Liên hợp quốc: Các cam kết khí hậu toàn cầu còn kém 10 lần so với mục tiêu

Ngày 27/10, Liên hợp quốc (LHQ) công bố báo cáo cho thấy các cam kết về khí hậu mới nhất do các quốc gia đưa ra sẽ chỉ giúp giảm 6% lượng khí thải nhà kính toàn cầu vào năm 2035.

Báo cáo được đưa ra chỉ vài tuần trước khi diễn ra Hội nghị lần thứ 31 Các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP31), tại thành phố Antalya của Thổ Nhĩ Kỳ từ ngày 9-20/11.

Tảng băng trôi tại Nam Cực. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Theo báo cáo do Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu thực hiện, mức giảm này chỉ bằng 1/10 so với mức mục tiêu là giảm khoảng 60% (so với năm 2019) mà các nhà khoa học cho là cần thiết để giới hạn nhiệt độ Trái Đất tăng ở mức 1,5 độ C. Con số này cũng giảm đáng kể so với dự báo hồi năm ngoái sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Báo cáo, dựa trên dữ liệu đóng góp của 154 quốc gia thải ra 71% lượng khí thải toàn cầu, chỉ ra rằng ngay cả khi các nước thực hiện đầy đủ kế hoạch và đạt được cả các mục tiêu có điều kiện, cũng chỉ cắt giảm được tổng cộng 9% lượng khí thải, vẫn chưa đạt được mức ước tính giảm 10% vào năm 2035 theo như dự báo của LHQ hồi năm ngoái.

Trong khi đó, Chương trình Môi trường LHQ (UNEP) hồi tuần trước cảnh báo các cam kết cắt giảm khí thải gây nóng lên toàn cầu hiện còn cách xa mục tiêu của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, khiến nhiệt độ Trái Đất có thể tăng 2,6 độ C trong thế kỷ này.

Cùng ngày, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) công bố báo cáo cho biết nồng độ khí nhà kính trong khí quyển đã tăng lên các mức kỷ lục mới vào năm 2025, nguy cơ gây ra những tác động khí hậu kéo dài trong nhiều thế kỷ tới.

Theo WMO, nồng độ của 3 loại khí nhà kính chính gây ra tình trạng ấm lên toàn cầu bao gồm carbon dioxide, methane và nitrous oxide, đều tăng lần lượt lên mức 153%, 267% và 126% so với thời kỳ tiền công nghiệp. Điều này có thể dẫn đến tình trạng nhiệt độ Trái Đất tiếp tục tăng trong dài hạn.

Thư ký điều hành Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu, ông Simon Stiell cho rằng với trọng tâm là các biện pháp thực tiễn nhằm thúc đẩy triển khai hiệu quả hơn, COP31 tại Thổ Nhĩ Kỳ có thể giúp giải quyết một số khoảng trống then chốt.

Để có thể giới hạn nhiệt độ Trái Đất tăng ở mức 1,5 độ C vào năm 2100 so với thời kỳ tiền công nghiệp, Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) ước tính đến năm 2035, toàn cầu phải cắt giảm 60% lượng khí thải nhà kính so với mức năm 2019.

Đối với kịch bản hạn chế mức tăng nhiệt độ Trái Đất dưới 2 độ C, mục tiêu dự phòng của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, thế giới cần giảm 37% lượng khí thải vào năm 2035. Các nhà khoa học cảnh báo rằng nhiệt độ Trái Đất chỉ cần tăng lên một chút trên mức 1,5 độ C cũng sẽ làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan và khả năng xảy ra những biến đổi không thể đảo ngược trên hành tinh, từ việc rạn san hô chết hàng loạt đến lớp băng vĩnh cửu tan chảy. Trái Đất hiện đã nóng lên khoảng 1,4 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp và việc vượt mốc 1,5 độ C nguy cơ sẽ xảy ra trong vài năm tới.

Trong một báo cáo khác công bố cùng ngày, LHQ nhận thấy đã có tiến triển trong việc tăng nguồn tài chính để kiềm chế sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu, nhưng con số này vẫn còn thiếu rất nhiều so với nhu cầu thực tế. Dòng tài chính đầu tư vào công tác khí hậu toàn cầu đạt trung bình 1.900 tỷ USD/năm trong giai đoạn 2023-2024, tăng 32% so với giai đoạn 2021-2022, chủ yếu nhờ đầu tư tư nhân vào công nghệ phát thải thấp (trong đó có năng lượng tái tạo) và chi tiêu của các hộ gia đình cho xe điện.