Đàm phán Mỹ – Đan Mạch bế tắc trước tham vọng kiểm soát Greenland

Theo Euronews ngày 14/1, Ngoại trưởng Đan Mạch thừa nhận không thuyết phục được Mỹ từ bỏ tham vọng với Greenland sau cuộc họp căng thẳng tại Washington, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép nhằm kiểm soát hòn đảo chiến lược ở Bắc Cực vì lý do an ninh quốc gia .

(Ảnh tư liệu) Đại diện Ngoại giao Greenland , bà Vivian Motzfeldt, phát biểu với báo giới tại Nuuk. Ảnh: THX/TTXVN

Cuộc gặp kéo dài chưa đầy hai giờ giữa Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lkke Rasmussen, đại diện ngoại giao Greenland Vivian Motzfeldt và các quan chức cấp cao của Mỹ đã không đạt được bất kỳ bước đột phá nào trong việc hạ nhiệt căng thẳng xoay quanh quyền kiểm soát Greenland. Washington tiếp tục khẳng định rằng Mỹ phải nắm quyền kiểm soát lãnh thổ bán tự trị này vì các lợi ích an ninh chiến lược.

Phái đoàn Mỹ tham dự cuộc họp bao gồm Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio. Phát biểu sau cuộc gặp, ông Rasmussen cho biết không khí đối thoại thẳng thắn và mang tính xây dựng, nhưng hai bên vẫn tồn tại bất đồng mang tính nền tảng.

Ông thừa nhận phía Đan Mạch không thể làm thay đổi lập trường của Nhà Trắng, đồng thời cho biết Tổng thống Mỹ vẫn giữ mong muốn kiểm soát Greenland. Theo ông Rasmussen, các phát biểu cứng rắn từ phía Mỹ trước đó, bao gồm cả khả năng sử dụng biện pháp quân sự, đã không được rút lại sau cuộc gặp.

Ngoại trưởng Đan Mạch cũng bác bỏ lập luận của Tổng thống Trump rằng nếu Mỹ không kiểm soát Greenland, khu vực này sẽ trở thành điểm hiện diện quân sự của Trung Quốc. Ông cho rằng đây là một cách diễn giải sai lệch về tình hình an ninh tại Bắc Cực và khẳng định trong suốt khoảng một thập kỷ qua không ghi nhận sự hiện diện của tàu chiến Trung Quốc tại khu vực.

Theo ông Rasmussen, một trong những mục tiêu quan trọng của cuộc gặp là làm rõ cam kết an ninh của Đan Mạch đối với Greenland và Bắc Cực, đồng thời phản bác quan điểm cho rằng châu Âu không đủ năng lực bảo đảm an ninh khu vực. Ông cho biết các cuộc trao đổi trực tiếp đã giúp giảm nhiệt phần nào căng thẳng trong ngôn từ giữa hai bên, dù chưa tạo ra thay đổi về chính sách.

Kết quả tích cực hiếm hoi của cuộc họp là việc Đan Mạch, Greenland và Mỹ nhất trí thành lập một nhóm công tác cấp cao nhằm tìm kiếm lộ trình chung trong thời gian tới. Nhóm này sẽ xem xét khả năng giải quyết các quan ngại an ninh của phía Mỹ, trong khi vẫn tôn trọng những “lằn ranh đỏ” của Đan Mạch.

Tuy nhiên, ông Rasmussen cho biết chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy một thỏa hiệp khả thi có thể đạt được. Chính phủ Đan Mạch nhiều lần khẳng định Greenland không phải để bán, trong khi các cuộc thăm dò dư luận cho thấy phần lớn người dân Greenland phản đối việc gia nhập Mỹ.

Chia sẻ quan điểm với người đồng cấp Đan Mạch, đại diện Ngoại giao Greenland Vivian Motzfeldt nhấn mạnh mối quan hệ giữa Mỹ và Greenland cần quay trở lại một khuôn khổ bình thường hóa, dựa trên đối thoại và tôn trọng lẫn nhau.

Trong khi đó, căng thẳng tiếp tục lan sang lĩnh vực an ninh – quân sự. Đan Mạch và Thụy Điển thông báo triển khai binh sĩ và tiến hành các hoạt động tập trận tại Greenland trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực trở nên bất ổn hơn. Pháp và Đức cũng dự kiến tham gia sứ mệnh quân sự chung này nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với Đan Mạch và bảo đảm an ninh Bắc Cực.

Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen cho biết lực lượng quốc phòng Đan Mạch, cùng các đồng minh Bắc Cực và châu Âu, sẽ thảo luận trong những tuần tới về việc tăng cường hiện diện và hoạt động quân sự tại khu vực.

Chính quyền Tổng thống Trump nhiều lần lập luận rằng các nước châu Âu, đặc biệt là Đan Mạch, không đủ khả năng bảo vệ Greenland và Bắc Cực trước các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc, qua đó khẳng định chỉ Mỹ mới có thể bảo đảm an ninh cho hòn đảo này. Nhà Trắng tiếp tục nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ kiểm soát Greenland theo cách dễ dàng hoặc bằng các biện pháp cứng rắn, cho thấy tranh cãi này nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài trong thời gian tới.