Bầu cử Mỹ: Tăng cường giám sát tại các điểm bỏ phiếu

Chỉ còn chưa đầy một tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Mỹ đang ráo riết triển khai nhân sự giám sát tại các điểm bỏ phiếu.

Cử tri bỏ phiếu sớm trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại bang Maine, Mỹ ngày 16/10/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Trong khi đó, Bộ Tư pháp Mỹ dự kiến huy động khoảng 1.000 nhân viên theo dõi quá trình bầu cử trên toàn quốc. Những động thái này diễn ra khi cuộc đua giành quyền kiểm soát Quốc hội ngày càng gay gắt, còn cử tri chịu sức ép từ chi phí sinh hoạt tăng cao và tương quan giữa hai đảng vẫn khó đoán định.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, đảng Dân chủ cùng các tổ chức giám sát độc lập đang đào tạo tình nguyện viên để theo dõi hoạt động bên ngoài các điểm bỏ phiếu và báo cáo những dấu hiệu mà họ cho là đáng ngờ. Đảng này cũng thành lập một đơn vị an ninh mạng với sự tham gia của các cựu quan chức Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) và Cục Điều tra Liên bang (FBI), nhằm phát hiện, báo cáo thông tin sai lệch trên mạng, trong đó có các video giả mạo sâu (deepfake) do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra.

Các quan chức và lãnh đạo địa phương thuộc đảng Dân chủ đang diễn tập những kịch bản có thể gây gián đoạn bầu cử, chẳng hạn lực lượng Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) xuất hiện đông đảo tại các điểm bỏ phiếu hoặc phiếu bầu, thiết bị bầu cử bị thu giữ. Tại Quốc hội, đảng này cũng xây dựng một đội ngũ pháp lý có quy mô và năng lực tương đương đội ngũ phục vụ các chiến dịch tranh cử tổng thống.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Tư pháp Mỹ Kiersten Pels cho biết cơ quan này dự kiến huy động khoảng 1.000 nhân viên giám sát bầu cử trên toàn quốc, nhằm theo dõi việc bỏ phiếu và bảo đảm các luật liên bang được tuân thủ. Các quan sát viên dự kiến có mặt tại tất cả các bang, tập trung vào những khu vực đông dân, địa phương từng phát sinh vấn đề trong các kỳ bầu cử trước và nơi có các cuộc đua sít sao. Bộ Tư pháp khẳng định các quan sát viên không mang vũ khí và không can thiệp vào hoạt động bỏ phiếu. Giới chức chính quyền và quân đội cũng cho biết không có kế hoạch triển khai nhân viên thực thi pháp luật về nhập cư hoặc binh sĩ đến các điểm bỏ phiếu.

Ở phía đảng Cộng hòa, Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa (RNC) đã triển khai nhân sự phụ trách liêm chính bầu cử tại 22 bang, trong đó có Arizona, Michigan, Georgia và South Carolina. Cơ quan này cho biết đã tuyển dụng gần 22.000 nhân viên phục vụ bầu cử, đồng thời tiếp tục tìm kiếm tình nguyện viên giám sát tại những địa bàn có tính cạnh tranh cao.

Hoạt động giám sát được đẩy mạnh trong bối cảnh hàng triệu cử tri Mỹ đã đi bỏ phiếu trước ngày bầu cử chính thức. Theo Phòng thí nghiệm Bầu cử thuộc Đại học Florida, tính đến chiều 23/10, hơn 23 triệu người Mỹ đã bỏ phiếu sớm hoặc gửi phiếu qua đường bưu điện. Tại các bang có tính quyết định đối với kết quả bầu cử, Georgia ghi nhận gần 1,5 triệu phiếu bầu sớm, North Carolina hơn 1,2 triệu, Florida gần 2,2 triệu và Texas hơn 2,8 triệu.

Số phiếu bầu sớm tại Georgia đã vượt 40% tổng số phiếu được bỏ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2022. Tỷ lệ tương ứng tại Texas là 35%, North Carolina 33% và Florida 27%. Trong số cử tri đã bỏ phiếu sớm, những người đăng ký thuộc đảng Dân chủ chiếm 45%, trong khi tỷ lệ này ở đảng Cộng hòa là 30%. Tuy nhiên, số liệu chỉ phản ánh đảng phái đăng ký của cử tri đã bỏ phiếu, không cho biết họ lựa chọn ứng cử viên nào.

Theo thông lệ, cử tri Cộng hòa thường có xu hướng chờ đến ngày bầu cử chính thức mới đi bỏ phiếu. Vì vậy, giới chiến lược của đảng này lo ngại một bộ phận cử tri có thể không tham gia bầu cử do bất mãn trước giá xăng cao, cuộc xung đột với Iran và chính sách thuế quan trên diện rộng.

Trong khi đó, đảng Dân chủ được tiếp thêm động lực từ mức độ tín nhiệm thấp của Tổng thống Donald Trump và sự bất mãn của cử tri về khả năng chi trả cho các nhu cầu thiết yếu. Khảo sát do Ipsos công bố ngày 26/10 cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump tăng lên 32%, cao hơn 1 điểm phần trăm so với mức thấp kỷ lục của tuần trước. Dù có cải thiện nhẹ, kết quả này vẫn cho thấy những thách thức mà Tổng thống Mỹ phải đối mặt trước cuộc bầu cử có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng thúc đẩy chương trình nghị sự trong hai năm cuối nhiệm kỳ.

Trong cuộc thăm dò về đảng mà cử tri muốn nắm quyền kiểm soát Quốc hội, đảng Dân chủ dẫn trước đảng Cộng hòa với tỷ lệ 47% so với 36% trong nhóm cử tri đã đăng ký. Khi tính đến xu hướng lựa chọn của những người chưa quyết định, khoảng cách thu hẹp còn 50% so với 41%. Khảo sát cũng cho thấy 73% số người được hỏi cho rằng chi phí sinh hoạt đang đi sai hướng. Có 37% đánh giá đảng Dân chủ có cách tiếp cận tốt hơn về kinh tế, so với 33% dành cho đảng Cộng hòa. Mức độ hào hứng đi bỏ phiếu cũng cao hơn ở cử tri Dân chủ: 46% cho biết rất hào hứng với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, trong khi tỷ lệ này ở cử tri Cộng hòa là 30%.

Tuy nhiên, lợi thế trong các cuộc thăm dò toàn quốc không đồng nghĩa với khả năng chiến thắng tại từng bang hoặc khu vực bầu cử. Kết quả giành quyền kiểm soát Quốc hội phụ thuộc nhiều vào tương quan lực lượng tại những địa hạt cạnh tranh sít sao. Theo Politico ngày 25/10, các cuộc thăm dò nội bộ của cả hai đảng cho thấy ứng cử viên Cộng hòa đang thu hẹp khoảng cách tại một số địa hạt ở vùng Trung Tây, bang Colorado và Florida, dù đảng này vẫn gặp khó khăn tại North Carolina và Texas. Một số nhân vật cấp cao của đảng Dân chủ vì vậy đã thận trọng hơn với kỳ vọng giành chiến thắng áp đảo tại Hạ viện.

Tại Thượng viện, có 35 ghế được đưa ra tranh cử trong ngày 3/11. Hiện đảng Cộng hòa nắm 53 ghế, trong khi đảng Dân chủ cùng hai thượng nghị sĩ độc lập có tổng cộng 47 ghế. Để giành quyền kiểm soát Thượng viện, đảng Dân chủ cần giành thêm ròng 4 ghế. Đảng Cộng hòa có thể mất tối đa 3 ghế mà vẫn duy trì thế đa số nhờ lá phiếu phá thế cân bằng của Phó Tổng thống JD Vance.

Tại Hạ viện, đảng Cộng hòa hiện có 218 nghị sĩ, đảng Dân chủ có 214 nghị sĩ và một nghị sĩ độc lập tham gia nhóm nghị sĩ Cộng hòa; hai ghế đang để trống. Đảng Dân chủ cần giành thêm ròng 3 ghế so với kết quả bầu cử năm 2024 để giành quyền kiểm soát cơ quan này.