Gánh nặng khôn lường do sốt xuất huyết Dengue: Góc nhìn từ người trong cuộc

Sốt xuất huyết Dengue hiện lưu hành quanh năm, diễn biến ngày càng phức tạp và gia tăng trên diện rộng.

Liệu người dân có đang đánh giá thấp mức độ nguy hiểm thực tế của bệnh?

Sốt xuất huyết Dengue: Quen thuộc nhưng vẫn là mối nguy lớn

“Tôi hoàn toàn không nghĩ mình mắc sốt xuất huyết. Ban đầu, tôi chỉ cho rằng mình bị sốt phát ban”. Chia sẻ của nữ bệnh nhân 42 tuổi tại TP.HCM phản ánh một thực trạng đáng lo ngại: sự chủ quan ở giai đoạn đầu của bệnh đang trở thành “kẽ hở” khiến nhiều ca sốt xuất huyết Dengue nặng nhập viện muộn, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.

Các trường hợp này được phản ánh trong phóng sự “Gánh nặng khôn lường do Sốt xuất huyết Dengue” do Báo Điện tử Chính phủ thực hiện. Phóng sự phản ánh thực trạng đáng lo ngại, từ những ca nhập viện muộn, tình huống cấp cứu sinh tử đến chuỗi gánh nặng mà người bệnh cùng gia đình phải đối mặt. Qua đó, phóng sự giúp người dân nhìn nhận đúng mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết Dengue và hiểu được vì sao phòng bệnh sớm là vô cùng cấp thiết.

Theo thống kê từ Bộ Y tế, tính từ 14/12/2024 đến ngày 17/12/2025 hệ thống giám sát ghi nhận 181.200 ca mắc sốt xuất huyết Dengue và 43 trường hợp tử vong, tăng 33% về số ca mắc và 17 ca tử vong so với cùng kỳ. Khu vực phía Nam tiếp tục là “điểm nóng” với hơn 64.000 ca tính từ đầu năm 2025. Địa phương có tỷ lệ mắc/100.000 dân cao tập trung tại khu vực Đông Nam Bộ như Bắc Tân Uyên, Bàu Bàng và Bến Cát (Bình Dương cũ). Tại miền Bắc, Hà Nội ghi nhận hơn 6.000 trường hợp mắc và dự báo tiếp tục tăng.

Nhiều ca biến chứng do nhập viện muộn

Bác sĩ CKI Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng khoa Vi-rút Ký sinh trùng tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội) cho biết nhiều người lầm tưởng rằng chỉ sốt cao mới là dấu hiệu bệnh nặng. Nhưng thực tế, diễn biến nặng của bệnh sốt xuất huyết Dengue thường tập trung vào giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7. Đây là thời kỳ người bệnh bắt đầu hạ sốt nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ gặp phải biến chứng đe dọa tính mạng như thoát huyết tương dẫn đến sốc, xuất huyết và suy đa tạng.

Kể lại cuộc chiến giành giật sự sống cho người bệnh, PGS.TS.BS Phạm Văn Quang – Trưởng khoa Hồi sức tích cực chống độc, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) – cho biết đơn vị từng nỗ lực suốt 3 tuần để cứu một bệnh nhi 7 tuổi mắc sốt xuất huyết Dengue. Khi nhập viện ngày thứ 5, trẻ đã rơi vào tình trạng suy gan cấp, hôn mê gan do biến chứng của hội chứng thực bào máu. Dù được hồi sức tích cực như thở máy, lọc máu, thay huyết tương và truyền máu, tình trạng sốt và tổn thương gan vẫn tiến triển nặng. Theo bác sĩ Quang, hội chứng thực bào máu liên quan sốt xuất huyết Dengue hiếm gặp và có thể gây suy gan, suy thận, rối loạn đông máu và tử vong nếu không phát hiện sớm.

Không chỉ trẻ em, người lớn mắc các bệnh nền như thận, tim mạch, tiểu đường cũng có nguy cơ trở nặng cao gấp ba lần so với người có thể trạng bình thường.

Trường hợp người bệnh 46 tuổi tại Đồng Nai có bệnh nền tăng huyết áp và đái tháo đường típ 2 là một minh chứng. Khi được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM), người bệnh đã trong tình trạng sốt, lừ đừ, vật vã, huyết áp tụt chỉ còn 8/6 mmHg, rơi vào sốc nặng. Tình trạng sốc thường xảy ra vào ngày 3-7 của bệnh, khi cơ thể thoát huyết tương quá nhiều, khiến huyết áp tụt mạnh và lượng máu không đủ nuôi các cơ quan trong cơ thể. Người bệnh trở nên li bì, vật vã, tay chân lạnh. Nếu không xử trí kịp thời, các cơ quan có thể suy yếu nhanh chóng. Đây là giai đoạn nguy kịch có thể dẫn đến tử vong trong thời gian rất ngắn.

Chuỗi hệ lụy đè nặng lên gia đình và xã hội

Ngay cả khi qua cơn nguy kịch, nhiều người vẫn đối mặt với di chứng hậu sốt xuất huyết kéo dài cả về thể chất lẫn tinh thần như suy nhược, rụng tóc, rối loạn kinh nguyệt, giảm trí nhớ.

Người bệnh chia sẻ về di chứng hậu sốt xuất huyết kéo dài gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống và khả năng lao động. Nguồn: Phóng sự “Gánh nặng khôn lường do Sốt xuất huyết Dengue”

Song hành với đó là áp lực tài chính. BS.CKII. Nguyễn Trung Cấp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, các ca bệnh nặng biến chứng sốc, suy đa tạng thường phải can thiệp hồi sức tích cực, thở máy, lọc máu… với chi phí điều trị có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng cho một ca bệnh kéo dài.

Theo số liệu thống kê của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, riêng 9 tháng đầu năm 2025, chi phí chi trả cho người bệnh sốt xuất huyết Dengue đã lên đến hơn 280 tỷ đồng. Chi phí này liên tục tăng trong 3 năm gần đây.

Với hơn 100.000 ca mắc mỗi năm, sốt xuất huyết Dengue không chỉ gây quá tải cho hệ thống y tế, đặc biệt trong các mùa dịch, mà còn kéo theo hệ lụy cho người bệnh và gia đình khi trẻ phải nghỉ học dài ngày, người lớn nghỉ làm, mất thu nhập để điều trị và chăm sóc người bệnh0.

Chủ động phòng bệnh để giảm gánh nặng

Trong bối cảnh bệnh sốt xuất huyết Dengue chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các chuyên gia y tế khẳng định phòng bệnh chủ động là giải pháp căn cơ nhất. Thông điệp “Không có lăng quăng, không có sốt xuất huyết” vẫn là nguyên tắc cốt lõi, đòi hỏi người dân duy trì việc vệ sinh môi trường sống thường xuyên để loại bỏ các ổ lăng quăng/bọ gậy, diệt muỗi, bảo vệ cá nhân không bị muỗi đốt.. Đồng thời, khi có dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết Dengue, cần thăm khám và đến cơ sở y tế sớm để tránh diễn tiến nặng.

Bên cạnh các biện pháp truyền thống, tiêm phòng sốt xuất huyết Dengue đã mở ra vũ khí phòng ngừa chủ động mới. Đại diện Bảo hiểm Xã hội Việt Nam nhấn mạnh: “Bỏ 1 đồng cho phòng bệnh có thể tiết kiệm hàng trăm, hàng triệu đồng điều trị”, đồng thời dẫn chứng từ đại dịch COVID-19 cho thấy vắc-xin giúp giảm rõ rệt ca nặng và tử vong.

Phòng bệnh sớm bằng các biện pháp tích hợp, chủ động vì vậy không chỉ là khuyến cáo y tế, mà là lựa chọn thiết thực để bảo vệ sức khỏe lâu dài, giúp mỗi gia đình yên tâm hơn trước những rủi ro khó lường của sốt xuất huyết Dengue.