Bầu cử Israel nóng trước giờ G, hàng chục nghìn cử tri từ nước ngoài trở về bỏ phiếu

Cuộc đua sít sao trước thềm cuộc bầu cử tại Israel vào ngày 27/10 đang khiến một số công dân nước này từ nước ngoài trở về để bỏ phiếu.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh: GPO

Theo truyền thông Mỹ, Israel không cho phép công dân bỏ phiếu từ nước ngoài, ngoại trừ những người đang công tác tại các cơ quan đại diện ngoại giao của nước này. Theo ước tính của một tổ chức hỗ trợ công dân Israel sinh sống ở nước ngoài, có tới 80.000 người Israel đang sống ở nước ngoài dự kiến trở về nước để tham gia cuộc bầu cử ngày 27/10. Theo Quỹ Quốc tế về Hệ thống Bầu cử có trụ sở tại Washington (Mỹ), Israel có khoảng 7,3 triệu cử tri đủ điều kiện bỏ phiếu.

Giáo sư khoa học chính trị Yael Shomer thuộc Đại học Tel Aviv nhận định: “Dù không phải là một nhóm cử tri lớn, nhưng 80.000 người có thể trở về nước tham gia bỏ phiếu này vẫn có khả năng tạo ra khác biệt lớn đối với kết quả cuối cùng của cuộc bầu cử có cách biệt rất sít sao”.

Trong cuộc bầu cử đầu tiên tại Israel kể từ năm 2022, ông Benjamin Netanyahu thuộc đảng Likud (người đã giữ chức thủ tướng trong tổng cộng 18 năm qua ba nhiệm kỳ) đang đối đầu với đối thủ hàng đầu Gadi Eisenkot – cựu Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel và là người đứng đầu đảng Yashar. Cả hai nhiều khả năng đều cần sự ủng hộ của các đối tác tiềm năng để thành lập liên minh cầm quyền.

Các cuộc thăm dò cho thấy cuộc đua trước thềm bầu cử đang diễn ra hết sức sít sao. Những vấn đề như an ninh vốn đã có ảnh hưởng lớn đến quyết định của cử tri Israel nay càng gây tranh cãi gay gắt hơn khi cuộc chiến với Iran đang diễn ra. Việc miễn nghĩa vụ quân sự cho một bộ phận nam giới Do Thái cực đoan chính thống cũng đang gây chia rẽ sâu sắc trong xã hội Israel. Trong khi đó, Thủ tướng Netanyahu vẫn đang đẩy mạnh một kế hoạch gây tranh cãi nhằm trao cho liên minh cầm quyền nhiều quyền kiểm soát hơn đối với hệ thống tư pháp.

Bà Shomer nhận định: “Mọi cuộc bầu cử ở Israel đều diễn ra sôi nổi, nhưng do cuộc bầu cử lần này sẽ có tác động rất lớn đến tương lai đất nước nên quá trình vận động tranh cử đặc biệt quyết liệt. Cuộc bầu cử này thực sự xoay quanh cách chúng ta nhìn nhận tương lai của mình và tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu sẽ rất cao”.

Theo Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử năm 2022 chỉ nhỉnh hơn 70%. Các nhà thăm dò cho rằng tỷ lệ này có thể lên tới 87% trong cuộc bầu cử lần này. Theo Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel, trong số các nhân viên ngành ngoại giao đang công tác tại các đại sứ quán và lãnh sự quán bên ngoài Israel, tỷ lệ đi bỏ phiếu đạt 90%, cao hơn đáng kể so với mức thường thấy là khoảng 70%.

Để hỗ trợ những người Israel sinh sống ở nước ngoài trở về tham gia bỏ phiếu, tổ chức mang tên Fly & Vote (tạm dịch: Bay về và Bỏ phiếu) đã được Liên minh Dân chủ Mỹ – Israel thành lập.

Mặc dù các tổ chức và đảng phái chính trị bị cấm chi trả cho bất kỳ hình thức vận chuyển nào dành cho người dân ở trong hoặc ngoài Israel, nhưng Liên minh Dân chủ Mỹ – Israel đã tìm ra những cách thức khác để tạo điều kiện cho cử tri tham gia bỏ phiếu.

Fly & Vote, được tài trợ bằng các khoản quyên góp tư nhân, đã thuê chuyến bay riêng cho những người Israel sinh sống tại Bồ Đào Nha và mua một số lượng lớn vé trên các chuyến bay khởi hành từ khu vực New York. Những người đi trên các chuyến bay này đều phải tự thanh toán tiền vé.

Bà Ora Peled-Nakash, đồng sáng lập tổ chức trên, cho biết: “Những người Israel không sinh sống tại đất nước vẫn có quyền lợi gắn bó với những gì đang diễn ra ở đây và chúng tôi muốn hỗ trợ họ. Tuy nhiên, chúng tôi không đứng về phía chính trị nào và không chỉ dẫn bất kỳ ai cách bỏ phiếu. Chúng tôi chỉ giúp họ thực hiện quyền bầu cử”.

Ngoài ra, những người muốn trở về Israel cũng có nhiều lựa chọn chuyến bay thương mại.

Trong nhiều thập kỷ, El Al là hãng hàng không Israel duy nhất khai thác các đường bay từ Mỹ đến Israel. Arkia bắt đầu cung cấp các chuyến bay này từ năm ngoái, còn Israir triển khai từ đầu năm nay. Các hãng hàng không Mỹ là United và Delta cũng đã nối lại các chuyến bay đến Israel sau khi đình chỉ hoạt động do cuộc chiến với Iran. Hãng Lufthansa của Đức khai thác các chuyến bay từ châu Âu đến Israel, trong khi British Airways dự kiến nối lại các chuyến bay trong tuần này.

Đáng chú ý, theo bà Peled-Nakash, giá vé vẫn tương đương mức thông thường. Theo khảo sát của CNBC, tính đến ngày 25/10, một số ít chỗ ngồi trên các chuyến bay của El Al khởi hành từ sân bay JFK hoặc Newark vẫn còn, với giá vé dao động từ 1.300 đến 2.500 USD.

Sau nhiều năm bất ổn chính trị với 5 cuộc bầu cử diễn ra trong giai đoạn 2019-2022, kết quả cuộc bầu cử ngày 27/10 có thể định hình đường hướng chính trị, an ninh và kinh tế của Israel trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, cuộc bầu cử cũng cho thấy những chia rẽ chính trị ngày càng sâu sắc trong xã hội nước này.