Đặc nhiệm Anh SAS: Luồn sâu, ra đòn chớp nhoáng

Trong danh sách các lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ hàng đầu thế giới, Đơn vị biệt kích không quân (SAS) của Vương quốc Anh luôn được nhắc đến với sự coi trọng đặc biệt.

Chiến đấu viên thuộc Đặc nhiệm SAS (Ảnh: BQP Anh).

Không chỉ nổi tiếng với những chiến công lẫy lừng, SAS còn được xem là “cha đẻ” của khái niệm tác chiến đặc biệt hiện đại, đặt nền móng cho sự ra đời của hàng loạt đơn vị tinh nhuệ khác trên toàn cầu.

Với khẩu hiệu bất hủ: “Who Dares Wins – Ai dám, người đó thắng”, SAS đã trở thành hình mẫu cho các lực lượng như Delta Force của Mỹ, SASR của Australia hay NZSAS của New Zealand.

Sau hơn 80 năm hình thành và phát triển, SAS vẫn giữ vững vị thế đỉnh cao, liên tục đổi mới và thích nghi với các thách thức an ninh toàn cầu.

Ra đời từ yêu cầu “đánh vào chỗ yếu nhất”

SAS được thành lập vào ngày 1/7/1941, xuất phát từ ý tưởng táo bạo của Trung tá David Stirling. Theo đó, ông đề xuất thành lập một đơn vị nhỏ, có khả năng đột nhập sâu vào hậu phương địch để phá hoại các mục tiêu chiến lược của liên quân Đức – Italia tại Bắc Phi.

Ban đầu, đơn vị này chỉ có 60 người nhằm đánh lừa tình báo Đức về quy mô thực sự.

Báo Telegraph đánh giá, thành tích của SAS trong Thế chiến II là cực kỳ ấn tượng, với việc phá hủy hơn 250 máy bay, 7.000 xe tải và 450 tấn nhiên liệu của phe phát xít. Phương thức tác chiến đặc biệt của SAS – sử dụng các đội nhỏ, di chuyển nhanh, tấn công bất ngờ rồi biến mất – đã trở thành nguyên tắc cốt lõi của tác chiến đặc biệt hiện đại.

Sau khi bị giải tán vào năm 1945, SAS được tái lập vào năm 1947 và hiện thuộc Bộ Chỉ huy Lực lượng Đặc nhiệm Anh (UKSF). Với quy mô khoảng 400-600 thành viên, SAS chuyên trách các nhiệm vụ chống khủng bố, trinh sát luồn sâu, giải cứu con tin và hành động trực tiếp. Truyền thống “một người SAS bằng một tiểu đoàn” từ Thế chiến II vẫn là nền tảng, nhấn mạnh sự linh hoạt, bí mật và khả năng thích ứng vượt trội.

Tuyển chọn khắc nghiệt bậc nhất

Quy trình tuyển chọn ứng viên cho SAS được xem là một trong những quy trình khắc nghiệt nhất thế giới, nhằm tìm kiếm những cá nhân có sức bền thể chất, tinh thần thép và trí tuệ chiến lược. SAS mở cửa cho tất cả quân nhân Lục quân Anh, và trong một số trường hợp đặc biệt, cả binh sĩ Hải quân và Không quân cũng có thể nộp đơn.

Ứng viên phải là quân nhân Anh, cam kết phục vụ 3 năm, không có tiền án và đạt chuẩn y tế nghiêm ngặt. Quy trình tuyển chọn diễn ra 2 lần/năm, kéo dài 5-7 tháng với tỷ lệ đỗ chỉ 10-15%. Giai đoạn đầu tiên là kiểm tra thể lực cực kỳ gắt gao, bao gồm chạy 2,4km dưới 9 phút 36 giây, bơi 200m dưới 9 phút 30 giây, 40 lần hít đất, 50 lần gập bụng và 8 lần kéo xà.

SAS không tìm kiếm “người chạy nhanh nhất” mà là người không bỏ cuộc, có sự bền bỉ, tự kỷ luật và khả năng ra quyết định đúng đắn dưới áp lực cao.

Sau khi vượt qua giai đoạn tuyển chọn, ứng viên bước vào giai đoạn tiếp theo để được “đúc” thành một đặc nhiệm SAS hoàn chỉnh. Khóa huấn luyện bao gồm các kỹ năng nhảy dù, chiến đấu dưới nước, lái xe tốc độ cao, bắn tỉa và cận chiến.

Đặc biệt, giai đoạn huấn luyện trong rừng ở Belize kéo dài 8 tuần, tập trung vào kỹ năng sống sót trong rừng rậm, ngụy trang, theo dõi và phá hoại. Khóa huấn luyện chống khủng bố tại Hereford mô phỏng thực tế các hoạt động giải cứu con tin, sử dụng khí gas và đạn thật. Yêu cầu SERE (sống sót, trốn tránh, kháng cự, thoát hiểm) là cốt lõi, bao gồm cả chống tra tấn và hoạt động sau lưng đối phương.

Các cựu binh kể lại, huấn luyện SAS rất sáng tạo, lấy cảm hứng từ chiến thuật “hit and run” của David Stirling thời Thế chiến II. Thành viên phải thành thạo ngôn ngữ, tình báo và y tế chiến trường, thường xuyên huấn luyện chung với đặc nhiệm Delta Force Mỹ và GIGN Pháp.

Dù tỷ lệ bỏ cuộc cao, những ai hoàn thành sẽ được trao “mũ nồi cát” và huy hiệu cánh dù vàng, trở thành những chiến binh sắt đá, sẵn sàng hoàn thành bất kỳ nhiệm vụ nào.

Các chiến đấu viên Đặc nhiệm SAS huấn luyện đột kích (Ảnh: The Reptile House).

Trang bị vũ khí linh hoạt, tối ưu cho “đánh nhanh – ẩn sâu”

Theo Jane’s Infantry Weapons, các chiến binh SAS được trang bị rất hiện đại và linh hoạt, kết hợp truyền thống của nước Anh với công nghệ cao. Quân phục Crye Precision MultiCam (có khả năng thay đổi độ sáng tối, màu sắc theo môi trường xung quanh và điều kiện ánh sáng) hoặc MTP, mũ nồi màu cát, áo giáp nhẹ với tấm ceramic gia cường là những trang bị cơ bản.

Về vũ khí, SAS sử dụng súng L119A2 (phiên bản HK416 cỡ đạn 5,56mm) với ống giảm thanh, súng ngắn Glock 17 Gen5 (9mm), súng tiểu liên MP5SD, súng bắn tỉa L115A3 (AW50,.338 Lapua) và các loại vũ khí chống tăng như NLAW.

Để đáp ứng yêu cầu tác chiến đa miền, mỗi binh sĩ còn được trang bị “tận răng” với các khí tài hiện đại như kính nhìn đêm PVS-31, thiết bị liên lạc mã hóa Bowman, UAV mini Black Hornet cho trinh sát, công cụ phá nổ và y tế chiến trường.

Các đội SAS thường sử dụng xe địa hình Land Rover Wolf, trực thăng CH-47 Chinook cho nhiệm vụ tác chiến theo nhóm nhỏ, sinh tồn, thoát ly, nhảy dù (HALO) và thuyền cao tốc để đảm bảo khả năng cơ động cao. Với ngân sách không giới hạn, các binh sĩ SAS thường được trang bị các phương tiện chiến đấu tùy chỉnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và đột kích chớp nhoáng.

Từ Iran 1980 tới Iraq – Afghanistan

SAS đã tham gia hàng trăm hoạt động quân sự, từ Thế chiến II đến hiện đại, với nhiều chiến tích xứng đáng được đưa vào “sách giáo khoa” của đặc nhiệm thế giới.

Trong Thế chiến II, Chiến dịch Loyton (1944) chứng kiến 30 chiến binh SAS gây thiệt hại nặng nề cho hậu tuyến phát xít Đức ở Pháp với tổn thất tối thiểu.

Một trong những nhiệm vụ nổi bật nhất của SAS là cuộc đột kích Đại sứ quán Iran ở London năm 1980 (Chiến dịch Nimrod). Hình ảnh chiến binh SAS mặc đồ đen, đeo mặt nạ phòng độc, đu dây qua cửa sổ đã trở thành biểu tượng của lực lượng đặc nhiệm toàn cầu. Chiến dịch thành công giải cứu 24 con tin, tiêu diệt 5 kẻ khủng bố và chỉ có 1 con tin thiệt mạng, đặc biệt khi được phát trực tiếp trên sóng truyền hình toàn cầu.

Trong cuộc chiến Falklands (1982), SAS cũng tham gia tích cực với các hoạt động phá hủy radar Argentina và hỗ trợ đổ bộ. Gần đây nhất, SAS tham gia hoạt động chống lại các chiến binh Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Syria và nhiều hoạt động bí mật khác.

SAS đã chứng minh giá trị “nhỏ nhưng mạnh” và truyền cảm hứng cho đặc nhiệm Delta Force của Mỹ (thành lập năm 1977 dựa trên mô hình SAS) cùng các đơn vị khác ở hơn 10 quốc gia.

SAS đã đóng góp những khái niệm then chốt cho tác chiến đặc biệt hiện đại như: đội nhỏ 4 người, mô hình luyện cận chiến đặc nhiệm đầu tiên trên thế giới, kỹ thuật bắn 2 phát liên tiếp vào mục tiêu và hệ thống tuyển chọn ứng viên hiện đại.

Trong thế giới mà các mối đe dọa ngày càng phức tạp, SAS – với truyền thống, kinh nghiệm và tiêu chuẩn không khoan nhượng – vẫn là thước đo vàng của tác chiến đặc biệt, xứng đáng đứng thứ 2 trong Top 10 lực lượng đặc nhiệm xuất sắc nhất thế giới.