EU tính toán chiến lược phản ứng với Tổng thống Trump về Greenland

Tờ Financial Times ngày 19/1 cho biết Liên minh châu Âu (EU) đang cân nhắc áp đặt các mức thuế mới đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ hoặc hạn chế quyền tiếp cận thị trường chung của các doanh nghiệp Mỹ, nhằm đáp trả những tuyên bố của Tổng thống Donald Trump liên quan đến việc sáp nhập Greenland.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. Ảnh: THX/TTXVN

Theo nguồn tin, Tổng thống Mỹ từ lâu đã bày tỏ mong muốn kiểm soát vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, với lý do lo ngại về ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Nga và Trung Quốc tại khu vực có vị trí chiến lược này. Cuối tuần qua, ông Trump cảnh báo sẽ áp mức thuế mới 10% đối với hàng hóa từ một số quốc gia thành viên NATO, trong đó có Đan Mạch, bắt đầu từ tháng 2, và nâng lên 25% kể từ ngày 1/6 nếu các bên không đạt được thỏa thuận.

Tờ Financial Times cho hay các nhà ngoại giao châu Âu đã thảo luận trong những ngày cuối tuần về khả năng kích hoạt lại các biện pháp thuế quan trị giá gần 110 tỷ USD, vốn trước đó được tạm hoãn đến ngày 6/2. Một nhà ngoại giao EU cho biết khối này ưu tiên cách tiếp cận “cây gậy và củ cà rốt”, nhằm kiềm chế ông Trump nhưng đồng thời tránh làm rạn nứt Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

“EU có sẵn các công cụ đáp trả rõ ràng nếu tình hình này tiếp diễn”, một nhà ngoại giao giấu tên nói, đồng thời cho rằng Tổng thống Mỹ đang sử dụng “những biện pháp gây sức ép cứng rắn”. Người này cho biết thêm EU muốn kêu gọi các bên giữ bình tĩnh và tạo điều kiện để Washington có thể hạ nhiệt căng thẳng.

Hãng Bloomberg đưa tin EU cũng có thể cân nhắc biện pháp đáp trả khác, như tìm cách bán ra lượng lớn trái phiếu và cổ phiếu Mỹ mà khối này đang nắm giữ, với tổng giá trị lên tới hàng nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, Bloomberg lưu ý rằng phần lớn các tài sản này thuộc sở hữu của các quỹ tư nhân, nằm ngoài sự kiểm soát trực tiếp của chính phủ, và việc bán tháo cũng có thể gây thiệt hại cho chính các nhà đầu tư châu Âu.

Trong một diễn biến liên quan, Đan Mạch đã triển khai binh sĩ tới Greenland trong khuôn khổ cuộc tập trận Arctic Endurance, được tiến hành sau những tuyên bố cứng rắn từ phía Tổng thống Mỹ. Một số chính trị gia châu Âu cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ nhằm vào một quốc gia thành viên NATO cũng sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến liên minh này.

Hậu trường các cuộc thảo luận cho thấy một số nhà ngoại giao châu Âu đang bày tỏ lo ngại rằng việc EU điều lực lượng quân sự tới Greenland có thể khiến tình hình leo thang căng thẳng hơn.

“Tôi không chắc đây là quyết định sáng suốt nhất của Đan Mạch. Cách truyền tải thông điệp có phần quá tinh tế. Chúng tôi hiểu mục đích là thể hiện trách nhiệm đối với an ninh Bắc Cực, nhưng cũng lo ngại rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể nhìn nhận động thái này như nhằm phòng thủ trước Mỹ”, một nhà ngoại giao nói với Financial Times.

Một nguồn tin ngoại giao khác cho rằng việc triển khai binh sĩ vội vã không giúp hạ nhiệt tình hình. “Không khó để thấy ông Trump có thể hiểu sai ý định của động thái này”, người này nhận định.

Financial Times cho biết các quan chức Đan Mạch khẳng định việc triển khai lực lượng được tiến hành sau “nhiều tháng ngoại giao kín không mang lại kết quả” với Washington. Theo Copenhagen, nước này đã nhiều lần tìm kiếm, song không thành công, các bảo đảm từ phía Mỹ về ý định đối với Greenland. Tờ báo nhắc lại rằng một binh sĩ Anh, hai binh sĩ Phần Lan cùng hàng chục binh sĩ Đan Mạch, Đức và Pháp đã được điều tới vùng lãnh thổ tự trị này để tham gia các cuộc diễn tập.

Trước đó, ông Trump từng nói rằng Mỹ có thể phải giành quyền kiểm soát Greenland “bằng con đường cứng rắn”, đồng thời không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte, người đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Trump vào cuối tuần qua, cho biết các nước thành viên sẵn sàng thảo luận và giải quyết những quan ngại của Washington liên quan đến an ninh của Greenland.