Những điểm mới trong quy định bảo vệ bí mật thương mại của Trung Quốc

Trung Quốc bắt đầu siết chặt bảo vệ tài sản số khi dữ liệu và thuật toán AI được xem là “vũ khí cạnh tranh” mới của doanh nghiệp trong kỷ nguyên kinh tế số.

Quang cảnh cảng hàng hóa tại tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Các quy định mới của Trung Quốc về bảo vệ bí mật thương mại chính thức có hiệu lực từ ngày 1/6, trong đó lần đầu tiên đưa dữ liệu, thuật toán cùng nhiều tài sản số quan trọng vào phạm vi được bảo hộ pháp lý, trong bối cảnh nền kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng.

Theo thông báo của Cục Quản lý Giám sát Thị trường Nhà nước Trung Quốc (SAMR), bộ quy định mới mang tên “Các điều khoản về bảo vệ bí mật thương mại” được xây dựng nhằm lấp khoảng trống pháp lý liên quan tới bảo vệ bí mật thương mại trong thời đại số.

Quy định mới cũng bổ sung các biện pháp bảo mật kỹ thuật dành cho những mô hình làm việc mới như làm việc từ xa và hợp tác xuyên biên giới, đồng thời xác định rõ các hành vi vi phạm bí mật thương mại trong môi trường số, bao gồm xâm nhập điện tử và thu thập dữ liệu trái phép từ xa.

SAMR cho biết cùng với sự phát triển mạnh của nền kinh tế số, các tài sản số như dữ liệu, thuật toán, chương trình máy tính và mã nguồn đã trở thành những bí mật thương mại cốt lõi của doanh nghiệp. Tuy nhiên, các hành vi xâm phạm liên quan đến công nghệ cũng ngày càng phổ biến và tinh vi hơn.

Giới quan sát nhận định động thái này diễn ra trong bối cảnh dữ liệu và thuật toán, đặc biệt là dữ liệu huấn luyện AI, thuật toán đề xuất nội dung hay mô hình kiểm soát rủi ro đang trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của các doanh nghiệp công nghệ.

Ông Pan Helin, thành viên Ủy ban chuyên gia về Kinh tế Thông tin và Truyền thông thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, cho rằng việc đưa thuật toán vào diện bảo vệ bí mật thương mại là bước đi cần thiết nhưng cũng đối mặt nhiều thách thức.

Trao đổi với Global Times, ông Pan nhận định phần lớn các thuật toán hiện nay, đặc biệt trong lĩnh vực AI, hoạt động như “hộp đen”, khiến việc xác định chi tiết kỹ thuật và phạm vi bảo hộ trở nên khó khăn. Theo ông, đối tượng nhiều khả năng được bảo vệ rõ ràng hơn sẽ là các đoạn mã nền tảng cấu thành thuật toán, vốn thuộc phạm vi sở hữu trí tuệ.

Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng quy định mới sẽ tạo điều kiện để các công ty phát triển mô hình ngôn ngữ lớn của Trung Quốc đẩy mạnh đổi mới công nghệ và phát triển thuật toán gốc, thay vì phụ thuộc vào việc sao chép hoặc chắt lọc tri thức từ các mô hình khác.

Theo hãng thông tấn Tân Hoa xã, bí mật thương mại ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì an ninh chuỗi cung ứng, chuỗi công nghiệp cũng như thúc đẩy các lực lượng sản xuất chất lượng mới của Trung Quốc. Đây đồng thời đã trở thành vấn đề nổi bật trong các hoạt động kinh tế và thương mại quốc tế.

Ngoài ra, quy định mới còn bổ sung các điều khoản liên quan đến hành vi xúi giục, hỗ trợ hoặc tiếp tay cho vi phạm bí mật thương mại, qua đó mở rộng trách nhiệm pháp lý đối với bên thứ ba và tăng cường khả năng truy cứu trách nhiệm trên toàn bộ chuỗi vi phạm thị trường.

Phù hợp với Luật Chống cạnh tranh không lành mạnh của Trung Quốc, bộ quy định cũng bổ sung hiệu lực ngoài lãnh thổ, cho phép cơ quan quản lý nước này truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm ở nước ngoài nếu gây ảnh hưởng tới trật tự thị trường trong nước.