Đừng nhầm viêm da do kiến ba khoang với zona thần kinh

Đều có biểu hiện phỏng nước và đau rát ngoài da, viêm da do kiến ba khoang và zona thần kinh rất dễ bị nhầm lẫn. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần nhận biết đúng dấu hiệu để xử trí kịp thời, tránh biến chứng không đáng có.

Ảnh minh họa

Độc tố nguy hiểm từ phản xạ đập côn trùng

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, kiến ba khoang không đốt hay cắn người. Tổn thương da xuất hiện khi cơ thể loài côn trùng này bị nghiền nát, giải phóng độc tố Pederin tiếp xúc trực tiếp với da.

Vào mùa hè, nhất là sau mưa bão hoặc trong mùa gặt, môi trường sống bị xáo trộn khiến kiến ba khoang thường bay vào nhà theo ánh đèn điện, bám trên quần áo, khăn mặt hoặc chăn màn.

“Nhiều người có thói quen dùng tay đập hoặc miết mạnh khi thấy côn trùng bò trên da. Chính hành động này làm kiến bị vỡ, giải phóng độc tố gây viêm da kích ứng rất mạnh. Độc tố cũng có thể dính vào tay rồi lan sang các vùng khác như mặt, cổ hoặc mắt khi vô tình chạm vào”, TS.BS Nguyễn Hữu Trường cho biết.

Dễ bị nhầm với zona thần kinh

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều trường hợp trở nặng là nhầm viêm da do kiến ba khoang với bệnh zona thần kinh. Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, dù đều có biểu hiện phỏng nước và đau rát ngoài da nhưng đây là hai bệnh hoàn toàn khác nhau.Viêm da do kiến ba khoang là phản ứng kích ứng do độc tố Pederin. Tổn thương thường xuất hiện ở các vùng da hở như mặt, cổ, tay hoặc chân. Các mụn nước có xu hướng xếp thành vệt dài hoặc từng đám nhỏ, kèm cảm giác nóng rát, ngứa và bỏng rát tại chỗ. Trong khi đó, zona thần kinh là bệnh do virus Herpes zoster gây ra. Các mụn nước mọc thành từng chùm, thường chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể và đi kèm cảm giác đau nhức sâu dọc theo đường đi của dây thần kinh. Người bệnh cũng có thể sốt nhẹ, mệt mỏi hoặc đau nhức toàn thân.

Nhận biết dấu hiệu để xử trí đúng cách khi bị kiến ba khoang cắn

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, những phút đầu sau khi tiếp xúc với kiến ba khoang có vai trò rất quan trọng trong việc hạn chế mức độ tổn thương da.

Khi phát hiện kiến ba khoang đang bò trên cơ thể, người dân không nên dùng tay đập hoặc miết mạnh vì có thể làm côn trùng vỡ ra, giải phóng độc tố. Thay vào đó, nên thổi nhẹ hoặc dùng giấy gạt kiến ra khỏi da.

Nếu nghi ngờ đã tiếp xúc với dịch của kiến ba khoang, cần nhanh chóng rửa sạch vùng da bằng nước sạch, xà phòng dịu nhẹ hoặc nước muối sinh lý để loại bỏ độc tố còn bám trên bề mặt da. Việc làm sạch càng sớm thì nguy cơ tổn thương sẽ càng giảm.

Trong trường hợp da xuất hiện tình trạng đỏ, nóng rát hoặc phỏng nước nhẹ, người bệnh có thể sử dụng các sản phẩm sát khuẩn hoặc phục hồi da theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Tuyệt đối không tự ý bôi các thuốc chứa corticoid mạnh hoặc áp dụng các mẹo dân gian như đắp lá cây lên vùng tổn thương.

Người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa khi tổn thương lan rộng, xuất hiện mủ, đau rát kéo dài, sốt hoặc các tổn thương xảy ra ở vùng mắt. Đây là những dấu hiệu cho thấy tình trạng viêm da có thể diễn tiến nặng hoặc xuất hiện biến chứng nhiễm trùng.

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, điều trị đúng ngay từ đầu không chỉ giúp kiểm soát tổn thương da mà còn hạn chế nguy cơ để lại sẹo và các di chứng thẩm mỹ lâu dài.