Khủng hoảng Greenland và tác động tới quan hệ EU – Trung Quốc

Theo SCMP, tại một hội thảo tổ chức ở Đại học Hong Kong ngày 19/1, cựu quyền đaị sứ Mỹ tại Trung Quốc William Klein nhận định khủng hoảng liên quan đến tham vọng kiểm soát Greenland của Mỹ nhiều khả năng sẽ không khiến Liên minh châu Âu (EU) xích lại gần Trung Quốc.

Quốc kỳ Trung Quốc (trái) và cờ Liên minh châu Âu (EU) tại Hội nghị thượng đỉnh EU – Trung Quốc tại Brussels, Bỉ. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Phát biểu tại hội thảo, ông William Klein cho rằng nhiệm vụ cốt lõi trong chính sách đối ngoại của EU vẫn là điều hướng sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc, đồng thời tìm kiếm một thế cân bằng khả thi giữa hai nước này.

Ông Klein nhấn mạnh rằng việc châu Âu thay đổi căn bản cách tiếp cận với Trung Quốc là điều khó xảy ra. Theo ông, những thách thức mà châu Âu gặp phải với Mỹ không đồng nghĩa với việc EU sẽ đánh giá lại một cách tích cực hơn quan hệ với Trung Quốc.

Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Brussels leo thang quanh vấn đề Greenland. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo áp thuế 10% từ tháng 2, sau đó tăng lên 25% vào tháng 6 đối với hàng loạt quốc gia châu Âu. EU tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả, làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy căng thẳng thương mại mới giữa hai bờ Đại Tây Dương.

Song song với đó, quan hệ EU – Trung Quốc tiếp tục tồn tại nhiều bất đồng, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại. Dù Bắc Kinh mô tả những bước tiến gần đây nhằm giải quyết tranh chấp kéo dài liên quan đến xe điện Trung Quốc là một tín hiệu tích cực, nhưng EU vẫn duy trì chiến lược giảm thiểu rủi ro. Ủy ban châu Âu cho phép các nhà xuất khẩu xe điện Trung Quốc đề xuất cam kết giá thay cho việc áp thuế bổ sung, nhưng song song với đó vẫn đẩy mạnh chiến lược giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ Trung Quốc.

EU gần đây cũng đưa ra các đề xuất theo dõi chặt chẽ mức độ phụ thuộc của khối vào hàng hóa Trung Quốc, đặc biệt là các khoáng sản chiến lược như đất hiếm. Theo ông Klein, những động thái này cho thấy EU không có ý định đảo chiều chiến lược, mà đang tìm cách quản lý rủi ro trong một môi trường địa chính trị phức tạp hơn.

Tuy nhiên, cựu nhà ngoại giao Mỹ cho rằng EU khó có thể nhanh chóng đưa ra những quyết định mang tính dứt khoát, như tách rời hoàn toàn khỏi Trung Quốc hoặc chuyển sang cách tiếp cận đối đầu như Washington. Do gồm nhiều quốc gia và ngành kinh tế có mức độ phụ thuộc khác nhau vào Trung Quốc, EU khó có đủ đồng thuận để chấp nhận một kịch bản cắt đứt quan hệ kinh tế toàn diện với Bắc Kinh.

Theo ông Klein, trong những năm tới, quan hệ thương mại giữa EU và Trung Quốc có thể trở nên khó khăn hơn, nhưng châu Âu sẽ không đẩy mối quan hệ này đến mức căng thẳng như Mỹ đã làm. Ông cho rằng tiến trình xây dựng chính sách của EU chịu ảnh hưởng lớn từ các bên liên quan, khiến khả năng xuất hiện những quyết định đột ngột và mang tính đối đầu cao là rất thấp.