Iran tuyên bố quy chế mới qua eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz trở thành điểm nghẽn đối với triển vọng hòa đàm do Washington duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Tehran thông báo khôi phục kiểm soát huyết mạch chiến lược.

Iran tái áp đặt hạn chế đối với hoạt động lưu thông qua Hormuz (Ảnh: Tasnim).

Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Iran Ibrahim Azizi đã đưa ra một tuyên bố trình bày quan điểm của Iran về tình hình hiện tại eo biển. “Đã đến lúc phải tuân thủ một quy chế hàng hải mới đối với eo biển Hormuz”, ông nói.

Theo hệ thống mới này, chỉ những tàu thương mại có sự cho phép của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) mới được phép lưu thông qua các tuyến đường chỉ định sau khi nộp các khoản phí bắt buộc.

Ông cảnh báo: “Nếu Mỹ cố tình gây ra bất kỳ sự xáo trộn nào đối với các tàu của Iran, tình hình này có thể dễ dàng thay đổi”.

Bộ Chỉ huy Quân sự Khatam al-Anbiya nói thêm rằng cho đến khi Mỹ chấm dứt các hạn chế đối với quyền tự do lưu thông đầy đủ của các tàu Iran, “tình hình tại eo biển Hormuz sẽ vẫn được kiểm soát chặt chẽ và không thay đổi”.

Trước đó, người phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbia của Iran nhấn mạnh eo biển Hormuz đang nằm dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt của các lực lượng vũ trang Iran và sẽ duy trì trạng thái hoạt động như trước đây.

Người phát ngôn này cho biết, Iran đã đồng ý cho phép một số lượng hạn chế tàu dầu và tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz theo phương thức có quản lý, phù hợp với những hiểu biết trước đó đạt được trong các cuộc đàm phán với Mỹ.

Tuy nhiên, Tehran cáo buộc Mỹ liên tiếp vi phạm các cam kết, duy trì lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran. “Hệ quả là, quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz đã được đưa trở lại trạng thái trước đây, và tuyến đường thủy chiến lược này đang nằm dưới sự quản lý và kiểm soát nghiêm ngặt của các lực lượng vũ trang”, người phát ngôn nói.

Ông tuyên bố thêm rằng cho đến khi Mỹ chấm dứt các hạn chế đối với việc di chuyển tự do của các tàu từ Iran tới các điểm đến và từ những nơi khác đến Iran, tình hình tại eo biển Hormuz sẽ vẫn được kiểm soát chặt chẽ và không thay đổi so với trạng thái trước đó.

Tuyên bố được đưa ra chưa đầy một ngày sau khi Tehran thông báo mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường thủy then chốt vốn từng vận chuyển 20% nguồn cung dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu trước khi xung đột Mỹ – Israel với Iran nổ ra.

Vào thời điểm đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói Iran sẽ không bao giờ đóng cửa Hormuz nữa, và tuyên bố Mỹ duy trì lệnh phong tỏa hàng hải cho đến khi đạt được thỏa thuận với Iran, bao gồm cả các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này.

Theo các nguồn tin, Mỹ và Iran dự kiến nối lại đàm phán vào ngày 20/4 tại Pakistan dù 2 bên đều chưa xác nhận. Giới quan sát cho rằng việc Mỹ duy trì phong tỏa và Iran kiểm soát Hormuz trở lại là nhằm củng cố vị thế trước đàm phán.