Israel xây dựng thêm nhiều căn cứ quân sự sâu trong miền Nam Liban

Theo báo Haaretz, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang xây dựng thêm các căn cứ quân sự sâu trong miền Nam Liban, nhằm duy trì sự hiện diện lâu dài tại khu vực mà Israel kiểm soát.

Binh sĩ Israel được triển khai gần biên giới với Liban, ở miền bắc Israel, ngày 27/9. Ảnh: THX/TTXVN

Dẫn hình ảnh vệ tinh và các chuyến khảo sát thực địa, báo Haaretz ngày 5/8 cho biết IDF hiện kiểm soát khoảng 602 km lãnh thổ Liban, có nơi kéo dài tới 12 km tính từ biên giới Israel. Trong khu vực này, quân đội Israel đã xây dựng ít nhất bảy căn cứ mới cùng khoảng 32 km đường phục vụ hậu cần.

Một sĩ quan cấp cao của Israel được báo này dẫn lời cho biết các đơn vị đã được chỉ thị chuẩn bị cho khả năng đồn trú tại miền Nam Liban trong thời gian lên tới một năm. Để phục vụ mục tiêu đó, IDF đang triển khai nhiều hạng mục xây dựng và hậu cần quy mô lớn, trong khi một bộ phận binh sĩ vẫn đóng tại các tòa nhà dân sự ở các làng trong khu vực.

Theo Haaretz, dọc tuyến từ biên giới Israel vào sâu trong lãnh thổ Liban, nhiều phương tiện cơ giới hạng nặng như máy xúc, xe lu và xe ủi bọc thép D9 đang hoạt động, trong đó có cả thiết bị do các nhà thầu dân sự vận hành. Hình ảnh vệ tinh do công ty Airbus Defence and Space cung cấp cho thấy những thay đổi đáng kể tại nhiều khu vực.

Một trong những địa điểm đang được IDF xây dựng căn cứ là thị trấn Khiam, cách biên giới Israel khoảng 5 km. Căn cứ mới được thiết lập trên khu vực từng là nhà tù Khiam cũ, vốn bị phá hủy sau các đợt giao tranh hồi tháng 3. Hình ảnh vệ tinh từ tháng 6 ghi nhận các phương tiện thi công xuất hiện tại đây, đến tháng 7 khu vực này đã hình thành một căn cứ quân sự với hệ thống bờ đất, chiến hào và lưới bảo vệ chống thiết bị bay không người lái.

Báo Haaretz cho biết phần lớn công trình tại thị trấn Khiam đã bị phá hủy. Theo quân đội Israel, khu vực này từng có khoảng 20.000 cư dân trước khi giao tranh bùng phát trở lại. Một căn cứ khác cũng được xây dựng tại làng Maroun al-Ras, cách biên giới khoảng 2 km, nơi phần lớn các tòa nhà cũng đã bị phá hủy.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố nước này đã phá hủy 24 ngôi làng của cộng đồng Hồi giáo Shiite ở miền Nam Liban, với khoảng 15.000-20.000 ngôi nhà bị san phẳng. Hồi tháng 6, ông Katz cũng cho rằng khoảng 200.000 người Liban sẽ không thể trở về nơi ở cũ. Trong khi đó, một quan chức quốc phòng Israel từng nói với Haaretz hồi tháng 4 rằng nước này muốn tạo ra một “vùng tiêu thổ” tại khu vực biên giới.

Theo Haaretz, sau thỏa thuận ngừng bắn với Hezbollah vào tháng 10/2024, IDF đã thiết lập năm căn cứ gần biên giới. Kể từ khi giao tranh bùng phát trở lại hồi tháng 3, Israel tiếp tục xây dựng thêm các căn cứ mới sâu hơn trong lãnh thổ Liban.

Ngoài các căn cứ này, IDF còn kiểm soát nhiều vị trí chiến lược, trong đó có lâu đài Beaufort nằm gần thành phố Nabatieh, cách biên giới khoảng 10 km. Bộ trưởng Quốc phòng Katz khẳng định Israel sẽ không rút khỏi Beaufort. Quân đội Israel cũng tuyên bố đã kiểm soát dãy núi Christofani.

Một sĩ quan cấp cao của IDF cho biết quân đội đã xây dựng khoảng 32 km đường tiếp cận hậu cần dọc khu vực gọi là “Đường Vàng”, ranh giới phía Bắc của vùng do Israel kiểm soát. Theo tính toán của Haaretz, diện tích khu vực này hiện vào khoảng 602 km, trong khi Bộ trưởng Katz đưa ra con số khoảng 700 km.

Việc Israel mở rộng hiện diện quân sự diễn ra trong bối cảnh cuối tháng 6 vừa qua, Israel và Liban ký một thỏa thuận do Mỹ làm trung gian nhằm hướng tới chấm dứt xung đột, bảo đảm chủ quyền và an ninh của hai nước, đồng thời mở đường cho việc thiết lập quan hệ láng giềng hòa bình.

Theo thỏa thuận, quân đội Liban sẽ từng bước khôi phục quyền kiểm soát trên toàn lãnh thổ sau khi Hezbollah giải giáp và cơ sở hạ tầng quân sự của lực lượng này được xác minh. Đổi lại, Israel sẽ rút quân theo lộ trình. Tuy nhiên, Thủ tướng Benjamin Netanyahu khẳng định Israel sẽ tiếp tục duy trì một vùng an ninh tại Liban cho đến khi Hezbollah bị giải giáp hoàn toàn và không còn gây ra mối đe dọa đối với Israel. Bộ trưởng Katz cũng tuyên bố đã chỉ thị IDF xây dựng các tiền đồn tại miền Nam Liban khi cần thiết, với quan điểm quân đội có thể duy trì hiện diện lâu dài tại khu vực.

Về phía Hezbollah, lực lượng này phản đối thỏa thuận trên, cho rằng việc thực thi thỏa thuận sẽ mang lại lợi ích cho Israel và có nguy cơ làm gia tăng bất ổn tại Liban.

Ngày 4/8, một vòng đàm phán mới do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Liban đã khai mạc tại Rome nhằm thúc đẩy việc triển khai đầy đủ thỏa thuận. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Washington tiếp tục phối hợp với quân đội Israel và Liban để hỗ trợ thực hiện các cam kết đã đạt được.