Iran cảnh báo về ‘những bất ngờ lớn’ khi đàm phán hạt nhân với Mỹ rơi vào bế tắc

Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Iran cảnh báo rằng “những bất ngờ mới đang ở phía trước”, trong bối cảnh Tehran phát tín hiệu sẽ đưa ra các sửa đổi riêng đối với dự thảo thỏa thuận khung sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump siết chặt các điều khoản của văn bản và gửi lại cho Iran xem xét.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh: THX/TTXVN

Theo ba quan chức được tờ New York Times dẫn lời, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa thêm các điều kiện cứng rắn hơn vào khuôn khổ thỏa thuận tiềm năng nhằm chấm dứt cuộc chiến với Tehran, đồng thời chuyển văn bản sửa đổi tới phía Iran để xem xét.

Các mối quan tâm chính của Tổng thống Trump tập trung vào những điều khoản liên quan đến việc giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran, một cơ chế mà ông liên tục chỉ trích khi nhắc đến thỏa thuận hạt nhân năm 2015 được đàm phán dưới thời Tổng thống Barack Obama, cũng như tốc độ phản hồi của Iran đối với các đề xuất của Mỹ được xây dựng thông qua các bên trung gian, trong đó có các quan chức Pakistan.

Một quan chức Nhà Trắng sau đó cho biết Tổng thống Trump “sẽ chỉ ký kết một thỏa thuận có lợi cho nước Mỹ, đáp ứng các lằn ranh đỏ của ông và bảo đảm rằng Iran sẽ không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Vài giờ sau khi có thông tin nêu trên, vào hôm 31/5, hãng thông tấn Tasnim có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đưa tin rằng Iran cũng sẽ đáp trả tương tự bằng cách đưa ra những sửa đổi riêng đối với nội dung của thỏa thuận.

Cuộc đấu qua lại về văn bản thỏa thuận

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay tối 31/5, lời cảnh báo thẳng thừng của quyền Bộ trưởng Quốc phòng Iran đăng tải cùng ngày trên Tasnim được đưa ra trong bối cảnh Tehran cho thấy họ không có ý định chấp nhận các sửa đổi của Washington mà không phản ứng.

Tuyên bố này không nêu chi tiết cụ thể, nhưng việc sử dụng cụm từ “những bất ngờ mới” cho thấy Iran coi quá trình trao đổi này là một công cụ gây sức ép và mặc cả, chứ không đơn thuần là một bước thủ tục trong tiến trình đàm phán.

Diễn biến mới nhất đánh dấu một trở ngại khác trong các cuộc đàm phán vốn diễn ra thất thường và liên tục gián đoạn, khi cả hai bên đều đưa ra những cách diễn giải khác nhau về những nội dung cần phải có trong bất kỳ thỏa thuận nào trước khi văn bản cuối cùng được hoàn tất.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu tại Tehran. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Một thỏa thuận vẫn còn nhiều tranh cãi

Chính quyền của Tổng thống Trump nhiều lần yêu cầu các bảo đảm chặt chẽ hơn liên quan đến vật liệu hạt nhân của Iran, đặc biệt là cách thức xử lý và thời điểm xử lý kho dự trữ uranium đã được làm giàu của nước này, coi đó là điều kiện để tiến tới thỏa thuận.

Iran đã phản đối một số yêu cầu như vậy, trong khi truyền thông nhà nước Iran trước đó mô tả một số lập trường của Mỹ là đi ngược lại các điều khoản đã được thảo luận trước đó.

Vào hôm 31/5, Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán của nước này, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố rằng Tehran sẽ không đồng ý với bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ cho đến khi chắc chắn rằng các quyền lợi của người dân Iran được bảo đảm, đồng thời cho rằng những thành quả quân sự là nền tảng cho bất kỳ kết quả ngoại giao nào sau đó.

Bế tắc liên quan đến các sửa đổi mới xuất hiện đúng vào thời điểm cả hai chính phủ đều khẳng định họ đang tiến gần tới một thỏa thuận khung. Tuy nhiên, hai bên vẫn chưa thể thống nhất được ngôn ngữ mà cả hai cùng chấp nhận, khi mỗi bên hiện đều phát tín hiệu sẵn sàng sửa đổi những nội dung mà bên còn lại đã đồng ý trước đó.

Trong khi Iran tuyên bố sẽ tiếp tục đề xuất thêm các thay đổi và các điều khoản sửa đổi của Washington vẫn đang được Tehran xem xét, triển vọng đạt được thỏa thuận vẫn chưa rõ ràng khi tuần mới bắt đầu.

Các quan chức cho biết quá trình trao đổi phản hồi giữa hai bên có thể kéo dài thêm vài ngày nữa, khiến khuôn khổ thỏa thuận tiếp tục rơi vào tình trạng lấp lửng trong khi cả hai chính phủ vẫn bảo vệ lập trường của mình đối với các điều khoản cốt lõi.