Trung Quốc: Giá xuất khẩu tăng mạnh nhất 3 năm do cú sốc dầu mỏ

Giá xuất khẩu của Trung Quốc ghi nhận tốc độ tăng mạnh nhất trong 3 năm qua, khi nước này đang chịu tác động từ cú sốc dầu mỏ toàn cầu cùng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Quang cảnh cảng hàng hóa tại tỉnh Hải Nam, Trung Quốc. Ảnh minh họa: THX/TTXVN.

Theo dữ liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 29/5, chỉ số giá xuất khẩu tổng thể của nước này trong tháng 4/2026 đã tăng 5% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức tăng lớn nhất kể từ tháng 4/2023, chính thức đảo ngược xu hướng suy giảm kéo dài suốt nhiều năm qua.

Số liệu trên minh chứng rõ nét cho hiệu ứng lan tỏa từ cuộc xung đột tại Iran đối với quốc gia xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới. Khi giá dầu mỏ leo thang đẩy chi phí của mọi loại vật liệu từ nhựa đến sợi hóa học lên cao, một số nhà máy Trung Quốc đã buộc phải tăng giá bán đối với các mặt hàng tiêu dùng, từ đồ bơi cho đến băng gạc y tế.

Đối với từng nhóm ngành, dữ liệu hải quan cho thấy xuất khẩu nhiên liệu khoáng (bao gồm dầu mỏ) nằm trong nhóm ghi nhận mức tăng giá mạnh nhất, vọt lên 22% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm trước. Tương tự, giá phân bón – mặt hàng phụ thuộc nhiều vào khí tự nhiên – cũng tăng 17%.

Bên cạnh tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông, cơn sốt xây dựng hạ tầng AI trên toàn cầu cũng gây ra tình trạng thiếu hụt chip và đẩy giá lên cao. Hệ quả là, giá xuất khẩu thiết bị điện tử và máy móc điện của Trung Quốc đã tăng hơn 20%. Cũng do “cơn sốt” AI, giá các kim loại màu như đồng đã chạm mức cao kỷ lục trong những tuần gần đây, kéo theo giá xuất khẩu các sản phẩm từ đồng tăng cùng.

Mặc dù vậy, đà tăng giá này không đồng đều và hiện chỉ tập trung ở một số ít mặt hàng xuất khẩu. Phần lớn các sản phẩm khác, bao gồm cao su, sản phẩm nhựa, dệt may vẫn ghi nhận giá xuất khẩu sụt giảm.

Sự đối lập này phản ánh mức độ cạnh tranh khốc liệt đang diễn ra trong các lĩnh vực truyền thống. Giới chuyên gia lo ngại tình trạng này đe dọa bóp nghẹt biên lợi nhuận của các nhà máy sản xuất hạ nguồn, từ đó có nguy cơ kéo tụt tiền lương và tiếp tục kìm hãm chi tiêu tiêu dùng trong nước.

Trong ba năm qua, Trung Quốc luôn đóng vai trò là nguồn cung cấp hàng hóa giá rẻ quan trọng giúp kìm hãm đà lạm phát toàn cầu. Tình trạng này bắt nguồn từ nhu cầu nội địa yếu và cuộc đua giảm giá do mức độ cạnh tranh gay gắt giữa các nhà máy. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo sự đảo chiều xu hướng trên đồng nghĩa áp lực lạm phát đối với người tiêu dùng tại các nền kinh tế phát triển có thể gia tăng trong thời gian tới.