Trưởng đoàn đàm phán Iran ‘chốt’ điều kiện và tiêu chí duy nhất đạt thỏa thuận với Mỹ

Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán của nước này, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố sẽ không có thỏa thuận với Mỹ cho đến khi các quyền lợi của Iran được bảo đảm.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu tại Tehran. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 31/5 cho biết cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán của nước này, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố rằng Tehran sẽ không đồng ý với bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ cho đến khi chắc chắn rằng các quyền lợi của người dân Iran được bảo đảm, đồng thời cho rằng những thành quả quân sự là nền tảng cho bất kỳ kết quả ngoại giao nào sau đó.

Tuyên bố trong một đoạn video được phát trên truyền hình nhà nước, khi phát biểu tại kỳ họp đầu tiên của năm thứ ba Quốc hội Iran khóa XII, ông Ghalibaf nói: “Chúng ta sẽ không phê chuẩn bất kỳ thỏa thuận nào cho đến khi chắc chắn rằng các quyền lợi của người dân Iran đã được bảo đảm”

Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán của Iran còn nhấn mạnh hơn nữa khi bác bỏ giá trị của những cam kết từ phía Mỹ nếu chỉ dừng lại ở lời nói.

Ông Ghalibaf tuyên bố: “Không thể đặt niềm tin vào lời nói và những lời hứa của kẻ thù” và cho biết thêm rằng: “Tiêu chí duy nhất của chúng tôi là đạt được những kết quả cụ thể trước khi thực hiện các cam kết đáp lại”.

Tên lửa là đòn bẩy, ngoại giao là công cụ chuyển hóa thành quả

Bài phát biểu của ông Ghalibaf được đưa ra trong phiên họp Quốc hội trực tuyến với sự tham gia của 187 nghị sĩ trực tuyến và 14 nghị sĩ tham dự trực tiếp, đã liên hệ trực tiếp giữa các hoạt động quân sự của Iran với lập trường đàm phán của nước này.

Ông Ghalibaf mô tả vai trò của ngoại giao không phải là một tiến trình độc lập, mà là cơ chế để chuyển hóa những thành quả đạt được trên chiến trường thành các kết quả chính trị và pháp lý có tính ràng buộc.

Theo hãng tin Tasnim, ông Ghalibaf nói: “Những gì đạt được trên chiến trường bằng các tên lửa của chúng ta là nhờ sự ủng hộ của nhân dân, và nhiệm vụ của ngoại giao là chuyển hóa những chiến thắng đó thành các thành tựu chính trị và pháp lý”.

Những phát biểu nêu trên củng cố lập trường mà ông Ghalibaf đã công khai trong những ngày gần đây, khi viết trên nền tảng mạng xã hội X rằng Iran giành được các nhượng bộ “không phải thông qua đối thoại mà bằng tên lửa”.

Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN

“Chúng ta đang đẩy lùi kẻ thù”

Ông Ghalibaf trực tiếp gửi thông điệp tới người dân Iran, cho rằng đất nước đang ở một thời khắc lịch sử mang tính bước ngoặt.

“Chúng ta đang đẩy lùi kẻ thù trong một cuộc chiến tranh lịch sử vĩ đại”, ông Ghalibaf nói, đồng thời nhấn mạnh rằng yếu tố quan trọng nhất để giành chiến thắng vẫn là sự đoàn kết và thống nhất dân tộc.

Ông Ghalibaf cảnh báo rằng Mỹ và Israel đã bước sang một giai đoạn xung đột mới, chuyển từ các hoạt động quân sự sang gây sức ép kinh tế và thao túng truyền thông nhằm bù đắp cho những thất bại trên chiến trường và gây chia rẽ xã hội Iran.

Ông Ghalibaf bày tỏ sự tin tưởng chắc chắn rằng Iran sẽ giành thắng lợi khi nói rằng: “Tôi tin chắc rằng chúng ta sẽ bước ra khỏi cuộc chiến vĩ đại này với chiến thắng”.

Những thay đổi mới nhất của Tổng thống Trump về các điều khoản trong thỏa thuận với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi cho Iran một phiên bản sửa đổi của khuôn khổ hòa bình được đề xuất với các điều khoản cứng rắn hơn, khởi động lại một vòng trao đổi qua lại mà các quan chức Mỹ cho rằng có thể kéo dài một tuần.

Các sửa đổi này, được tờ New York Times (NYT) và Axios đưa tin hôm 30/7, được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump Trump chủ trì một cuộc họp kéo dài hai giờ tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng, kết thúc mà không có bất kỳ thông báo công khai nào.

Một quan chức Nhà Trắng sau đó cho biết Tổng thống Trump “sẽ chỉ ký kết một thỏa thuận có lợi cho nước Mỹ, đáp ứng các lằn ranh đỏ của ông và bảo đảm rằng Iran sẽ không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Theo NYT, ba quan chức am hiểu vấn đề cho biết Tổng thống Trump đã sửa đổi một số nội dung trong dự thảo thỏa thuận và gửi văn bản đã chỉnh sửa trở lại Tehran, mặc dù những thay đổi cụ thể chưa được công bố.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh: THX/TTXVN

Các mối quan tâm chính của Tổng thống Trump tập trung vào những điều khoản liên quan đến việc giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran, một cơ chế mà ông liên tục chỉ trích khi nhắc đến thỏa thuận hạt nhân năm 2015 được đàm phán dưới thời Tổng thống Barack Obama, cũng như tốc độ phản hồi của Iran đối với các đề xuất của Mỹ được xây dựng thông qua các bên trung gian, trong đó có các quan chức Pakistan.

Axios, dẫn lời một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ và một nguồn tin khác được thông báo về các cuộc thảo luận, cho biết các yêu cầu cụ thể của Tổng thống Trump tập trung vào những điều khoản điều chỉnh chương trình hạt nhân của Iran.

Theo báo cáo, trong phiên bản hiện tại, bản ghi nhớ thỏa thuận có điều khoản Iran cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân nhưng không bao gồm những nhượng bộ cụ thể nào khác ngoài cam kết đó. Tổng thống Trump muốn có các quy định chi tiết và rõ ràng hơn.

“Mọi thứ cần cụ thể hơn về cách Mỹ tiếp nhận số vật liệu đó và thời điểm thực hiện”, một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ nói với Axios, đề cập đến kho dự trữ uranium đã được làm giàu của Iran.

Một nguồn tin khác của Axios cho biết Tổng thống Trump cũng muốn thay đổi cách diễn đạt liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz.

Các quan chức cho biết đề xuất cứng rắn hơn của Tổng thống Trump cũng nhằm gây sức ép để Iran chấp nhận khuôn khổ đã được trình lên Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei phê duyệt, thay vì để các cuộc đàm phán tiếp tục kéo dài. Việc tiếp cận Lãnh tụ Tối cao Iran Khamenei được cho là gặp nhiều khó khăn, và bất kỳ sửa đổi bổ sung nào đối với văn bản cũng có nguy cơ kéo dài thêm một tiến trình vốn đã mất nhiều tuần.

Bên trong cơ sở hạt nhân Natanz của Iran. Ảnh tư liệu: IRNA/TTXVN

Căng thẳng khu vực đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.

Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz.

Một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11 – 12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.

Sau đó, Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn trong khi vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran qua eo biển Hormuz.

Kể từ đó, Iran và Mỹ tiếp tục trao đổi các đề xuất và phản đề xuất nhằm nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp và chấm dứt chiến tranh.

Các quan chức Mỹ cho biết khuôn khổ được đề xuất có thể bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày cùng một lộ trình cho các cuộc đàm phán tiếp theo.