Mỹ đầu tư hàng tỷ USD đưa lò phản ứng hạt nhân vào căn cứ quân sự

Quân đội Mỹ đang lên kế hoạch triển khai các lò phản ứng cỡ nhỏ để cung cấp điện cho 5 căn cứ trên khắp cả nước, với khoản đầu tư 2,2 tỷ USD.

Năng lượng hạt nhân nhằm giúp các căn cứ quân sự Mỹ tăng khả năng chống chịu khi lưới điện bị tấn công. Ảnh minh họa: Bộ Năng lượng Mỹ

Động thái này nhằm đẩy nhanh nỗ lực của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc thúc đẩy ngành công nghiệp hạt nhân của Mỹ.

Theo thông báo ngày 26/8 được hãng tin Mỹ dẫn lại, trong khuôn khổ chương trình Janus, Lục quân Mỹ đã lựa chọn 5 nhà cung cấp, mỗi đơn vị sẽ phụ trách triển khai tại một địa điểm cụ thể.

Dự án này dự kiến sẽ dẫn đến việc lắp đặt tổng cộng hơn 20 lò phản ứng trong vòng 5 năm, với ít nhất một lò đi vào hoạt động trước cuối tháng 9/2028.

Sáng kiến này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của chính quyền Tổng thống Trump nhằm vực dậy ngành công nghiệp hạt nhân Mỹ – lĩnh vực tuy đã lấy lại đà phát triển nhưng lại có rất ít sự gia tăng về công suất trong nhiều thập kỷ qua.

Nhà Trắng đặt mục tiêu tăng gấp 4 lần công suất lò phản ứng của Mỹ vào năm 2050, trong khi Không quân cũng đã công bố kế hoạch sử dụng lò phản ứng để cung cấp điện cho 3 căn cứ vào tháng 4 vừa qua.

Tuy nhiên, các dự án quân sự này sẽ dựa vào những thiết kế chưa được kiểm chứng và một số nhà cung cấp có ít hoặc không có kinh nghiệm xây dựng nhà máy điện. Điều này tạo ra rủi ro khiến một số dự án có thể bị chậm tiến độ hoặc không đạt được các mốc quan trọng.

“Hiện chưa có công ty nào sở hữu thiết kế hoàn chỉnh cho lò phản ứng siêu nhỏ. Chúng tôi hiểu rằng đây sẽ là một nhiệm vụ rất khó khăn và hoàn toàn có khả năng một hoặc nhiều công ty trong số này sẽ thất bại”, ông Jeff Waksman, Phó trợ lý Bộ trưởng Lục quân phụ trách mảng cơ sở vật chất, năng lượng và môi trường, cho biết trong một cuộc họp trực tuyến.

5 nhà cung cấp hạt nhân sẽ chịu trách nhiệm xây dựng, sở hữu và vận hành các nhà máy điện, bao gồm: Antares Nuclear tại căn cứ Fort Bragg, bang Bắc Carolina; Radiant Industries tại căn cứ Fort Benning, bang Georgia; Westinghouse Electric tại căn cứ Fort Drum, bang New York; BWX Technologies tại căn cứ Fort Campbell, bang Kentucky; General Atomics tại căn cứ Fort Hood, bang Texas.

Các công ty này đang theo đuổi nhiều loại công nghệ và quy mô khác nhau, nhưng tất cả đều đang phát triển lò phản ứng siêu nhỏ, với các nhà máy điện thường có công suất dưới 20 megawatt.

Con số này nhỏ hơn nhiều so với các nhà máy điện hạt nhân truyền thống đang được sử dụng rộng rãi hiện nay, vốn thường có công suất khoảng 1 gigawatt.

Quy mô nhỏ hơn này phù hợp hơn với các căn cứ hoặc khu phức hợp, đồng thời được thiết kế để cung cấp điện ổn định ngay cả khi cơ sở bị cô lập hoặc cắt kết nối khỏi lưới điện địa phương.

Westinghouse nổi tiếng với các nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn, nhưng chương trình Janus lại liên quan đến một thiết kế mới chưa từng được xây dựng trước đây.

BWXT có bề dày kinh nghiệm trong việc cung cấp lò phản ứng cho các tàu của Hải quân Hoa Kỳ và từng tham gia một dự án quân sự trước đó, nhưng nỗ lực lần này liên quan đến một thiết kế có quy mô lớn hơn.

General Atomics là nhà thầu quốc phòng có nền tảng vững chắc về năng lượng hạt nhân, nhưng cũng đang phát triển một lò phản ứng mới cho chương trình của quân đội.

Trong khi đó, Antares và Radiant đều là các công ty khởi nghiệp chưa từng bàn giao hệ thống hoàn chỉnh nào cho khách hàng.

Theo ông Lucian Niemeyer – cựu Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng dưới thời chính quyền đầu tiên của Tổng thống Trump, nỗ lực lắp đặt lò phản ứng hạt nhân tại các cơ sở của Bộ Quốc phòng nhằm giúp các căn cứ quân sự Mỹ tăng cường khả năng chống chịu trước việc các đối thủ nhắm mục tiêu vào lưới điện.

“Chúng tôi nhận thấy lưới điện là mục tiêu hàng đầu”, ông Niemeyer, hiện là lãnh đạo cấp cao tại tổ chức The United Coalition for Advanced Nuclear, cho biết. “Lưới điện của chúng ta đang đối mặt với các mối đe dọa từ không gian mạng và thiết bị bay không người lái. Điều mà Bộ Quốc phòng đang cố gắng thực hiện là tách các mục tiêu đó ra khỏi lưới điện.”

Việc đưa các lò phản ứng vào vận hành tại các căn cứ quân sự sẽ giúp các nhà cung cấp tiến xa hơn trong việc phát triển và xin cấp phép cho các dự án dân sự.