LHQ cảnh báo về sự ngày càng bất thường của chu trình nước toàn cầu

Ngày 17/9, WMO thuộc Liên hợp quốc (LHQ) cảnh báo chu trình nước của Trái Đất đang trở nên ngày càng thất thường, dao động giữa tình trạng quá khan hiếm và quá dư thừa; đồng thời hiện tượng El Nino chưa từng có tiền lệ dự báo sẽ làm trầm trọng thêm xu hướng dài hạn này.

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) thuộc Liên hợp quốc cảnh báo chu trình nước của Trái Đất đang trở nên ngày càng thất thường. Ảnh minh họa: Nguyễn Oanh/TTXVN

Theo báo cáo Tình trạng Tài nguyên Nước Toàn cầu, năm 2025 là một trong những năm ghi nhận mực nước sông thấp nhất toàn cầu trong hơn 3 thập kỷ qua; đồng thời là một trong những năm nóng nhất từng được ghi nhận, với tình trạng các sông băng ở mọi khu vực đều bị thu hẹp và mực nước ngầm tại nhiều nơi trên thế giới cũng đang sụt giảm liên tục trong nhiều năm. Nhìn chung, trữ lượng nước ngọt của Trái Đất – bao gồm tổng lượng nước trong nước ngầm, hồ, sông, độ ẩm đất, thảm thực vật cũng như băng và tuyết – tiếp tục đà suy giảm kéo dài suốt một thập kỷ qua. Đáng chú ý, một số yếu tố của chu trình nước đang thay đổi rất nhanh chóng – chẳng hạn như lượng mưa, lưu lượng dòng chảy sông ngòi và độ ẩm đất – do chúng phản ứng với các điều kiện thời tiết chỉ trong vài ngày hoặc vài tuần.

Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo bày tỏ sự lo ngại đặc biệt về sự sụt giảm của các “nguồn dự trữ chậm” như nước ngầm và sông băng, vốn được xem là “tài khoản tiết kiệm” của hành tinh. Theo bà, các nguồn dự trữ này đóng vai trò như “một lớp đệm giúp hấp thụ tác động của những năm khắc nghiệt” như một đợt hạn hán hay một mùa khô đơn lẻ. Tuy nhiên, “tài khoản tiết kiệm” đang cạn kiệt.

Báo cáo ước tính rằng trong giai đoạn 2023-2025, các sông băng trên toàn cầu đã mất tổng cộng 1.400 gigaton nước, tương đương khoảng một phần ba tổng lượng nước ngọt mà thế giới khai thác hàng năm. Tình trạng nước ngầm cũng cho thấy bức tranh tương tự: khoảng 65% số giếng được giám sát trên toàn cầu ghi nhận các chỉ số nằm ngoài mức bình thường trong lịch sử vào năm 2025. Đáng chú ý, điều này diễn ra song song với sự gia tăng của “các thảm họa liên quan đến nước”. Báo cáo nhấn mạnh các thảm họa này không phải vấn đề của một quốc gia mà ảnh hưởng chung nhiều quốc gia, như có thể thấy rõ qua thảm kịch lở băng gần đây ở biên giới Trung Quốc và Nepal.