Iran khởi kiện đòi Hàn Quốc trả nợ tiền mua dầu thô

Cao Văn Ứng12:47 30/07/2023

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, ngày 29/7, Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã chính thức kiến nghị Quốc hội nước này thông qua một dự luật khiếu kiện Hàn Quốc lên tòa trọng tài quốc tế liên quan việc Seoul không thanh toán tiền khi mua dầu thô của Tehran.

Một kho chứa dầu của Iran. Ảnh: IRNA/TTXVN

Trong bức thư gửi Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf ngày 22/7 vừa qua, Tổng thống Raisi đã đề cập đến một dự luật mang tên “Giải quyết tranh chấp giữa Ngân hàng Trung ương Iran (CBI) và Chính phủ Hàn Quốc qua vai trò Trọng tài”.

Dự luật này được Nội các Iran thông qua hôm 5/7 và là bước khởi đầu cho tiến trình pháp lý nhằm đòi lại các tài sản lớn của CBI đã bị phong tỏa tại các ngân hàng của Hàn Quốc và buộc đất nước Đông Bắc Á này phải bồi thường vì chậm thanh toán các khoản nợ đó.

Theo ước tính, hai ngân hàng của Hàn Quốc đang phong tỏa số tiền lên đến 7 tỷ USD của Iran do các lệnh cấm vận của Mỹ. Hiện Tehran không thể tiếp cận và sử dụng các khoản tiền này do phía Seoul lo ngại bị Mỹ trừng phạt.

Video đang HOT

Trước năm 2018, Hàn Quốc là một trong những khách hàng nhập nhiều dầu thô nhất của Iran. Tuy nhiên, sau khi Mỹ đơn phương rút khỏi Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA, ký năm 2015), Seoul không tiếp tục nhập khẩu nguồn nhiên liệu này của Iran, đồng thời dừng luôn việc thanh toán cho Tehran theo các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Chủ động cùng vượt qua khó khăn

Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã kết thúc tốt đẹp chuyến thăm 3 quốc gia Mỹ Latinh với một loạt thỏa thuận hợp tác quan trọng được ký kết bao trùm nhiều lĩnh vực, đặc biệt là chính trị, kinh tế, thương mại, năng lượng, khoa học - công nghệ và y tế.

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro (phải) trong cuộc gặp Tổng thống Iran Seyed Ebrahim Raisi đang ở thăm Caracas, ngày 12/6/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Kết quả chuyến công du của Tổng thống Raisi phản ánh các kế hoạch chủ động và linh hoạt trong chính sách đối ngoại của Iran nhằm vượt qua các biện pháp trừng phạt cũng như mở rộng và tăng cường các mối quan hệ chiến lược.

Chuyến thăm các nước Mỹ Latinh, với Venezuela là chặng dừng chân đầu tiên, tiếp đến là Nicaragua và Cuba, là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Raisi kể từ khi nhậm chức tổng thống Iran vào tháng 8/2021. Trước đó, ông Raisi chỉ tập trung vào các chuyến thăm trong khu vực để thúc đẩy quan hệ với các quốc gia láng giềng. Như lời khẳng định của ông Raisi trước khi lên đường thăm Mỹ Latinh, chuyến công du tới Venezuela, Nicaragua và Cuba từ ngày 12 - 16/6 đánh dấu bước ngoặt hết sức quan trọng trong mối quan hệ giữa Tehran với Caracas, Managua và La Habana.

Iran và 3 quốc gia vốn cũng đang hứng chịu các biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây này không chỉ có chung quan điểm về các vấn đề then chốt toàn cầu mà còn có cùng mục tiêu. Chuyến thăm có ý nghĩa rất quan trọng bởi việc tối đa hóa các cơ hội hợp tác giữa Iran và 3 quốc gia Mỹ Latinh có thể giúp thúc đẩy hơn nữa "mối quan hệ chiến lược" giữa Tehran với Caracas, Managua và La Habana.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Venezuela, hai nước đã ký kết 25 thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, khoa học - công nghệ, viễn thông, nông nghiệp, công nghiệp, hàng hải, quốc phòng, văn hóa, khai khoáng, giáo dục, y tế, hóa dầu..., với mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở cả hai quốc gia. Iran và Venezuela đã nhất trí tăng cường hợp tác chiến lược trong nhiều lĩnh vực, đồng thời bày tỏ mong muốn nâng kim ngạch thương mại song phương từ 3 tỷ USD hiện nay lên 20 tỷ USD trong thời gian tới. Hai bên cũng cam kết thúc đẩy các dự án chung trong lĩnh vực dầu mỏ.

Trước đó, nhân chuyến thăm chính thức của Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro tới Tehran vào tháng 5/2022, hai nước cũng đã ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, khoa học, dầu mỏ, quốc phòng, văn hóa, kinh tế, thực phẩm cùng các lĩnh vực khác. Trong khi đó, với Nicaragua, hai nước đã ký 3 biên bản ghi nhớ về việc thành lập ủy ban hỗn hợp liên chính phủ về hợp tác kinh tế, thương mại và trao đổi khoa học - kỹ thuật; hợp tác trong lĩnh vực tư pháp; cũng như cung ứng dược phẩm và trang thiết bị y tế. Nicaragua và Iran cũng cam kết đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế và thương mại.

Trong chặng dừng chân cuối cùng của ông Raisi tại Mỹ Latinh, Iran và Cuba đã ký kết 6 hiệp định hợp tác, trong đó nổi bật là hiệp định đối tác toàn diện giữa hai chính phủ, hiệp định về tham vấn chính trị giữa các bộ Ngoại giao hai nước và thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực viễn thông, công nghệ thông tin, thông tin di động và dịch vụ. Hai nước cũng ký kết 2 bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực hải quan và tư pháp. Lãnh đạo hai nước đều bày tỏ mong muốn tăng cường quan hệ song phương trên các lĩnh vực, nhất là kinh tế, đầu tư, công nghệ sinh học, khai khoáng và sản xuất điện.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez (phải, trước) và Ngoại trưởng Iran Hossein Amir-Abdollahian (trái) ký các hiệp định hợp tác song phương trước sự chứng kiến của Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel (phải, sau) và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi (thứ 2, trái) tại thủ đô La Habana, Cuba, ngày 15/6/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Chuyến công du của nhà lãnh đạo Iran diễn ra trong bối cảnh Trung Đông đang chứng kiến một "bầu không khí tươi mới" khi các quốc gia Hồi giáo trong khu vực đang xích lại gần nhau hơn nhằm tạo dựng một môi trường hòa bình và phát triển, vì lợi ích của các bên, giữa lúc ảnh hưởng của Mỹ đang dần suy yếu, Nga và Trung Quốc không ngừng gia tăng hiện diện tại khu vực này. Đặc biệt, với vai trò hòa giải của Trung Quốc, Iran và Saudi Arabia - vốn là hai "kình địch" tại Trung Đông - đã chính thức khôi phục quan hệ ngoại giao và trao đổi đại sứ sau 7 năm cắt đứt quan hệ. Giữa lúc Iran cần phát triển kinh tế, còn Saudi Arabia cần ổn định an ninh để thu hút đầu tư, thúc đẩy kế hoạch "Tầm nhìn 2030", việc hai nước nối lại quan hệ không chỉ mang lại lợi ích cho cả hai bên, mà còn giúp giải quyết một số vấn đề gai góc trong khu vực, nhất là cuộc khủng hoảng chính trị và an ninh ở Yemen. Iran cũng được cho đang tích cực thúc đẩy tiến trình đàm phán để nâng cấp quan hệ ngoại giao với Ai Cập, một quốc gia có ảnh hưởng và vị thế lớn trong khu vực.

Tuy nhiên, hậu quả đại dịch COVID-19 và cuộc xung đột Nga - Ukraine đã và đang tác động tiêu cực đến các thị trường hàng hóa và các nền kinh tế trên thế giới, trong đó có Iran. Đặc biệt, trước sức ép từ các biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây, nền kinh tế Iran, vốn là một trong những nền kinh tế tiên tiến nhất ở Trung Đông trước năm 1979, đã suy yếu đáng kể do nguồn thu từ dầu mỏ sụt giảm nghiêm trọng. Iran có nguồn tài nguyên dồi dào, với trữ lượng khí đốt tự nhiên lớn thứ hai và trữ lượng dầu thô lớn thứ tư thế giới.

Các lệnh trừng phạt của Mỹ và phương Tây, nhất là các lệnh cấm vận được áp đặt sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015, có tên gọi chính thức là Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), đã làm cho ngành dầu mỏ của Tehran điêu đứng. Trong 5 năm qua, tăng trưởng kinh tế của Iran đã chậm lại đáng kể, trung bình chỉ đạt 1,2%/ năm, trong khi lạm phát trong giai đoạn từ năm 2019 tới nay luôn ở mức trên 40%. Theo thống kê chính thức, Tổng sản phẩm quốc nội của Iran năm 2022 chỉ đạt 490 tỷ USD. Điều này đã thôi thúc Iran tìm kiếm giải pháp để thoát khỏi những khó khăn, bế tắc của một "nền kinh tế thời chiến".

Trong chính sách "Hướng Đông" của mình, Iran chú trọng phát triển quan hệ chiến lược với Nga và Trung Quốc để đảm bảo các lợi ích chính trị và kinh tế, đồng thời chủ động tăng cường quan hệ với các quốc gia khối Arab cũng như các nước ở Đông Nam Á và châu Phi. Mỹ Latinh cũng là trụ cột quan trọng trong chính sách đối ngoại của Tehran. Cả Iran, Cuba, Venezuela và Nicaragua đều là những nền kinh tế đang chịu ảnh hưởng nặng nề do các lệnh trừng phạt của Mỹ và phương Tây. Do đó, việc Iran chủ động tăng cường quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực, nhất là kinh tế, thương mại, năng lượng, hóa dầu, khoa học - công nghệ, viễn thông, y tế... với các quốc gia này sẽ mang lại cho tất cả các bên nhiều cơ hội phát triển kinh tế và thoát khỏi thế cô lập về chính trị. Tổng thống Iran Raisi đã tuyên bố củng cố nền kinh tế là cách thức hiệu quả nhất để vượt qua các biện pháp trừng phạt. Đó cũng là mục tiêu chung của Venezuela, Nicaragua và Cuba.

Mặc dù cuộc đàm phán hạt nhân giữa Iran và các bên liên quan đã đạt được những tiến triển nhất định, nhưng việc ký kết một thỏa thuận nhằm hồi sinh JCPOA chưa thể diễn ra do các bên vẫn chưa chịu nhượng bộ hay thỏa hiệp, đặc biệt khi Mỹ đang theo đuổi các mục tiêu ưu tiên khác và dần chuyển trọng tâm ra khỏi Trung Đông. Nhưng một khi JCPOA được khôi phục và các biện pháp trừng phạt quốc tế chống lại Iran được dỡ bỏ hoặc nới lỏng, Iran sẽ được hội nhập trở lại nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt Tehran có thể tiếp cận khối tài sản khổng lồ trị giá hơn 100 tỷ USD hiện đang bị đóng băng ở nước ngoài. Trong viễn cảnh tích cực đó, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Iran, quốc gia có tiềm năng rất lớn về dầu mỏ, khí đốt, hóa dầu, thép, phân bón..., với các đối tác quốc tế sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ.

Iran kêu gọi IAEA ngừng điều tra các địa điểm hạt nhân chưa được công bố Tổng thống Iran Ebrahim Raisi ngày 29/8 tuyên bố nỗ lực khôi phục thỏa thuận hạt nhân năm 2015 giữa Tehran với các cường quốc trên thế giới sẽ là "vô nghĩa" nếu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) không chấm dứt những cuộc điều tra về các địa điểm hạt nhân chưa công bố của nước Cộng hòa Hồi...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Xem thêm Share

Xem nhiều

Khoảnh khắc trực thăng Mỹ đổ quân bắt tàu dầu trên biển03:46

Ông Trump xác nhận tấn công Venezuela, tuyên bố đã bắt ông Maduro và vợ01:39

Đánh bom đồng loạt tại 11 trạm xăng Thái Lan06:27

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Tổng thống Mỹ để ngỏ khả năng áp dụng Đạo luật Chống nổi dậy

21:21:20 16/01/2026

Trong diễn biến liên quan, một tổ chức dân sự bang Minnesota cùng một số hãng luật đã nộp đơn kiện tập thể lên tòa án liên bang liên quan đến hoạt động thực thi luật nhập cư của các cơ quan liên bang tại bang Minnesota.

Bước tiến mới trong nỗ lực khôi phục quản lý Dải Gaza

21:11:52 16/01/2026

Ủy ban kỹ trị về quản lý Gaza cũng sẽ phối hợp với Hội đồng Hòa bình và một cơ quan điều hành trực thuộc có nhiệm vụ giám sát nguồn tài trợ tái thiết và thực hiện các dự án tái thiết.

Tổng thống lâm thời Venezuela kêu gọi cải cách ngành dầu khí

21:07:41 16/01/2026

Bên cạnh đó, bà Rodríguez cũng kêu gọi Mỹ tôn trọng Tổng thống Nicolás Maduro và phu nhân Cilia Flores, hiện đang bị giam giữ tại Mỹ liên quan đến các cáo buộc về vấn đề ma túy.

Mỹ gia tăng sức ép với Iran

21:04:35 16/01/2026

Theo Bộ Tài chính Mỹ, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) đã áp đặt trừng phạt đối với thêm 13 thực thể và 11 cá nhân bị cho là có liên quan tới Iran.

Vì sao doanh thu dầu mỏ của Nga lao dốc trong năm 2025?

20:58:55 16/01/2026

Một số ý kiến từng chỉ trích những nỗ lực đó là chưa đủ mạnh, nhưng dữ liệu mới nhất của năm 2025 cho thấy sức ép cuối cùng đã có tác động đến ngân sách của Nga. Rủi ro đối với Nga lúc này là một thị trường tiếp tục dư cung.

Cuộc đấu theo phong cách 'judo - sumo' quanh số phận Greenland

20:55:31 16/01/2026

Theo trang Al Jazeera, đây không phải là một câu hỏi mang tính lý thuyết đối với Greenland lúc này. Nó hoàn toàn có thật. Và không có câu trả lời dễ dàng. Quyền tự chủ của Greenland, tương lai của hòn đảo này, đang bị treo lơ lửng.

Tòa Hàn Quốc tuyên cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol 5 năm tù về tội cản trở thi hành án

16:03:12 16/01/2026

Toà cho biết họ đã kết luận ông Yoon phạm tội cản trở chính quyền thi hành lệnh bắt giữ liên quan đến tuyên bố thiết quân luật của ông vào tháng 12/2024.

Nga công phá dọc chiến tuyến, phá vòng vây phòng thủ của Ukraine

11:53:15 16/01/2026

Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Nga tuyên bố lực lượng của Moscow vẫn tiếp tục tiến công bất chấp mọi nỗ lực ngăn cản của Ukraine.

Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với Iran

11:26:49 16/01/2026

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đẩy mạnh các biện pháp áp lực kinh tế đối với Tehran, đồng thời cho thấy sự thận trọng hơn trong các phương án can thiệp quân sự.

Ông Trump huỷ bỏ kế hoạch tấn công Iran vào phút chót

11:08:17 16/01/2026

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định tạm hoãn các kế hoạch tấn công quân sự nhắm vào Iran sau các nỗ lực ngoại giao dồn dập từ các quốc gia vùng Vịnh và Israel.

Israel và 4 nước Ả rập thuyết phục Tổng thống Mỹ không tấn công Iran

11:03:57 16/01/2026

Truyền thông khu vực hôm qua cho biết lãnh đạo Chính phủ Israel và 4 nước Ả rập, đã thuyết phục Tổng thống Mỹ Trump không tiến hành cuộc tấn công vào Iran, góp phần hạ nhiệt bầu không khí chiến tranh ngột ngạt đang bao trùm toàn Trung Đ...