Iran bất ngờ đình chỉ tiếp xúc gián tiếp với Mỹ, ‘Trục Kháng cự’ xem xét mở mặt trận mới

Iran đã đình chỉ các hoạt động trao đổi gián tiếp và chuyển giao văn bản với Mỹ thông qua các bên trung gian để phản đối việc Israel tiếp tục tiến hành các hoạt động quân sự tại Liban.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei phát biểu trong cuộc họp báo tại Tehran. Ảnh: IRNA/TTXVN.

Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 1/6 cho biết thông tin nêu trên được hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đăng tải cùng ngày.

Theo Tasnim, quyết định liên quan được đưa ra nhằm đáp trả điều mà Iran mô tả là các hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn liên tục của Israel tại Liban.

Tehran cho rằng việc duy trì lệnh ngừng bắn tại Liban là một trong những điều kiện nền tảng của các thỏa thuận ngừng bắn rộng lớn hơn trong khu vực.

Tasnim cho biết nhóm đàm phán của Iran sẽ ngừng mọi hoạt động “đàm phán và trao đổi văn bản thông qua các bên trung gian” cho đến khi các yêu cầu của nước này liên quan đến Gaza và Liban được đáp ứng.

Tehran gắn tiến trình đàm phán với Gaza và Liban

Tasnim cho biết các quan chức và nhà đàm phán Iran đã nhấn mạnh sự cần thiết phải chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự của Israel tại Gaza và Liban, đồng thời yêu cầu Israel rút hoàn toàn khỏi các khu vực đang chiếm đóng tại Liban.

Tasnim dẫn quan điểm của phía Iran cho biết: “Chừng nào lập trường của Iran và Mặt trận Kháng chiến về những vấn đề này chưa được giải quyết, sẽ không có bất kỳ cuộc đàm phán nào.”

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Israel mở rộng các hoạt động quân sự tại miền Nam Liban bất chấp lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, có hiệu lực từ tháng 4.

Trước đó cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baqaei, tuyên bố rằng việc duy trì lệnh ngừng bắn tại Liban vẫn là “một điều kiện thiết yếu” đối với bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột.

Ông Baqaei đồng thời cáo buộc Mỹ phải chịu trách nhiệm đối với các hành động của Israel do Washington tiếp tục ủng hộ Tel Aviv.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu tại Tehran. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Sẽ không có thỏa thuận với Mỹ cho đến khi các quyền lợi của Iran được bảo đảm

Vào ngày 31/5, Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán của nước này, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố rằng Tehran sẽ không đồng ý với bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ cho đến khi chắc chắn rằng các quyền lợi của người dân Iran được bảo đảm, đồng thời cho rằng những thành quả quân sự là nền tảng cho bất kỳ kết quả ngoại giao nào sau đó.

Tuyên bố trong một đoạn video được phát trên truyền hình nhà nước, khi phát biểu tại kỳ họp đầu tiên của năm thứ ba Quốc hội Iran khóa XII, ông Ghalibaf nói: “Chúng ta sẽ không phê chuẩn bất kỳ thỏa thuận nào cho đến khi chắc chắn rằng các quyền lợi của người dân Iran đã được bảo đảm”

Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán của Iran còn nhấn mạnh hơn nữa khi bác bỏ giá trị của những cam kết từ phía Mỹ nếu chỉ dừng lại ở lời nói.

Ông Ghalibaf tuyên bố: “Không thể đặt niềm tin vào lời nói và những lời hứa của kẻ thù” và cho biết thêm rằng: “Tiêu chí duy nhất của chúng tôi là đạt được những kết quả cụ thể trước khi thực hiện các cam kết đáp lại”.

Trước đó trong ngày 30/5, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết Washington vẫn có khả năng nối lại các hoạt động quân sự chống Iran nếu cần thiết.

Ông Hegseth cũng cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump sẵn sàng tiếp tục theo đuổi đàm phán nhưng kỳ vọng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải đáp ứng các điều kiện của Mỹ.

“Ông ấy muốn tôi nhắc lại rằng ông ấy rất kiên nhẫn trong việc bảo đảm rằng, khi nước Mỹ tiến hành một nỗ lực mang tính lịch sử như thế này, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải là một thỏa thuận tốt, một thỏa thuận tuyệt vời, và ông ấy kiên nhẫn theo đuổi mục tiêu đó”, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ nói.

Đang xem xét khả năng đóng cửa eo biển Hormuz

Tasnim cũng đưa tin rằng Iran và các nhóm được Tehran ủng hộ trong cái gọi là “Trục Kháng cự” đã quyết định chuẩn bị các biện pháp đáp trả các cuộc tấn công của Israel, đồng thời xem xét việc mở thêm các mặt trận mới.

Theo Tasnim, các biện pháp đang được cân nhắc bao gồm đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và kích hoạt các mặt trận khác, trong đó có eo biển Bab al-Mandab, nhằm gia tăng sức ép đối với Israel và các đồng minh của nước này.

Tuy nhiên, Tasnim không cho biết liệu bất kỳ quyết định cuối cùng nào đã được đưa ra đối với các biện pháp nói trên hay chưa.

Việc đình chỉ các cuộc tiếp xúc thông qua trung gian diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao của nhiều bên trong khu vực, bao gồm Pakistan, đang tiếp tục nhằm khôi phục các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ đồng thời thúc đẩy một thỏa thuận rộng lớn hơn sau lệnh ngừng bắn đạt được vào tháng 4.

Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN

Căng thẳng khu vực đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.

Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz.

Một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11 – 12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.

Sau đó, Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn trong khi vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran qua eo biển Hormuz.

Kể từ đó, Iran và Mỹ tiếp tục trao đổi các đề xuất và phản đề xuất nhằm nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp và chấm dứt chiến tranh.

Các quan chức Mỹ cho biết khuôn khổ được đề xuất có thể bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày cùng một lộ trình cho các cuộc đàm phán tiếp theo.