Mỹ lập liên minh khơi thông eo biển Hormuz, Iran cảnh báo cứng rắn

Mỹ tìm cách tập hợp một liên minh quốc tế để khơi thông eo biển Hormuz, trong khi Iran vẫn khẳng định quyền kiểm soát khu vực chiến lược này.

Xuồng cao tốc Iran gần eo biển Hormuz (Ảnh: Tasnim).

Mỹ tính lập liên minh về eo biển Hormuz

Báo Wall Street Journal ngày 30/4 đưa tin, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã tiếp cận các quốc gia khác với đề xuất gia nhập một liên minh quốc tế mới nhằm đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.

Nguồn tin cho biết, Bộ Ngoại giao Mỹ đã gửi thông tin về sáng kiến hàng hải mới tới các đại sứ quán Mỹ và yêu cầu các nhà ngoại giao thuyết phục chính phủ các nước sở tại tham gia.

Theo nguồn tin, liên minh mới do Mỹ dẫn đầu sẽ có nhiệm vụ giúp các bên tham gia chia sẻ thông tin, phối hợp các nỗ lực ngoại giao và đảm bảo tuân thủ các lệnh trừng phạt.

Mặc dù liên minh này dự kiến không mang tính chất quân sự, nhưng Bộ Ngoại giao Mỹ khuyên các đại sứ quán trong một bức điện tín rằng hãy đề xuất với các nước cơ hội trở thành “đối tác ngoại giao và/hoặc quân sự”.

Trước đó, Mỹ từng mời các nước tham gia vào một liên minh quốc tế theo kế hoạch để đảm bảo an toàn vận tải biển tại eo biển Hormuz.

Vào giữa tháng 3, Tổng thống Trump tuyên bố các quốc gia nhận dầu qua eo biển Hormuz phải tự đảm bảo lộ trình cho các tàu thương mại của mình qua đây. Ông Trump đặc biệt kêu gọi Anh, Trung Quốc, Hàn Quốc, Pháp và Nhật Bản hành động. Tuy nhiên, theo các phương tiện truyền thông Mỹ, sáng kiến này đã không thành công. Tổng thống Trump sau đó nhấn mạnh Washington không cần sự giúp đỡ trong vấn đề Iran.

Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).

Tehran cảnh báo cứng rắn

Liên quan tới sáng kiến mới nhất của Mỹ đối với eo biển Hormuz, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã chỉ trích Mỹ về ý tưởng phong tỏa hàng hải Iran, đề cập đến đường biên giới trên bộ và trên biển rộng lớn của nước này.

“Nếu xây hai bức tường, một từ New York đến bờ biển phía Tây và một từ Los Angeles đến bờ biển phía Đông, tổng chiều dài sẽ là 7.755km, vẫn còn ngắn hơn khoảng 1.000km so với tổng chiều dài biên giới của Iran”, ông Ghalibaf bình luận trên mạng xã hội.

“Chúc may mắn khi phong tỏa một quốc gia có đường biên giới như vậy”, ông viết thêm.

Ông Mohammad Mokhber, cố vấn cấp cao của Lãnh tụ Tối cao Iran, cũng cảnh báo lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ sẽ không đẩy Iran “trở lại thời kỳ đồ đá” như Washington từng tuyên bố.

“Khi 20% lượng dầu mỏ của thế giới và hơn 18 nghìn tỷ mét khối khí đốt nằm dưới sự kiểm soát của chúng ta, một lệnh phong tỏa hải quân sẽ không kéo Iran trở lại thời kỳ đồ đá, mà chắc chắn sẽ nhấn chìm đối thủ vào thời kỳ băng hà”, ông Mokhber tuyên bố.

Ông Mokhber nói thêm rằng “năng lực vận chuyển trị giá hàng chục tỷ USD, quyền kiểm soát vịnh Ba Tư thuộc về người Iran”.

Cảnh báo trên được đưa ra sau những lời đe dọa từ Tổng thống Trump rằng Mỹ sẽ đưa Iran “trở về thời kỳ đồ đá” nếu Tehran không đáp ứng yêu cầu mở lại eo biển Hormuz. Lời đe dọa này ngụ ý việc phá hủy cơ sở hạ tầng như lưới điện, cầu, cảng và mạng lưới nhiên liệu nhằm làm tê liệt Iran.

Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 30/4 tuyên bố Mỹ đã phải chịu thất bại nặng nề trong cuộc xung đột, đồng thời kiên quyết bác bỏ cảnh báo từ Tổng thống Trump rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ có thể được thực thi trong nhiều tháng tới.

“Hôm nay, 2 tháng sau đợt triển khai quân sự và hành động gây hấn lớn nhất của đối thủ trong khu vực, và thất bại của Mỹ trong việc thực hiện các kế hoạch của mình, một chương mới đang mở ra cho vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz”, ông Khamenei nói, khẳng định quyền kiểm soát của Tehran đối với hoạt động vận tải hàng hải tại eo biển Hormuz.

Lãnh tụ Tối cao Iran cũng dự đoán một tương lai tươi sáng cho Vùng Vịnh mà không có sự can thiệp của Mỹ, nói rằng đối thủ “không có chỗ đứng ở đó ngoại trừ dưới đáy biển”.

Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran 2 tuần trước, trong khi Tehran vẫn duy trì sự kiểm soát chặt chẽ đối với eo biển Hormuz chiến lược kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột cách đây 2 tháng.