Diễn biến mới nhất về các cuộc biểu tình ở Iran

Theo thông tin từ một nhóm nhân quyền ở Mỹ, bất ổn tại Iran đã khiến trên 500 người thiệt mạng.

Tình hình ở Iran đã khiến Tổng thống Donald Trump cảnh báo can thiệp để ủng hộ người biểu tình, còn Iran cảnh báo sẽ tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ.

Diễn biến biểu tình

Người dân Iran trong một cuộc biểu tình ở Tehran. Ảnh: Middle East Images

Theo hãng tin Reuters ngày 12/1, nhóm nhân quyền HRANA cho biết họ đã xác minh cái chết của 490 người biểu tình và 48 nhân viên an ninh, cùng với hơn 10.600 người bị bắt trong hai tuần bất ổn. Iran chưa công bố con số thương vong chính thức.

Các cuộc biểu tình tại Iran bùng phát từ cuối năm 2025, ban đầu để phản đối lạm phát tăng cao và đời sống khó khăn. Tuy nhiên, một số phần tử kích động đã đẩy các cuộc biểu tình đi quá giới hạn, làm lệch trọng tâm khỏi những lo ngại kinh tế và chuyển sang các khẩu hiệu chống chế độ.

Theo truyền thông nhà nước Iran, nước này cáo buộc Mỹ và Israel kích động bất ổn và kêu gọi tổ chức một cuộc tuần hành trên toàn quốc vào ngày 12/1 để lên án các hành động của Mỹ và Israel.

Các đoạn video ghi tại thủ đô Tehran trên mạng xã hội cho thấy đám đông lớn diễu hành ban đêm, vỗ tay và hô khẩu hiệu. Một đoạn video khác ghi tại thành phố Mashhad ở Đông Bắc Iran cho thấy khói từ các đám cháy bốc lên trời đêm, những người biểu tình đeo khẩu trang và đường phố ngổn ngang mảnh vỡ. Có thể nghe thấy các tiếng nổ.

Truyền hình nhà nước Iran cũng chiếu hình ảnh hàng chục túi đựng thi thể tại văn phòng pháp y Tehran, nói rằng những người chết là nạn nhân của các sự kiện do những kẻ khủng bố có vũ trang gây ra. Đài này cũng phát hình ảnh người thân tụ tập bên ngoài Trung tâm Pháp y Kahrizak ở Tehran để chờ nhận dạng thi thể.

Theo truyền thông nhà nước, nhà chức trách Iran tuyên bố để quốc tang ba ngày để tưởng niệm những người đã hy sinh trong cuộc kháng cự chống Mỹ và Israel.

Truyền hình nhà nước Iran phát hình ảnh các đám tang tại các thành phố phía Tây như Gachsaran và Yasuj dành cho các nhân viên an ninh thiệt mạng trong biểu tình. Đài này cho biết 30 thành viên lực lượng an ninh sẽ được an táng tại thành phố Isfahan ở miền Trung và sáu người khác bị giết hại sẽ được an táng tại Kermanshah ở phía Tây.

Trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cáo buộc Israel và Mỹ gây bất ổn. Ông nói: “Các gia đình, tôi kêu gọi các bạn đừng để con em mình tham gia cùng những kẻ bạo loạn và khủng bố”. Ông nói thêm rằng chính phủ sẵn sàng lắng nghe người dân và giải quyết các vấn đề kinh tế.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: IRNA/TTXVN

Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran, trong cuộc phỏng vấn trên, Tổng thống Pezeshkian đã phác thảo các mục tiêu của chính phủ trong việc triển khai kế hoạch cải cách lớn đối với hệ thống trợ cấp, nhằm ổn định thị trường, thúc đẩy sản xuất và nâng cao sức mua của người dân, đồng thời cập nhật tiến độ thực hiện kế hoạch này.

Trong diễn biến liên quan, Iran đã triệu tập Đại sứ Anh tới Bộ Ngoại giao ngày 11/1 sau những bình luận mang tính can thiệp của Ngoại trưởng Anh và việc một người biểu tình tháo quốc kỳ Iran khỏi tòa nhà Đại sứ quán Iran tại London và thay bằng một lá cờ được sử dụng trước Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết ông bị sốc trước các thông tin về biểu tình ở Iran và kêu gọi kiềm chế tối đa. Ông nói trên mạng xã hội X rằng các quyền tự do ngôn luận, hội họp và biểu tình ôn hòa phải được tôn trọng và bảo vệ đầy đủ.

Mỹ và Iran cảnh báo lẫn nhau

Biểu tình đã khiến quan hệ Mỹ và Iran thêm căng thẳng. Ngày 11/1, một quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump dự kiến gặp các cố vấn cấp cao vào ngày 13/1 để thảo luận các phương án đối với Iran.

Báo The Wall Street Journal đưa tin các phương án bao gồm tấn công quân sự, sử dụng vũ khí mạng bí mật, mở rộng trừng phạt và hỗ trợ trực tuyến cho các nguồn tin chống chính phủ.

Ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một tối 11/1: “Quân đội đang xem xét vấn đề này và chúng tôi đang xem xét một số lựa chọn rất mạnh mẽ”.

Ông Trump cho biết ông đang liên lạc với các lãnh đạo phe đối lập ở Iran. Ông cũng nói rằng các nhà lãnh đạo Iran đã gọi cho ông vào ngày 10/1 bày tỏ muốn đàm phán và ông có thể sẽ đàm phán.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu tại Tehran. Ảnh: THX/TTXVN

Về phần mình, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cảnh báo Mỹ không nên tính toán sai lầm. Ông Qalibaf cảnh báo: “Chúng ta hãy rõ ràng: trong trường hợp Iran bị tấn công, các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng (ám chỉ Israel) cũng như tất cả các căn cứ và tàu của Mỹ sẽ là mục tiêu hợp pháp của chúng tôi”.

Trong khi đó, tại Israel, nước này đang đặt trong tình trạng cảnh giác cao trước khả năng Mỹ can thiệp vào Iran.

Israel và Iran đã giao tranh trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6/2025. Mỹ đã tham gia trong thời gian ngắn bằng vụ tấn công các cơ sở hạt nhân. Iran đáp trả và phóng tên lửa vào Israel cũng như một căn cứ không quân của Mỹ tại Qatar.

Bất ổn tại Iran diễn ra khi Tổng thống Trump thể hiện sức mạnh của Mỹ trên trường quốc tế, sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và thảo luận về việc mua hoặc dùng vũ lực để giành Greenland.