thấy niềm an ủi khi biết rằng cô không đơn độc.
Hội chứng Parosmia
Nhiều bệnh nhân khỏi Covid-19 cũng chia sẻ những bất tiện trong cuộc sống do hội chứng Parosmia. Một người phụ nữ nói với New York Times rằng cô đang tham gia trị liệu sau khi hội chứng này khiến cô không thể hôn chồng. Một người khác cho biết cô không thể nấu ăn nếu không muốn nôn, theo BBC.
Hiện chưa rõ số lượng chính xác những người mắc hội chứng này nhưng một nghiên cứu được công bố vào tháng 7/2020 cho thấy 89% những người bị mất khứu giác do Covid-19 phục hồi trong vòng 4 tuần, 11% còn lại báo cáo tình trạng mất mùi hoặc mất mùi liên tục.
Một đ.ánh giá khác từ tháng 2/2021 cho thấy trong số 47% bệnh nhân Covid-19 bị thay đổi mùi và vị, khoảng một nửa cho biết đang bị hội chứng Parosmia.
Carl Philpott (Trường Y Norwich, thuộc Đại học East Anglia) cho biết: "Không ngửi đươc mùi thức ăn có thể trở thành một vấn đề lớn, khiến bệnh nhân gặp vấn đề dinh dưỡng như giảm cân. Nó cũng có thể dẫn đến cảm giác chán nản và cô lập".
Philpott đã thành lập Phòng khám Khứu giác và Vị giác tại Bệnh viện Đại học James Paget (ở Great Yarmouth, Anh) để giúp những người mắc hội chứng này. Ông nằm trong nhóm các nhà khoa học đang nghiên cứu về triệu chứng Covid-19.
Tuy nhiên một nghiên cứu được công bố vào tháng trước cho rằng tình trạng mất khứu giác do Covid-19 cuối cùng sẽ được cải thiện.
Philpott khẳng định trong khi 90% mọi người có khả năng ngửi mùi trở lại trong vòng vài tuần sau khi nhiễm bệnh, có thể mất đến ba năm đối với những người khác như Sophia.
Huấn luyện khứu giác có thể giúp hồi phục
Mặc dù hiện tại không có phương pháp điều trị nào cho hội chứng này nhưng một cách để hồi phục nhanh là bắt đầu luyện tập khứu giác, Philpott nói.
Tuy không phải là phương pháp chữa bệnh nhưng liệu pháp luyện tập khứu giác là một hình thức vật lý trị liệu cho mũi. Nó đòi hỏi bạn phải làm việc với các hương liệu khác nhau để kích thích và khuếch đại các dây thần kinh trong mũi.
Các nghiên cứu ban đầu cho thấy sẽ có hiệu quả hơn nếu các bệnh nhân luyện tập và phục hồi với mùi của cỏ ba lá, bạch đàn, chanh và hoa hồng.
"Đã gần một năm kể từ khi khứu giác bị hỏng và tôi không chắc điều này sẽ kéo dài bao lâu, tôi mong chờ đến một buổi sáng, lúc tôi có thể uống một tách cà phê mà không phải nín thở", Sophia nói.
Dùng lợn săn loại nấm chỉ dành cho giới siêu giàu Với khứu giác nhạy bén đáng kinh ngạc, lợn từng được huấn luyện để săn tìm truffle, loại nấm được mệnh danh "kim cương đen".