Giáo dục giới tính theo phương thức cấm đoán không còn phù hợp
Các chuyên gia cho rằng, hiện nay chương trình giáo dục vẫn còn lỗ hổng lớn về giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản, t.ình d.ục an toàn, dẫn đến nhiều học sinh thiếu hiểu biết về vấn đề này, để lại những hậu quả đáng tiếc.
Mới đây, vụ một n.ữ s.inh lớp 7 tự sinh con trong nhà vệ sinh khiến dư luận không khỏi giật mình. Điều đáng nói, chỉ khi n.ữ s.inh này sinh xong, gia đình và nhà trường mới hay biết sự việc. Câu chuyện được coi như một hồi chuông cảnh báo với không ít phụ huynh có con ở độ t.uổi vị thành niên.
Từ câu chuyện này cũng đặt ra những băn khoăn rằng phải chăng, công tác giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản, t.ình d.ục an toàn hiện nay tại các cấp học còn quá nhiều lỗ hổng, và phải chăng, khoảng cách giữa các thế hệ thầy cô, cha mẹ và học sinh đang dần xa cách, để lại những sự việc không mong muốn.
TS. Nguyễn Thị Ngọc Linh, Trường Đại học Nội vụ Hà Nội đã có chia sẻ với phóng viên VOV về vấn đề này.
TS. Nguyễn Thị Ngọc Linh, Trường Đại học Nội vụ Hà Nội cho rằng, giáo dục giới tính, t.ình d.ục an toàn và sức khỏe sinh sản ở Việt Nam đang rất hạn chế.
PV: Từ những trường hợp trẻ dưới t.uổi vị thành niên phải làm cha, mẹ bất đắc dĩ xảy ra trong thời gian qua, phải chăng công tác giáo dục về giới tính, t.ình d.ục an toàn và sức khỏe sinh sản trong nhà trường hiện nay vẫn còn những lỗ hổng, thưa bà?
TS. Nguyễn Thị Ngọc Linh: Thực trạng giáo dục giới tính, t.ình d.ục an toàn và sức khỏe sinh sản ở Việt Nam đang rất hạn chế. Tính đến thời điểm này vẫn chưa có môn học này trong chương trình giáo dục của các cấp bậc đào tạo. Những kiến thức này mới chỉ bắt đầu được lồng ghép vào một số môn học ở các bậc đào tạo, như môn Khoa học của bậc Tiểu học, môn sinh học của bậc Trung học cơ sở hay một số buổi sinh hoạt ngoại khóa của bậc Trung học phổ thông…Tuy nhiên, mức độ lồng ghép những kiến thức này vẫn còn rất hạn chế, chưa được đầy đủ, toàn diện và mang tính hệ thống.
Bên cạnh đó, trong quá trình giảng dạy nhiều thầy cô vẫn e ngại và không muốn lồng ghép giảng dạy, chia sẻ về những kiến thức liên quan đến giáo dục giới tính, t.ình d.ục an toàn và sức khỏe sinh sản. Khi tôi học lớp 8, môn Sinh học có bài về cơ thể người nói đến cấu tạo của bộ phận s.inh d.ục và các hiện tượng k.inh n.guyệt của nữ giới, x.uất t.inh của nam giới, cô giáo đã ngại không giảng mà cho chúng tôi về nhà tự đọc và nghiên cứu.
Video đang HOT
Khi tôi học đại học ngành Luật có những bài giảng về tội phạm xâm hại t.ình d.ục nói đến các hành vi h.iếp d.âm, g.iao c.ấu… bản thân nhiều thầy cô đại học cũng ngại giảng hay nói sâu về những tội này, sinh viên thì thẹn thùng và ngại nghe những kiến thức này. Hoặc, trong một chủ đề nào đó được thảo luận công khai nơi công cộng, nếu đề cập đến các vấn đề này thì thường mọi người sẽ lảng tránh, không dám chia sẻ thật sự các suy nghĩ quan điểm của mình, thậm chí có người còn gạt đi không muốn đề cập đến vì xấu hổ hoặc cho rằng không tốt. Nếu ai đó mà hưởng ứng, hoặc hào hứng nghe hoặc nói về những chủ đề này đặc biệt nữ giới thì ngay lập tức sẽ bị những người xung quanh bàn tán.
Sở dĩ có những hiện tượng này là bởi người Việt chịu ảnh hưởng sâu sắc những quan niệm và văn hóa của một nền phong kiến lâu đời.
Đáng buồn là trong những năm gần đây Việt Nam liên tục là một trong những quốc gia dẫn đầu về tỷ lệ nạo hút, phá thai ở t.uổi vị thành niên và truy cập vào các các website s.ex; các tội phạm xâm hại t.ình d.ục cũng gia tăng, thiên biến vạn hóa về thủ đoạn phạm tội, phong phú, đa dạng, phức tạp về chủ thể phạm tội cũng như n.ạn n.hân bị xâm hại… Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng đáng buồn trên là những lỗ hổng trong việc giáo dục giới tính, t.ình d.ục an toàn và sức khỏe sinh sản.
PV: Thực tế nhiều bậc phụ huynh vẫn dùng cách ngăn cấm, thay vì dạy con hiểu đúng, đủ về giới tính, t.ình d.ục và sức khỏe sinh sản. Nhịp sống công nghiệp nhanh cũng đang khiến nhiều bậc phụ huynh ít có thời gian quan tâm đến con cái hơn. Bà nghĩ sao về vấn đề này?
TS. Nguyễn Thị Ngọc Linh: Thực tế cho thấy, do sự hổng khuyết về những kiến thức này trong các cấp bậc đào tạo từ trước nên không phải chỉ các con bị hạn chế về kiến thức giới tính, t.ình d.ục an toàn và sức khỏe sinh sản mà chính các bậc phụ huynh cũng bị hạn chế những kiến thức này nên việc giáo dục giới tính và các kiến thức liên quan cho con còn nhiều hạn chế.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh kinh tế thị trường, nhiều gia đình bị cuốn vào cuộc sống công nghiệp, bố mẹ mải mê k.iếm t.iền cả ngày, hầu hết các gia đình chỉ sinh hoạt chung với nhau vào buổi tối hoặc cuối tuần. Ngoài ra, còn nhiều bậc phụ huynh mắc bệnh thành tích nên chỉ chăm chú vào việc bồi dưỡng kiến thức cho con, ban ngày con đi học, tối đến lại tiếp tục đi học thêm, dẫn đến việc cha mẹ và con cái không gần gũi, gắn kết, cũng có thời gian chia sẻ, tâm sự. Thậm chí nhiều phụ huynh vô tâm tới mức không nhận diện được việc con cái thay đổi về tâm lí, sinh lí, và cơ thể. Nên vụ việc n.ữ s.inh lớp 7 chỉ đến khi sinh con, gia đình mới biết không còn là chuyện hiếm hoi.
Theo quan điểm của cá nhân tôi, giáo dục theo phương thức cấm đoán không còn phù hợp với sự vận động và phát triển của xã hội ngày nay. Việc người lớn cấm đoán sẽ càng khiến trẻ tò mò và kích thích trẻ lao vào tự tìm hiểu những việc bị cấm đoán. Đặc biệt, đối với những trẻ đang ở lứa t.uổi dậy thì, bắt đầu có sự thay đổi và chưa ổn định về cả sinh lí, tâm lí. Trẻ sẽ xuất hiện các cảm nhận về giới tình và giới rõ nét, thậm chí hình thành những cảm xúc khác giới như thích, yêu… Nếu thấy trẻ thích hoặc yêu nhau, gần gũi, thân thiết nhau mà phụ huynh cấm đoán, sẽ dẫn đến những phản ứng ngược, trẻ sẽ hình thành tâm lý và các biện pháp phòng ngừa đối với với bố mẹ, thầy cô. Thậm chí trẻ sẽ có xu hướng nói dối, khiến bố mẹ khó nhận diện tình trạng thực tế để có những phân tích, chia sẻ và định hướng với con kịp thời, đúng đắn.
PV: Vậy theo bà, cần có những thay đổi ra sao trong chính gia đình và nhà trường để nâng cao nhận thức về vấn đề giới tính, sức khỏe sinh sản, t.ình d.ục an toàn với học sinh hiện nay?
TS Nguyễn Thị Ngọc Linh: Tôi cho rằng, các bậc phụ huynh nên thay đổi quan điểm giáo dục, không nên cấm đoán. Hiện nay, độ t.uổi dậy thì ở cả t.rẻ e.m nam và nữ đều sớm hơn rất nhiều so với trước đây, đặc biệt là các b.é g.ái. Chính vì vậy, gia đình và nhà trường cần trang bị cho con phù hợp theo từng lứa t.uổi các kiến thức rất bài bản, đầy đủ về giới tính, sức khỏe sinh sản, t.ình d.ục an toàn.
Nếu có thể, tôi đề xuất nên đưa những kiến thức này thành môn học trong nhà trường hoặc được lồng ghép đầy đủ, hệ thống và bài bản hơn trong các chương trình giáo dục hiện nay. Thậm chí, ngay từ bậc mầm non, tiểu học, đã cần dạy cho trẻ để nhận diện một cách rất rõ ràng về giới tính. Ở mỗi độ t.uổi, cấp học, nên có những cách lồng ghép phù hợp khác nhau. Điều này vô cùng quan trọng, bởi không cha mẹ nào có thể nắm tay đi theo con cả ngày, cấm các con không được yêu đương, quan hệ t.ình d.ục. Chỉ khi có những hiểu biết đầy đủ về giới tính, t.ình d.ục an toàn, sức khỏe sinh sản, các em sẽ hình thành nhận thức đúng đắn và cư xử đúng đắn, ngay cả khi bước vào những mối quan hệ tình cảm sâu đậm.
Bên cạnh đó, các bậc phụ huynh cũng cần chia sẻ, phân tích cho trẻ biết rằng, ở mỗi giai đoạn phát triển, đâu là nhiệm vụ chính của trẻ. Ví dụ, con có thể yêu, có thể có cảm xúc khác giới, khi mẹ bằng t.uổi con cũng vậy, nhưng ở giai đoạn này, điều gì mới là quan trọng nhất. Nếu con thi trượt, học lại, thậm chí phải bỏ học thì sau này tương lai con ra sao? Phụ huynh có thể yêu cầu con tự viết ra những điểm lợi, hại của 2 trường hợp, đồng thời phân tích thiệt hơn để trẻ hiểu đúng và có hành vi xử sự đúng đắn. Nếu con tiếp tục muốn phát triển mối quan hệ, thì cha mẹ hãy hướng dẫn, chia sẻ và phân tích cho con để con biết điểm dừng, giới hạn.
Để nâng cao hiệu quả giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản, t.ình d.ục an toàn cho các con, đòi hỏi nhà trường và gia đình cần có sự phối hợp chặt chẽ. Để có thể chia sẻ, định hướng và dạy con hiệu quả, trước hết, bản thân mỗi ông bố, bà mẹ cũng cần tự trang bị kiến thức cho mình về vấn đề này. Ngoài việc giảng dạy chính thức hay lồng ghép vào các môn học, các trường cũng có thể tổ chức các buổi tuyên truyền, nói chuyện chuyên đề, tọa đàm, tư vấn tâm lí… hay các buổi ngoại khóa để học sinh, sinh viên có cơ hội tìm hiểu, trao đổi, chia sẻ và trang bị những kiến thức này đầy đủ, toàn diện hơn. Điều này, góp phần giúp xã hội, nhà trường và gia đình phát triển bền vững và loại bỏ, hạn chế được những rủi ro liên quan đến lĩnh vực này.
PV: Xin cảm ơn bà!/.
Hình ảnh đẹp về thầy cô, mái trường cần tiếp tục được nhân rộng
Kết quả cuộc thi "Những kỷ niệm sâu sắc về thầy/cô và mái trường mến yêu" và những hình ảnh đẹp về thầy cô và mái trường được phản ánh trong các tác phẩm dự thi cần được nhân rộng lan tỏa hơn nữa.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ phát biểu tại lễ tổng kết/trao giải.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ đã chia sẻ như vậy tại lễ tổng kết và trao giải cuộc thi "Những kỷ niệm sâu sắc về thầy cô và mái trường mến yêu năm 2020" diễn ra sáng nay (17/12), tại Hà Nội.
Thay mặt Bộ trưởng, lãnh đạo Bộ GD&ĐT, tại buổi lễ, Thứ trưởng gửi lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới các thầy giáo, cô giáo, các cá nhân, đơn vị đoạt giải của cuộc thi.
Theo Thứ trưởng, ngay từ năm đầu tiên phát động (2018), cuộc thi đã thể hiện được sức lan tỏa rộng lớn với 60.000 bài dự thi. Những năm sau, số lượng bài dự thi ngày càng tăng, và con số bài dự thi năm nay đã lên tới gần 80.000 bài.
Đây là con số lớn, ấn tượng, thể hiện cuộc thi thực sự có ý nghĩa, hấp dẫn và có sức lan tỏa mạnh mẽ. Thành phần tác giả tham gia dự thi cũng hết sức phong phú, đến từ nhiều nghề khác nhau; trong đó có đội ngũ đông đảo là tác giả không chuyên, các nhà giáo, cán bộ quản lý, nhân viên đang công tác hoặc đã nghỉ hưu trong các cơ sở giáo dục. Có rất nhiều bài dự thi là từ học sinh cũ viết về thầy cô giáo của mình.
Thứ trưởng cho rằng, sự đón nhận, hưởng ứng này cho thấy, mái trường và các thầy giáo, cô giáo đã để lại ấn tượng đẹp đẽ, sâu sắc, trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ học sinh và các tầng lớp nhân dân. Đây là sự động viên to lớn, tạo động lực cho ngành Giáo dục nói chung, đội ngũ nhà giáo nói riêng cố gắng hơn nữa, nỗ lực hơn nữa trong công việc nhiều vinh quang, nhưng cũng đẩy thử thách; đặc biệt bối cảnh chúng ta đang thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; với giáo dục phổ thông là đổi mới chương trình giáo dục theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả, góp phần chuyển một nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực người học.
Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi trao giải Nhất tại buổi lễ.
Cũng bởi vậy, mỗi bài dự thi đều vô cùng đáng trân trọng. Và với số lượng dự thi lớn như vậy, Ban Giám khảo đã phải rất vất vả, khó khăn để có thể lựa chọn ra 143 tác phẩm vào vòng chấm chung khảo; để từ đó lọc ra 14 tác phẩm xuất sắc nhất để trao giải. Năm nay, số lượng giải đã tăng so với năm 2019, hy vọng sẽ là sự động viên kịp thời đối với những cá nhân, đơn vị đã tham gia tích cực, hưởng ứng Cuộc thi này.
Nhân đây, Thứ trưởng đã ghi nhận, biểu dương sự làm việc nghiêm túc, công tâm, trách nhiệm của Ban tổ chức, Ban Giám khảo; đồng thời, gửi lời cảm ơn đến tất cả các tác giả đã gửi gắm tình cảm về mái trường, về thầy cô qua cuộc thi này.
Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ nhấn mạnh: nhà trường, các thầy giáo, cô giáo mang trọng trách rất lớn trong việc đào tạo ra những con người phát triển toàn diện cả về Đức - Trí - Thể - Mỹ và trở thành một công dân tốt. Đặc biệt, giai đoạn hiện nay, khi giáo dục của nước ta đang đứng trước những yêu cầu mới lại càng đặt ra những đòi hỏi cao hơn về năng lực, phẩm chất và nhân cách nhà giáo. Để hoàn thành trọng trách to lớn này, bên cạnh những chính sách tạo động lực, sự nỗ lực của bản thân mỗi nhà giáo, rất cần có sự đồng hành, thấu hiểu, chia sẻ của toàn xã hội.
Cũng bởi vậy, kết quả cuộc thi "Những kỷ niệm sâu sắc về thầy/cô và mái trường mến yêu" và những hình ảnh đẹp về thầy cô và mái trường được phản ánh trong các tác phẩm dự thi cần được nhân rộng lan tỏa hơn nữa. Mỗi cơ sở giáo dục cần cố gắng, nỗ lực mỗi ngày để xây dựng nhà trường, lớp học thành những nơi ghi dấu yêu thương, thành những kỉ niệm đẹp trong lòng mỗi học sinh khi xa mái trường thân yêu. Mỗi thầy cô giáo cần không ngừng tu dưỡng, rèn luyện để trở thành người thầy có đầy đủ tâm, tầm, tài để truyền cảm hứng cho các thế hệ học trò.
Cuộc thi viết "Những kỷ niệm sâu sắc về thầy cô và mái trường mến yêu" đã được tổ chức qua 3 năm. Bằng sự trân trọng với từng tác phẩm dự thi, Ban Tổ chức đã có những tìm tòi, đổi mới để hướng đến một cuộc thi có uy tín và có sức sống lâu dài. Thứ trưởng tin tưởng, với ý nghĩa và chất lượng qua 3 năm tổ chức, cuộc thi sẽ ngày càng có sức lan tỏa rộng hơn, tăng hơn nữa cả về số lượng và chất lượng bài dự thi.
Học sinh TP Hà Tĩnh tìm hiểu sức khỏe sinh sản v.ị t.hành n.iên Hội thi "Tìm hiểu kiến thức sức khỏe sinh sản vị thành niên" đã giúp hơn 250 học sinh THPT ở TP Hà Tĩnh nâng cao nhận thức trong tình bạn, tình yêu, hôn nhân... Trung tâm Y tế Dự phòng TP Hà Tĩnh phối hợp với Thành đoàn Hà Tĩnh, Phòng Y tế TP Hà Tĩnh vừa tổ chức hội thi "Tìm...