Tổng thống Ukraine nêu điều kiện để tổ chức bầu cử

Nhà lãnh đạo Ukraine tiết lộ thời điểm phù hợp để quốc gia này có thể tổ chức cuộc bầu cử vốn bị trì hoãn do chiến sự.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: Reuters).

Khoảng 9 triệu người Ukraine đang ở nước ngoài, và đây sẽ là một trong những vấn đề then chốt khi tổ chức các cuộc bầu cử trong tương lai. Một thách thức khác là việc bỏ phiếu của người dân tại các vùng lãnh thổ mà Nga đang kiểm soát, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói với CBS News.

Ông Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine có thể tổ chức bầu cử với điều kiện lệnh ngừng bắn được duy trì trong vài tháng. Theo ông, khoảng thời gian này không chỉ có thể được sử dụng để chuẩn bị cho cuộc bỏ phiếu mà còn để tiếp tục nỗ lực hướng tới chấm dứt xung đột.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo cho rằng việc tổ chức bầu cử trong khi giao tranh vẫn diễn ra là không thể thực hiện. Công tác tổ chức bỏ phiếu bị ảnh hưởng bởi cả những hạn chế về pháp lý lẫn các vấn đề liên quan đến an toàn của cử tri, hoạt động của các điểm bỏ phiếu và bản thân quá trình bầu cử.

Ông Zelensky đặc biệt lưu ý đến những người Ukraine hiện đang ở ngoài đất nước.

Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng trước khi xảy ra cuộc xung đột với Nga, khoảng 500.000 người Ukraine ở nước ngoài đã tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử. Do đó, việc tổ chức bỏ phiếu cho số lượng công dân ở nước ngoài hiện nay, vốn lên tới 9 triệu người, sẽ là một thách thức.

Một vấn đề khác liên quan đến người dân tại các vùng lãnh thổ mà Nga đang kiểm soát. Theo ông, thách thức ở đây là việc Ukraine cần xác định liệu họ có thể tham gia bầu cử hay không và việc bỏ phiếu có thể được tổ chức như thế nào.

Trước đây, ông Zelensky từng phản đối việc tổ chức bầu cử trong khi chiến sự vẫn diễn ra. Ông cho rằng, điều này đặt ra những rủi ro nghiêm trọng đối với Ukraine vì nước này chưa đủ các điều kiện an toàn để tổ chức bỏ phiếu.

Nhiệm kỳ của ông Zelensky lẽ ra đã kết thúc từ năm 2024. Tuy nhiên, Ukraine buộc phải hoãn bầu cử do áp dụng tình trạng thiết quân luật trong thời chiến.

Tổ chức bầu cử tổng thống và quốc hội sớm trong thời kỳ thiết quân luật ở Ukraine về mặt lý thuyết là khả thi, nhưng việc tổ chức bỏ phiếu trong điều kiện như vậy mang theo những rủi ro đối với sự ổn định chính trị. Mối đe dọa lớn nhất là không có bảo đảm an toàn cho cử tri giữa bối cảnh các cuộc tấn công liên tục trên khắp đất nước.

Cuối năm ngoái, ông Zelensky cho biết Ukraine đang xem xét phương án bỏ phiếu trực tuyến trong các cuộc bầu cử.

Hiến pháp Ukraine gia hạn quyền hạn của Quốc hội cho đến khi tình trạng thiết quân luật kết thúc. Tuy nhiên, hiến pháp lại không có các điều khoản tương tự dành cho bầu cử tổng thống hay chính quyền địa phương.

Điều đó có nghĩa là, để tổ chức bầu cử tổng thống, Ukraine sẽ phải dỡ bỏ tình trạng thiết quân luật hoặc sửa đổi luật quản lý tình trạng này. Ngay cả khi các rào cản pháp lý được gỡ bỏ, việc tổ chức cuộc bầu cử trong hoặc ngay sau xung đột cũng đòi hỏi công tác chuẩn bị hết sức phức tạp, giới quan sát nhận định.