Dạy học trực tuyến ở Điện Biên: Thầy, cô nhận phần khó về mình
Với không ít rào cản về điều kiện thiết bị, hạ tầng cơ sở, triển khai học trực tuyến tại Điện Biên là bài toán khó. Do vậy, thầy cô đang “nhận phần khó về mình” để giảm áp lực cho học sinh.
Các thầy, cô ở Điện Biên nhận phần khó để giảm “áp lực” học trực tuyến cho trò.
Khó đủ bề
Là địa bàn vùng sâu, vùng xa khó khăn bậc nhất của huyện Mường Chà, xã Huổi Mí có 80% dân số là người Mông, với trên 60% hộ nghèo. Toàn xã có hơn 500 học sinh bậc tiểu học. Tuy nhiên, theo khảo sát mới đây chỉ có gần 150 em có thể tham gia học trực tuyến bằng điện thoại thông minh (chiếm 29,02%).
Thầy Cà Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Huổi Mí cho biết: Không chỉ khó khăn về thiết bị, tại điểm trường trung tâm cũng chưa có mạng Internet, 5/10 điểm trường ở bản chưa có điện lưới, đường ô tô, sóng điện thoại…
Không chỉ thiếu thiết bị, tại nhiều điểm trường vùng khó hiện nay hệ thống cơ sở hạ tầng điện lưới, mạng Internet phục vụ học trực tuyến còn thiếu.
“Để triển khai dạy học trực tuyến là vô cùng khó khăn. Nơi nào thuận lợi cũng chỉ được phủ sóng 3G, 4G, đường truyền không ổn định, trong khi học trực tuyến lượng truy cập lớn. Không những vậy, học sinh lớp 1, 2, 3 còn nhỏ nên để học trực tuyến cần có sự hỗ trợ của phụ huynh. Trong khi nhiều người dân ở đây vẫn chưa thạo tiếng phổ thông, lại thường xuyên đi nương…” – thầy Sơn cho hay.
Tại Trường PTDTBT THCS Sín Chải (huyện Tủa Chùa) hiện 60% học sinh chưa có thiết bị, trong đó 3 bản chưa có điện. Theo thầy Phạm Văn Lợi, Hiệu trưởng nhà trường, nếu triển khai học trực tuyến, cần ưu tiên nhất là 90 học sinh khối lớp 9.
“Trường đã đề xuất với phòng GD&ĐT và các ban, ngành, đoàn thể để kêu gọi xã hội hóa thiết bị cho học sinh” – thầy Lợi nói.
Mặc dù là vùng thuận lợi hơn, song Trường Tiểu học Núa Ngam (huyện Điện Biên) cũng gặp không ít “rào cản” trong triển khai học trực tuyến. “Theo rà soát mới đây, 132/419 học sinh có thiết bị, nhưng thực tế chỉ khoảng 10 – 20% trong số đó đảm bảo bố trí được thiết bị và các điều kiện cho con học trực tuyến ổn định” – cô Bùi Thị Thu Hằng, Hiệu trường nhà trường giãi bày.
Lý do được cô Hằng chia sẻ là nhiều nhà có 1 thiết bị nhưng 2 – 3 con cùng học phổ thông, nên “được anh thì mất em”. Thêm vào đó, nhiều địa bàn không có mạng Internet hoặc có sóng 3G, 4G nhưng chập chờn, đường truyền không ổn định. Vì vậy quá trình học kéo dài sẽ rất dễ bị gián đoạn.
Học sinh học tại nhà cần sự hỗ trợ của phụ huynh, tuy nhiên ở vùng khó, nhiều người chưa thạo tiếng phổ thông, lại thường xuyên đi nương.
Video đang HOT
Thầy, cô nhận phần khó
“Với điều kiện thực tại, việc bố trí đầy đủ thiết bị cho các em học trực tuyến gần như là không thể. Vì thế, nhà trường phải phân chia các đối tượng để áp dụng phương án khác nhau. Việc tổ chức dạy trực tuyến chỉ triển khai ở trung tâm xã – nơi có đầy đủ điều kiện về thiết bị, điện lưới, mạng Internet… Còn lại đa phần học sinh thuộc diện khó khăn, giáo viên phải trực tiếp giao bài, hướng dẫn tại nhà, hoặc lập nhóm Zalo đối với phụ huynh có thiết bị” – cô Hằng cho hay.
Để thực hiện được giải pháp này, theo cô Hằng, giáo viên phải nhận phần khó về mình. Hiện xã có 3 điểm bản (Huổi Hua, Tin Lán, Pá Bông) nằm cách trung tâm gần 10km, giao thông hoàn toàn là đường đất và hiểm trở.
Tại nhiều điểm bản, đường đi lại hết sức khó khăn, song để trực tiếp giao bài cho học sinh, mỗi giáo viên phải đi lại ít nhất 2 lần/tuần.
Giáo viên sẽ được phân chia theo từng bản và phụ trách toàn bộ số học sinh khối lớp mình giảng dạy ở bản đó. Mỗi tuần 2 lượt lên bản để tìm gặp học sinh, giao bài, hướng dẫn các em làm bài, giải đáp thắc mắc, rồi thu bài giao của lần trước…
“Tại những điểm này các hộ dân đa phần sống rải rác, không tập trung. Nếu nghỉ học ở nhà, học sinh thường lên nương theo bố mẹ, rất khó để gặp. Mỗi lượt thầy cô đi cũng mất 1, 2 ngày mới hoàn thành công việc. Phải nói vô cùng vất vả, nhưng vì nhiệm vụ và trách nhiệm với học sinh, giáo viên đều không nề hà” – cô Hằng chia sẻ.
Còn tại Trường PTDTBT THCS Huổi Mí, mặc dù 31/299 học sinh có thiết bị học trực tuyến, song theo thầy Nguyễn Học Thức, Hiệu trưởng nhà trường, không phải em nào cũng tham gia được. Lý do là những “rào cản” về cơ sở hạ tầng điện lưới, mạng Internet.
“Chúng tôi không thể ngồi chờ sự hỗ trợ về thiết bị, hay phụ thuộc hoàn toàn vào việc học trực tuyến được. Do đặc thù trường bán trú, học sinh ăn, nghỉ, học tại chỗ, nên nhà trường yêu cầu học sinh, giáo viên không về nhà, hạn chế tiếp xúc với bên ngoài. Trường hợp dịch bệnh bùng phát trên địa bàn, trường sẽ áp dụng quy định “nội bất xuất, ngoại bất nhập” để ngăn chặn nguồn lây, đảm bảo các điều kiện duy trì học trực tiếp” – thầy Thức cho biết.
Để triển khai được giải pháp này, giáo viên, nhân viên nhà trường sẽ thêm phần vất vả do phải bố trí, phân công tăng cường nhân lực, thời gian quản lý, chăm sóc học sinh, từ việc ăn, nghỉ, sinh hoạt trong cả ngày nghỉ. Thêm vào đó là khoản kinh phí phát sinh để nấu ăn cho học sinh trong các ngày nghỉ cuối tuần…
Không chỉ giao bài, giáo viên còn trực tiếp hướng dẫn, giải đáp thắc mắc cho học sinh.
“Không bỏ học sinh nghèo lại phía sau”
Theo ông Nguyễn Văn Đoạt, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Điện Biên, Công đoàn ngành đã phát động phong trào quyên góp, ủng hộ “Máy tính cho em”, nhằm vận động, huy động mọi nguồn lực ủng hộ kinh phí, thiết bị học tập trực tuyến cho học sinh chưa có và không có khả năng mua thiết bị học tập trực tuyến.
Với khoảng 105.600 học sinh, sinh viên chưa có máy tính, điện thoại thông minh thì việc huy động nguồn kinh phí (t.iền mặt và trang thiết bị, vật tư…) “phủ” kín chương trình này trong thời gian ngắn là không thể. Do vậy, ngành GD-ĐT địa phương đã chủ động phân loại theo thứ tự ưu tiên để hỗ trợ, giúp đỡ các em học tập đạt kết quả tốt nhất, đảm bảo mọi học sinh đều có cơ hội học tập, tiếp thu đầy đủ kiến thức.
Cùng với việc kêu gọi, phát động phong trào “Máy tính cho em”, Điện Biên thực hiện phân loại theo thứ tự ưu tiên để hỗ trợ.
Với cấp THPT, ưu tiên hỗ trợ học sinh khối 12 đang học chương trình chính khóa, ôn tập, ôn thi tốt nghiệp. Cấp THCS, ưu tiên học sinh khối lớp 6 thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông mới. Cấp tiểu học, ưu tiên khối lớp 5 (chuẩn bị thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông mới). Các khối 1, 2, 3… lựa chọn hình thức học qua truyền hình, do kiến thức, kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin còn hạn chế.
“Ngành đã chủ động xây dựng 4 “kịch bản” sẵn sàng ứng phó với dịch bệnh và hiện triển khai ở phương án thứ nhất, trong trạng thái bình thường. Khi phải học trực tuyến, ngành yêu cầu giáo viên soạn thảo bài giảng ngắn gọn, bám vào nội dung trọng tâm, cốt lõi từng tiết dạy. Thời gian dạy trực tuyến mỗi môn học cũng ngắn hơn học trực tiếp, nhằm giảm áp lực, tạo cảm giác thoải mái, hứng thú cho học sinh” – ông Đoạt cho hay.
Trong tổng số 203.550 học sinh toàn ngành, Điện Biên chỉ có hơn 36.000 học sinh phổ thông có thiết bị phục vụ học tập trực tuyến (chiếm 25,46%). Trong đó, cấp tiểu học có 16,77%, THCS 17,74% và THPT 77,76%.
Dạy học trực tuyến: Nhà trường định hướng, giáo viên chủ động
Để nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến (DHTT) đòi hỏi nhà trường, thầy cô tìm ra và triển khai nhiều giải pháp và không ngừng trau dồi kiến thức, nâng cao kỹ năng dạy học...
Học sinh lớp 1 Trường Tiểu học Hồng Hà, Hoàn Kiếm - Hà Nội học trực tuyến. Ảnh: NTCC
Thích nghi
Chuyển sang triển khai DHTT với học sinh (HS) lớp 1 từ đầu năm học là một thách thức không nhỏ bởi điều giáo viên (GV) thiếu nhiều hơn cả là kỹ năng. Cô Nguyễn Thị Lan Phương, Trường Tiểu học Hồng Hà (Hoàn Kiếm, Hà Nội) chia sẻ: Ngoài học hỏi đồng nghiệp, tự học về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), giáo viên đồng thời nghiên cứu chương trình, bài dạy để chọn tích hợp nội dung tương tự thành một chủ đề để giảng dạy; soạn lại giáo án, cách sử dụng ngôn từ trong bài giảng cũng chuyển đổi để phù hợp với DHTT.
Mặt khác, HS ở lứa t.uổi mầm non lên tiểu học, tập trung kém, thích hoạt động hơn ngồi một chỗ... nếu GV không "đánh thức", khơi dậy hứng thú học tập, DHTT sẽ là áp lực và khó khăn với HS. Do đó cô đã tăng cường các trò chơi mà học trong hầu hết các bài giảng, tiết học để HS hứng thú học. Cách học này cũng đồng thời giúp HS được ôn luyện, tăng cường khả năng đọc, viết.
Đặc biệt, cô Phương còn chuẩn bị kỹ khâu soạn giáo án để quá trình dạy học phải phát huy tối đa 2/3 thời gian HS nhìn vào sách giáo khoa, hạn chế nhìn máy tính, tránh ảnh hưởng tới mắt. Thay đổi hình thức học tập đồng nghĩa hàng loạt quy tắc dạy học được thiết lập mới và triển khai...
DHTT đối với HS khối 2 bước sang năm thứ 2 tại Trường Tiểu học Thanh Mỹ (Sơn Tây, Hà Nội) được cô Khuất Thị Nga - Hiệu trưởng cho biết còn nhiều khó khăn trong tuần đầu tiên bởi GV và HS đều chưa thích ứng. Hơn thế, HS chưa đủ SGK, thiết bị học... khiến DHTT chưa đạt hiệu quả mong muốn.
Theo cô Khuất Thị Nga, khả năng ứng dụng CNTT và kỹ năng DHTT còn hạn chế. Vì vậy Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, Tổ trưởng khối 2 và GV bộ môn cùng triển khai dạy thực nghiệm trên Zoom, lấy GV làm HS để đưa ra tình huống xử lý.
Về kĩ thuật, hướng dẫn GV quy trình cập nhật, cài đặt phần mềm dạy học, chia nhóm nhỏ HS... Được tháo gỡ đúng "nút thắt" GV và HS toàn trường đặc biệt với khối 1 và 2 đã đạt được hiệu quả nhất định trong mỗi tiết học.
"Triển khai DHTT hầu hết GV đều mong muốn phòng chuyên môn, nhà trường cùng "chung tay" trong việc xây dựng bài giảng đúng trọng tâm kiến thức, phương pháp dạy học phong phú. Cùng đó cần được đầu tư phần mềm dạy học, kiểm tra đ.ánh giá định kỳ hiệu quả, phù hợp...", cô Loan trao đổi.
Cô Hoàng Thị Phương Loan, dạy lớp 1 Trường Tiểu học Núi Đèo (Thủy Nguyên, Hải Phòng) cũng bày tỏ: Kỹ năng GV cần hỗ trợ khi DHTT là xây dựng bài giảng trọng tâm, ngắn gọn theo hướng dẫn của ngành nhưng vẫn phù hợp với đặc điểm riêng HS địa phương. Đặc biệt, kỹ năng khai thác ứng dụng củng cố kiến thức thông qua trò chơi để tạo hứng thú học tập và giúp HS ghi nhớ bài nhanh, lâu cũng không phải GV nào cũng làm tốt...
Bài giảng trực tuyến của cô Nguyễn Thị Lan Phương, Trường Tiểu học Hồng Hà (Hoàn Kiếm - Hà Nội). Ảnh: NTCC
Tăng cường kĩ năng
GS Đinh Quang Báo - nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng: Muốn tăng cường kỹ năng DHTT cho GV trước hết phải gắn liền với nâng cao khả năng ứng dụng CNTT từ khâu soạn bài.
Mặt khác, DHTT có nhược điểm lớn là khả năng tương tác. Quá trình dạy học, GV có thể đẩy mạnh các trò chơi mà học từ các phần mềm trực tuyến. Nếu HS ngồi lâu với màn hình máy tính, điện thoại mà phương pháp dạy học không sinh động, hấp dẫn sẽ khiến HS chán nản.
Và để DHTT chất lượng, nhà trường cần quan tâm xây dựng các bài giảng mẫu chung từ chính kinh nghiệm, chuyên môn của GV tổ chuyên môn, nhà trường. Sau đó thầy cô cùng chia sẻ để nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Tâm lý trong DHTT cũng là một vấn đề cần được quan tâm. GV cần xác định DHTT sẽ khiến cảm hứng giảm đi đáng kể nên cần có ý thức tự tạo cảm hứng. Cùng đó cần tránh áp lực, căng thẳng không đáng có khi nghĩ rằng đang dạy học cho cả phụ huynh. Cần "biến" phụ huynh thành GV trợ giảng hữu ích tại nhà. Sự xuất hiện của phụ huynh là động lực để nâng cao chất lượng bài giảng.
Đặc biệt, GS Đinh Quang Báo nhấn mạnh: DHTT hiệu quả phải gắn liền với việc bồi dưỡng GV. Công việc này có thể do sở, phòng GD&ĐT tổ chức nhưng cũng có thể do chính nhà trường tiến hành qua mời chuyên gia hỗ trợ, trao đổi. Việc bồi dưỡng cần dựa trên thực tế DHTT của địa phương, GV, HS nhà trường...
Ở góc độ quản lý, thầy Đào Chí Mạnh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nội Hợp B (Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc) chỉ ra: DHTT trong bối cảnh dịch bệnh tuy là giải pháp tình thế, nhưng GV và nhà trường không nên suy nghĩ chỉ tạm thời mà qua quýt, không đầu tư cho chất lượng dạy học.
Cần xác định tâm thế DHTT có thể áp dụng bất kỳ hoặc dạy song song với dạy học trực tiếp. DHTT là "mảnh đất" mới cần khai thác, sáng tạo, khám phá, phát huy... để từ đó nhà trường có thể đưa ra kế hoạch, định hướng để GV dựa vào triển khai hiệu quả.
Thầy Đào Chí Mạnh nhấn mạnh: DHTT với nhiều GV vẫn đang triển khai theo "phom" của dạy học trực tiếp do đó nhà trường cần giúp GV hiểu về DHTT và xây dựng học liệu điện tử chung để việc dạy học chủ động hơn. Nhà trường phải đóng vai trò định hướng, chỉ đạo trong DHTT để tránh tình trạng mỗi GV triển khai một phách.
Về phía GV, khi dạy học chuyển sang một hình thức, "công cụ" khác thì tự học hỏi để sớm thích nghi. DHTT dù không được đào tạo từ đầu, nhưng cần thiết phải tự học, thích nghi và có trách nhiệm truyền kiến thức tốt nhất tới HS...
DHTT hiệu quả cần đặt ra những nguyên tắc riêng cho lớp và tuyệt đối không "tiết kiệm" lời khen HS. GV có thể khen từ điều nhỏ nhất mà HS làm tốt (tư thế ngồi học, viết, đọc tiến bộ, ý thức học tốt...). Được khen sẽ giúp HS lớp 1 thêm tự tin, những em chưa được khen cũng hình thành ý thức vươn lên, tự thay đổi, sửa chữa nhược điểm theo hướng dẫn của GV... - Cô Nguyễn Thị Lan Phương
Nhiều địa phương khẩn trương lên kế hoạch tiêm vắc xin cho học sinh Sau văn bản hướng dẫn của Bộ Y tế ngày 14-10 về việc đồng ý tiêm chủng vắc xin phòng COVID-19 cho trẻ, nhiều địa phương đã lên kế hoạch chuẩn bị. Học sinh đăng ký tiêm vắc xin qua mạng tại xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè, TP.HCM - Ảnh: TỰ TRUNG Theo một nguồn tin riêng của T.uổi Trẻ , nếu...