Thị trường dự đoán: Mặt trận mới của tin sai lệch bầu cử Mỹ

Các chuyên gia cảnh báo sự phổ biến của các tỷ lệ cược trên thị trường dự đoán, cùng việc những con số này xuất hiện ngày càng nhiều trên truyền thông và mạng xã hội, có thể gây nhầm lẫn về kết quả bầu cử Mỹ, đồng thời tạo điều kiện cho thông tin sai lệch lan truyền.

Bên trong một phòng bỏ phiếu ở thủ đô Washington D.C. Ảnh tư liệu: Kiều Trang – P/v TTXVN tại Washington

Các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ diễn ra trong bối cảnh thị trường dự đoán ngày càng phổ biến, trở thành một thước đo mới gây tranh cãi. Với hàng trăm triệu USD được đặt cược, giới chuyên gia lo ngại những người có động cơ xấu có thể tìm cách thao túng thị trường, trong khi cử tri có nguy cơ quá tin tưởng vào các tỷ lệ cược và đưa ra cáo buộc gian lận vô căn cứ nếu kết quả thực tế khác với dự đoán.

Trước thềm cuộc bỏ phiếu ngày 3/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt các cáo buộc gian lận bầu cử chưa có bằng chứng xác thực vào trọng tâm phong trào chính trị của mình.

Các nền tảng như Polymarket và Kalshi cho phép người dùng mua bán hợp đồng dựa trên hàng nghìn kết quả liên quan đến bầu cử giữa nhiệm kỳ, bất chấp việc các cuộc khảo sát cho thấy đa số người Mỹ phản đối cá cược vào các kỳ bầu cử. Những nền tảng này cũng đã thiết lập quan hệ đối tác với nhiều cơ quan truyền thông lớn.

Trao đổi với hãng tin AFP, bà Davina Hurt, Giám đốc phụ trách đạo đức chính phủ tại Trung tâm Đạo đức Ứng dụng Markkula thuộc Đại học Santa Clara, nhận định các thị trường dự đoán ngày càng ảnh hưởng đến cách người Mỹ nhìn nhận về bầu cử. Bà nhấn mạnh bầu cử không phải là trò chơi và bày tỏ lo ngại rằng kỳ vọng của thị trường tài chính có thể có sức nặng trong nhận thức công chúng hơn cả lá phiếu của cử tri.

Trước những lo ngại này, Kalshi cho rằng thị trường dự đoán cung cấp nguồn dữ liệu độc đáo, bổ sung cho các cuộc thăm dò dư luận. Công ty cũng nhấn mạnh xác suất không bảo đảm kết quả thực tế và những nỗ lực thao túng tỷ lệ cược sẽ bị các bên tham gia khác triệt tiêu.

Bà Elisabeth Diana, Giám đốc truyền thông của Kalshi, nói với AFP rằng nền tảng này nên được xem là công cụ bổ sung cho các cuộc thăm dò truyền thống. Theo bà, giao dịch trên thị trường dự đoán phản ánh những gì người tham gia cho rằng sẽ xảy ra, trong khi các cuộc thăm dò ghi nhận điều người được hỏi mong muốn.

Tuy nhiên, các chuyên gia lo ngại công chúng có thể hiểu sai những dự báo này, nhất là khi Polymarket và Kalshi quảng bá tỷ lệ cược về các cuộc đua bầu cử trên mạng xã hội.

Bà Hurt lưu ý xác suất cao không đồng nghĩa với cam kết về kết quả. Theo bà, việc dự đoán không chính xác không phải bằng chứng cho thấy quy trình bầu cử có vấn đề, nhưng công chúng có thể diễn giải theo hướng đó.

Một trường hợp được ghi nhận sau cuộc bầu cử sơ bộ chọn ứng viên tranh cử chức thị trưởng Los Angeles hồi tháng 6, khi ứng viên đảng Cộng hòa Spencer Pratt thất bại. Một số nhân vật có tầm ảnh hưởng thuộc cánh hữu đã viện dẫn tỷ lệ cược trên thị trường dự đoán, vốn từng cho thấy ông có khả năng cao lọt vào vòng tổng tuyển cử, làm bằng chứng cho cáo buộc gian lận.

Một số bài đăng sai lệch trên nền tảng X còn được gắn nhãn “hợp tác trả phí”, làm dấy lên làn sóng phản đối và buộc Polymarket cùng Kalshi phải có biện pháp xử lý.

Ông Michael Sanchez, người phát ngôn văn phòng đăng ký cử tri Quận Los Angeles, nhận định cuộc bầu cử sơ bộ hồi tháng 6 cho thấy kỳ vọng về kết quả có thể nhanh chóng bị nhầm lẫn với kết quả thực tế.

Trong một bản ghi nhớ gần đây, Kalshi thông báo với các đối tác trả phí rằng họ không được nghi ngờ tính trung thực hoặc độ chính xác của kết quả kiểm phiếu chính thức, phán quyết pháp lý hay các quyết định chính thức liên quan đến bầu cử. Công ty cho biết sẽ chấm dứt quan hệ đối tác với những người đăng tải thông tin không có bằng chứng nhưng cho rằng kết quả bầu cử đã bị làm sai lệch, dàn xếp, thao túng hoặc thực hiện không đúng quy định. Polymarket hiện chưa phản hồi các yêu cầu bình luận.

Trong khi đó, các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Thông tin Công cộng thuộc Đại học Washington lần đầu tiên giám sát cách thị trường dự đoán bị xuyên tạc trên mạng. Bà Rachel Moran, nhà nghiên cứu cấp cao tại trung tâm, nói với AFP rằng yếu tố tài chính khiến việc tạo ra những tin đồn liên quan đến bầu cử trở nên hấp dẫn hơn và vấn đề này đang dần trở thành một phần quan trọng trong công việc nghiên cứu của trung tâm.

Tại bang Maryland, ông Jared DeMarinis, quan chức phụ trách bầu cử, đã đề nghị chính quyền bang xem xét tính hợp pháp của hoạt động cá cược bầu cử thông qua các thị trường dự đoán theo luật địa phương. Ông cũng cấm nhân viên tại các điểm bỏ phiếu đặt cược vào những vấn đề liên quan đến bầu cử.

Ông DeMarinis lo ngại sự chênh lệch về tỷ lệ cược có thể làm giảm tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu và thúc đẩy những tuyên bố sai sự thật, gia tăng sức ép đối với đội ngũ phụ trách bầu cử vốn đã chịu nhiều áp lực từ chính quyền của ông Trump.

Theo ông, các cơ quan quản lý bầu cử đang phải đối mặt với nhiều sức ép, trong khi yếu tố tiền bạc có thể khiến tình hình thêm căng thẳng. Ông nhấn mạnh cần tránh để tính chính danh của kết quả bầu cử bị đặt dấu hỏi.