Iran bày trận tàu ngầm mini dưới đáy biển Hormuz

Iran cho biết họ đã triển khai các tàu ngầm nhỏ đóng vai trò như một “lá chắn vô hình” tại eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột với Mỹ.

Iran kiểm soát eo biển Hormuz sau khi xung đột với Mỹ và Israel nổ ra (Ảnh: Reuters).

Tư lệnh Hải quân Iran, Chuẩn đô đốc Shahram Irani, cho biết các lực lượng của ông đã triển khai các tàu ngầm hạng nhẹ nội địa tại eo biển Hormuz để đối phó với các tàu hải quân của đối phương.

Ông tuyên bố các tàu ngầm hạng nhẹ do Iran sản xuất đang được mở rộng quy mô và bố trí dưới đáy biển tại các vùng nước thuộc eo biển Hormuz, phù hợp với các mối đe dọa hiện hữu, năng lực và nhu cầu tác chiến. Ông cho biết các tàu ngầm này có khả năng nằm phục dưới đáy biển trong thời gian dài tại eo biển Hormuz, đồng thời theo dõi và phá hủy các tàu đối phương.

Theo Tư lệnh Hải quân Iran, các tàu ngầm hạng nhẹ này thường được các sĩ quan và quân nhân hải quân gọi là “những chú cá heo của vịnh Ba Tư”.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, Iran sở hữu ít nhất 16 tàu ngầm hạng nhẹ lớp Ghadir. Mỗi tàu có thủy thủ đoàn chưa đến 10 người và có thể mang theo 2 quả ngư lôi hoặc 2 tên lửa hành trình chống hạm C-704.

Tuy nhiên, theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, những tàu ngầm này khá ồn so với hầu hết các tàu ngầm hiện đại. Thủy thủ đoàn cũng có kinh nghiệm hạn chế và các tàu này thường gặp vấn đề về bảo trì.

Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch tấn công vào ngày 28/2.

Quyết định triển khai các tàu ngầm mini của Iran được đưa ra khi Mỹ mở chiến dịch hộ tống quân sự cho các tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Chiến dịch đang tạm dừng, nhưng có thể nối lại trong những ngày tới.

Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).

Tehran có thể kiểm soát phần lớn Hormuz thông qua việc sử dụng, hoặc đơn giản là đe dọa sử dụng tên lửa và máy bay không người lái giá rẻ. Những tàu ngầm mini này có khả năng sẽ phục vụ mục đích tương tự.

Một thách thức khi triển khai chúng hiệu quả là địa lý: Eo biển Hormuz nơi sâu nhất cũng chỉ khoảng 100m. Vùng Vịnh Ba Tư cũng không sâu hơn đáng kể. Điều này khiến tàu ngầm khó ẩn mình hơn.

Theo Tasnim, tàu ngầm lớp Ghadir được “thiết kế đặc biệt” cho eo biển Hormuz và các vùng nước nông.

Cho đến nay, chưa có tàu ngầm nào của Iran xuất hiện trong thực chiến. Tàu ngầm kích cỡ đầy đủ duy nhất của họ, một tàu ngầm lớp Kilo từ thời Liên Xô, đã bị đánh chìm ngay tại bến cảng neo đậu.

Tàu lớp Ghadir nhỏ hơn nhiều, chỉ có độ choán nước 115 tấn. Ngược lại, tàu lớp Kilo có độ choán nước hơn 2.000 tấn, còn tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Los Angeles của Mỹ có độ choán nước hơn 6.000 tấn.

Tàu ngầm mini thường được sử dụng để phòng thủ bờ biển, vì chúng không có khả năng chịu đựng cho các chuyến hải trình dài và không thể lặn sâu như các tàu lớn hơn. Các tàu của Iran được phát triển trong nước, với thông báo chính thức đầu tiên về việc sản xuất là vào năm 2005.

Mỹ và Israel tuyên bố rằng gần như toàn bộ hải quân Iran đã bị phá hủy nhưng các báo cáo cho thấy những con tàu nhỏ đã tấn công tàu Mỹ đi qua eo biển Hormuz 2 lần trong tuần qua.

Bà Emma Salisbury thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại và Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Hải quân Hoàng gia nhận định: “Bên cạnh yếu tố răn đe chung, rủi ro chính sẽ là việc rải thủy lôi. Nếu Iran muốn tạo ra một màn phô trương lớn, họ sẽ sử dụng chúng kết hợp với các tàu tấn công nhanh và máy bay không người lái để thực hiện một cuộc tấn công bầy đàn lớn vào tàu chiến Mỹ, nhưng điều đó còn tùy thuộc vào việc họ muốn đánh cược mạng sống của thủy thủ đoàn đến mức nào”.