Bầu cử Mỹ: Lãnh đạo đảng Dân chủ thận trọng hơn về triển vọng giành ghế tại Hạ viện

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, chỉ còn ít ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào ngày 3/11 tới, một số nhân vật cấp cao của đảng Dân chủ đang điều chỉnh kỳ vọng về số ghế mà đảng có thể giành được tại Hạ viện, trong bối cảnh các cuộc thăm dò nội bộ cho thấy các ứng cử viên đảng Cộng hòa đang cải thiện vị thế tại một số địa hạt cạnh tranh.

Cử tri bỏ phiếu sớm trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại bang Maine, Mỹ ngày 16/10/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Các cuộc thăm dò nội bộ của cả hai đảng cho thấy các ứng viên của đảng Cộng hòa đang thu hẹp khoảng cách tại nhiều địa hạt có tính cạnh tranh cao ở vùng Trung Tây, một địa hạt quan trọng tại bang Colorado và một số khu vực khác. Nguồn tài chính vận động tranh cử dồi dào cũng giúp đảng Cộng hòa củng cố vị thế của một số nghị sĩ đương nhiệm đang đối mặt nguy cơ thất cử tại Florida.

Tuy nhiên, đảng này vẫn gặp khó khăn tại North Carolina và Texas. Ba bang Florida, North Carolina và Texas nằm trong số những bang mà đảng Cộng hòa đã điều chỉnh ranh giới các địa hạt bầu cử theo hướng có lợi cho mình sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump thúc đẩy việc phân chia lại địa hạt.

Trước những diễn biến trên, một số nghị sĩ Dân chủ cảnh báo đảng có thể không đạt được mức 235 ghế tại Hạ viện như sau cuộc bầu cử năm 2018. Một nghị sĩ Dân chủ cho rằng kết quả bầu cử có thể khác biệt đáng kể giữa các địa phương và nên thận trọng trong đánh giá triển vọng, dù vẫn duy trì tinh thần lạc quan. Bên cạnh lo ngại về khả năng giành đa số lớn tại Hạ viện, một số nhân viên vận động tranh cử Dân chủ cũng đặt câu hỏi về độ chính xác của các cuộc thăm dò do chính đảng này thực hiện. Một số kết quả khảo sát nội bộ có thể đánh giá quá cao mức độ ủng hộ dành cho ứng viên Dân chủ.

Trang The Gateway Pundit nêu khả năng đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Thượng viện trong khi đảng Dân chủ chỉ giành đa số sít sao tại Hạ viện, hoặc đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát cả hai viện Quốc hội.

Tương tự, chuyên gia thăm dò John McLaughlin, người từng làm việc lâu năm cho Tổng thống Mỹ Trump, cảnh báo một số cuộc khảo sát trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể đánh giá thấp mức độ ủng hộ dành cho đảng Cộng hòa do cách lựa chọn và điều chỉnh thành phần cử tri tham gia khảo sát.

Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình “Just the News, No Noise”, ông McLaughlin nhận định các cuộc đua vào Hạ viện và Thượng viện hiện có tính cạnh tranh cao, nhưng một số khảo sát sử dụng tỷ lệ người tham gia tự nhận thuộc đảng Cộng hòa thấp hơn so với tỷ lệ cử tri Cộng hòa trong các cuộc bầu cử trước. Theo đó, ông đã dẫn ví dụ cuộc thăm dò tại bang New York khi cử tri đảng Cộng hòa chỉ chiếm 22% số người trả lời, so với tỷ lệ 30% trong số cử tri thực tế đi bỏ phiếu tại cuộc bầu cử thống đốc gần nhất. Sự chênh lệch này có thể ảnh hưởng đến kết quả dự báo nếu mẫu khảo sát không phản ánh thành phần cử tri tham gia bầu cử.

Trong khi đó, chuyên gia thăm dò Frank Luntz đưa ra một cách lý giải khác, cho rằng những người ủng hộ đảng Cộng hòa có thể ít sẵn lòng tham gia khảo sát hơn. Nếu nhóm cử tri này từ chối trả lời nhưng vẫn đi bỏ phiếu, kết quả thực tế có thể khác với dự báo.

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 tới có thể tác động đáng kể đến khả năng triển khai chính sách đối ngoại của chính quyền Tổng thống Trump trong hai năm cuối nhiệm kỳ, đặc biệt đối với các vấn đề Iran, Ukraine, Nga, Israel và chi tiêu quốc phòng.

Theo truyền thông quốc tế, nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Hạ viện hoặc Thượng viện, Quốc hội Mỹ có thể gia tăng sức ép buộc chính quyền của ông Trump phải xin sự chấp thuận của cơ quan lập pháp đối với cuộc xung đột với Iran. Đảng Dân chủ cũng có thể thúc đẩy nối lại viện trợ cho Ukraine, xem xét lại quyết định nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với lĩnh vực năng lượng của Nga, đồng thời tăng cường giám sát và gây sức ép liên quan đến viện trợ quân sự của Mỹ dành cho Israel.

Một vấn đề khác có thể gây tranh luận là kế hoạch của chính quyền Trump nâng chi tiêu quốc phòng lên khoảng 1.500 tỷ USD. Đảng Dân chủ có thể phản đối hoặc tìm cách điều chỉnh đề xuất này, qua đó làm gia tăng những bất đồng về ưu tiên ngân sách và định hướng an ninh quốc gia của Mỹ.

Tuy nhiên, mức độ tác động của kết quả bầu cử đối với chính sách đối ngoại sẽ phụ thuộc vào tương quan quyền lực tại Quốc hội. Nếu chỉ giành quyền kiểm soát một viện, đảng Dân chủ có thể tăng cường hoạt động giám sát, tổ chức điều trần và gây sức ép chính trị, nhưng khả năng thay đổi trực tiếp các quyết định của chính quyền vẫn bị hạn chế. Trong trường hợp kiểm soát cả hai viện, đảng này sẽ có thêm công cụ lập pháp và ngân sách để định hình chương trình nghị sự.

Dù vậy, việc đảo ngược các quyết định của Tổng thống Trump vẫn gặp trở ngại, do cần sự ủng hộ đủ lớn tại Quốc hội để vượt qua quyền phủ quyết của Tổng thống. Vì vậy, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ không nhất thiết dẫn đến sự thay đổi tức thời trong chính sách đối ngoại của Mỹ, nhưng có thể làm gia tăng tranh chấp giữa hành pháp và lập pháp, ảnh hưởng đến tốc độ, quy mô và tính liên tục của các cam kết quốc tế của Washington.