Chi 38 tỷ USD cho chiến sự Iran: Mỹ đối mặt những sức ép nào?

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho biết chi phí cho cuộc chiến tại Iran đã lên tới khoảng 38 tỷ USD và có thể tăng thêm 3 tỷ USD mỗi tháng nếu xung đột tiếp diễn.

Khói bốc lên sau cuộc tấn công của Iran nhằm vào căn cứ quân sự của Mỹ ở Manama, Bahrain, ngày 28/2/2026. Ảnh: AA/TTXVN phát

Báo cáo của CBO cho thấy cuộc chiến kéo dài đang gây sức ép đồng thời lên kho vũ khí, lạm phát, tài chính công và đời sống người dân Mỹ.

Theo báo cáo công bố ngày 15/9, phần lớn chi phí hiện nay dành cho số vũ khí, đạn dược đã được sử dụng. Khoảng 25 tỷ USD vũ khí đã được tiêu hao và Mỹ có thể cần tới 5 năm để khôi phục lượng dự trữ này.

CBO cũng cảnh báo xung đột có thể tiếp tục đẩy lạm phát tăng, trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới – vẫn bị gián đoạn. Theo ước tính, lạm phát Mỹ có thể tăng thêm 0,5 điểm phần trăm trong 3 tháng đầu năm 2027 nếu những tác động hiện nay tiếp diễn.

Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến đã kéo dài 6 tháng kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngày 28/2, lâu hơn thời gian mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng dự kiến.

Chi phí chiến tranh ngày càng lớn

Mức 38 tỷ USD mà CBO đưa ra gần với con số 37,5 tỷ USD được Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth công bố tại phiên điều trần ở Thượng viện ngày 21/7.

Tuy nhiên, con số này chưa bao gồm chi phí từ các hoạt động quân sự gần đây của Mỹ tại eo biển Hormuz, cũng như thiệt hại do các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở quân sự Mỹ trong khu vực. Chi phí vay để tài trợ cho chiến tranh cũng chưa được tính và có thể khiến tổng chi phí tăng thêm hàng chục tỷ USD.

Cùng với đó, chi phí chiến tranh đang tạo thêm sức ép đối với tình hình tài chính của Mỹ, trong bối cảnh nợ công đã vượt 40.000 tỷ USD.

Một báo cáo riêng của Văn phòng Tổng thanh tra Lầu Năm Góc ước tính từ ngày 28/2 đến 30/6, Mỹ đã chi khoảng 33 tỷ USD cho cuộc chiến, trong đó khoảng 22 tỷ USD liên quan đến số vũ khí, đạn dược đã sử dụng. Đây là lần đầu tiên giới chức Mỹ công khai thừa nhận những thiệt hại này.

Hai báo cáo cho thấy chi phí thực tế của cuộc chiến có thể tiếp tục tăng nếu xung đột kéo dài.

Kho vũ khí chịu sức ép

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel xuống Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Một trong những hệ quả đáng chú ý là lượng vũ khí, đạn dược dự trữ của Mỹ bị thu hẹp.

Báo cáo của Lầu Năm Góc cho biết Mỹ đang đối mặt với tình trạng thiếu một số loại đạn dược, đặc biệt là các hệ thống phòng thủ, đồng thời xuất hiện những điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng.

Thông tin này được đưa ra sau nhiều tháng các quan chức Mỹ khẳng định nguồn dự trữ vũ khí vẫn ở mức đáp ứng yêu cầu. Nhà Trắng và Lầu Năm Góc cũng không đồng tình với đánh giá của CBO về mức độ thiếu hụt đạn dược.

Theo CBO, riêng việc bổ sung khoảng 25 tỷ USD vũ khí đã sử dụng có thể mất nhiều năm. Điều này không chỉ làm tăng chi phí ngân sách mà còn đặt ra yêu cầu về năng lực sản xuất và bổ sung kho dự trữ trong trường hợp Mỹ phải đối mặt với một cuộc xung đột khác.

Báo cáo của Lầu Năm Góc cũng cho biết tính đến ngày 30/6, các cơ sở của Mỹ tại khu vực vùng Vịnh chịu thiệt hại khoảng 184 triệu USD và ít nhất 18 quân nhân Mỹ thiệt mạng.

Một số máy bay cũng đã bị phá hủy hoặc hư hại. Theo báo cáo, các cuộc tấn công của Iran đã phá hủy hoặc làm hư hại hàng chục máy bay, bao gồm ít nhất 30 máy bay không người lái MQ-9 Reaper.

Giá nhiên liệu và lạm phát

Đối với người dân Mỹ, tác động dễ nhận thấy nhất của cuộc chiến là giá nhiên liệu tăng.

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) ngày 15/9, giá dầu diesel bình quân tại Mỹ lên mức kỷ lục 6,27 USD/gallon, tương đương khoảng 1,66 USD/lít.

Dữ liệu của Viện Watson thuộc Đại học Brown chỉ ra rằng người tiêu dùng Mỹ đã phải chi thêm khoảng 100 tỷ USD cho xăng và dầu diesel trong 6 tháng đầu tiên của cuộc chiến. Tính bình quân, khoản chi phí phát sinh tương đương khoảng 763 USD mỗi hộ gia đình.

Giá nhiên liệu tăng cũng gây sức ép lên giá thực phẩm, bởi dầu mỏ và khí đốt đóng vai trò trong nhiều khâu của chuỗi cung ứng, từ sản xuất đến vận chuyển.

Đây là một trong những lý do CBO dự báo cuộc chiến có thể tiếp tục tác động đến lạm phát trong những tháng tới. Cơ quan này ước tính lạm phát có thể tăng thêm 0,5 điểm phần trăm trong 3 tháng đầu năm 2027.

Trong khi đó, chi phí vay của Chính phủ Mỹ cũng tăng. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm lên 5,32% trong tháng 8, mức cao nhất trong gần 2 thập kỷ, theo Trung tâm vì Tiến bộ Mỹ.

Như vậy, tác động kinh tế của cuộc chiến không chỉ nằm ở khoản chi trực tiếp cho hoạt động quân sự mà còn lan sang giá năng lượng, chi phí sinh hoạt và chi phí tài chính của Chính phủ Mỹ.

Sức ép đối với chính trường Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh: THX/TTXVN

Chi phí chiến tranh và những tác động đến đời sống người dân đang trở thành vấn đề trong cuộc tranh luận chính trị tại Mỹ, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp diễn ra vào tháng 11.

Đảng Dân chủ đã biến vấn đề chi phí sinh hoạt thành trọng tâm trong cuộc bầu cử, trong khi một số nghị sĩ đảng này cho rằng giá năng lượng và lạm phát có liên quan tới cuộc chiến tại Iran. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho rằng nguyên nhân lạm phát đến từ các chính sách của chính quyền tiền nhiệm và khẳng định tình hình kinh tế của người Mỹ đã được cải thiện dưới thời Tổng thống Trump.

Trong Quốc hội, một số nghị sĩ đã nhiều lần thúc đẩy nghị quyết nhằm chấm dứt cuộc chiến. Ngày 15/9, bảy hạ nghị sĩ Cộng hòa cùng các nghị sĩ Dân chủ ủng hộ một nghị quyết theo hướng này. Tuy nhiên, khả năng nghị quyết được Thượng viện thông qua còn phụ thuộc vào tương quan lực lượng tại đây; ngay cả nếu được thông qua, Tổng thống Trump vẫn có quyền phủ quyết.

Sự ủng hộ của công chúng đối với hoạt động quân sự tại Iran cũng giảm. Theo cuộc thăm dò do Reuters/Ipsos thực hiện cuối tháng 8, 31% người Mỹ được hỏi ủng hộ hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran, giảm từ 37% hồi tháng 3.

Một cuộc thăm dò khác công bố ngày 14/9 cho thấy 44% người được hỏi có xu hướng ủng hộ ứng cử viên Dân chủ trong cuộc bầu cử Quốc hội, so với 37% dành cho ứng cử viên Cộng hòa. Đây là một chỉ dấu về tâm lý cử tri tại thời điểm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, nhưng không phản ánh kết quả cuối cùng.

Ngày 13/9, Tổng thống Trump – người từng cam kết sẽ trao 5.000 USD cho mỗi người trưởng thành nếu đảng Cộng hòa duy trì thế đa số tại cả hai viện Quốc hội – cho biết cuộc chiến sẽ kết thúc sau cuộc bầu cử. Ông đồng thời bác bỏ những lo ngại rằng cuộc chiến tại Iran có thể ảnh hưởng đến vị thế của ông trong cuộc bỏ phiếu sắp tới.

Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News tuần trước, ông Trump nói rằng ông không tin vào từ “hối tiếc”, đồng thời cho rằng mọi người luôn có thể tự đặt câu hỏi về những quyết định của mình.