Trung Quốc kêu gọi Iran bảo đảm an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz

Trung Quốc kêu gọi bảo đảm an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz, thúc đẩy vai trò trung gian giữa lúc xung đột Mỹ – Iran bước vào giai đoạn nhạy cảm.

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP), trong cuộc điện đàm với người đồng cấp phía Iran Abbas Araghchi ngày 15/4, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị kêu gọi Iran bảo đảm tự do và an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz khi xung đột khu vực đang bước vào giai đoạn được mô tả là “bản lề giữa chiến tranh và hòa bình”.

Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Vương Nghị nhận định tình hình hiện tại đã bước vào một giai đoạn chuyển tiếp mang tính quyết định giữa xung đột và hòa bình, đồng thời cho rằng cơ hội thúc đẩy hòa bình đang dần mở ra. Trong bối cảnh đó, ông nhấn mạnh cần vừa bảo đảm chủ quyền và lợi ích của Iran với tư cách quốc gia ven biển, vừa duy trì an toàn cho tuyến hàng hải quốc tế có ý nghĩa sống còn đối với thương mại năng lượng toàn cầu.

Eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên thế giới, đã rơi vào trạng thái gián đoạn nghiêm trọng sau khi Iran phản ứng với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bằng cách hạn chế lưu thông qua khu vực này. Diễn biến này càng trầm trọng hơn khi Mỹ triển khai phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng và đẩy giá dầu lên cao.

Trong cuộc điện đàm, ông Abbas Araghchi bày tỏ kỳ vọng Trung Quốc sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong việc thúc đẩy hòa bình và chấm dứt xung đột. Tehran đồng thời cho biết sẵn sàng tiếp tục theo đuổi giải pháp thông qua đàm phán, với cách tiếp cận mang tính thực dụng và phù hợp với thực tế.

Động thái ngoại giao mới nhất của Bắc Kinh diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực trung gian quốc tế đang được tăng tốc. Trước đó, một vòng đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad đã không đạt được thỏa thuận, chủ yếu do bất đồng về chương trình hạt nhân của Tehran và quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Tuy nhiên, các bên trung gian, trong đó có Pakistan, đang thúc đẩy tổ chức vòng đàm phán tiếp theo ngay trong tuần này.

Song song với đó, Trung Quốc cũng gia tăng tiếp xúc ngoại giao với các bên liên quan. Ông Vương Nghị đã trao đổi với phía Pakistan nhằm tiếp tục duy trì lệnh ngừng bắn hiện tại, trong khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc công khai chỉ trích việc phong tỏa của Mỹ là hành động tiềm ẩn rủi ro cao và thiếu trách nhiệm, đồng thời cảnh báo nguy cơ làm leo thang căng thẳng.

Lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran dự kiến hết hạn vào ngày 22/4. Hai bên được cho là đang xem xét khả năng gia hạn, dù Nhà Trắng phủ nhận việc đã chính thức đề xuất điều này, đồng thời khẳng định vẫn đang tích cực tham gia đàm phán.

Trong một diễn biến đáng chú ý, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa qua tuyên bố trên mạng xã hội rằng ông đang “mở lại vĩnh viễn” eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định Trung Quốc “rất hài lòng” với động thái này. Ông cũng đề cập đến khả năng đạt được thỏa thuận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm cấp nhà nước dự kiến diễn ra trong vài tuần tới.

Trước đó, ông Tập Cận Bình đã tiếp đón Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan tại Bắc Kinh, tái khẳng định lập trường thúc đẩy đối thoại hòa bình và cam kết đóng vai trò xây dựng tại khu vực Vịnh Ba Tư và Trung Đông.

Trong bối cảnh biến động toàn cầu kéo dài, Trung Quốc tiếp tục định vị mình như một trung gian ổn định, đồng thời tận dụng các chuyến thăm cấp cao để củng cố quan hệ với nhiều đối tác quốc tế.